Ustaz eqidisi untulmaydu

0
137 ret oqıldı

Gšhärbüvi İSMAYİLҖANOVA,
«Uyğur avazi»

Yarkänt şähiridiki Helil Һämraev namidiki mäktäp – Qazaqstan Җumhuriyiti Bilim vä pän ministrliginiŋ buyruğiğa benaän Almuta vilayiti boyiçä, bilim mäzmunini aprobatsiyaläş yšnilişidä ottuz pilotluq mäktäplär tärkivigä kirgüzülgän bilim därgahliriniŋ biri. Mäktäp muällimliri Astanada «Nazarbaev äqliy mäktäpliri» mustäqil bilim beriş täşkilatiniŋ pedagogikiliq maharät märkizidä oqup, bilimini mukämmälläştürüp, topliğan täҗribisini ämäliyatta җariy qilip kälmäktä.
Yeqinda mäzkür mäktäptiki uyğur tili vä ädäbiyati pänliriniŋ muällimliri uyuşturğan “dügläk üstälgä” qatnişip, zor täsiratlar ilkidä qayttim. Uniŋda däsläpkilärdin bolup sšz alğan mäktäp mudiriniŋ oquş işliri boyiçä orunbasari Bähitҗan Raziev uzun jillar mäzkür mäktäptä uyğur tili vä ädäbiyati pänliridin däris bärgän, «Qazaqstan maarip älaçisi», «Metodist – muällim», 10-siniplar üçün «Uyğur ädäbiyati» hrestomatiyasiniŋ muällipi Ruşidin Haliqovniŋ hatirisigä beğişlanğan «Yaş qäläm» šmigi äzaliriniŋ bayqişi häqqidä täpsiliy tohtaldi.
Ruşidin Һosmanoğli Haliqov 1934-jili 13-martta Yarkänt şähiridä tuğuldi. 1948-jili Yarkänttiki pedagogika uçiliöesini ülgilik oqup, qoliğa diplom alğan u ändi aliy bilim eliş mähsitidä Taşkänt şähirigä atlinidu. U yärdä SAGUniŋ Şäriq fakul'tetiğa oquşqa çüşüp, uni 1957-jili muvappäqiyätlik tamamlap, jutiğa qaytidu. Qoş diplomluq mutähässis ämgäk paaliyitini Kirov (hazirqi Helil Һämraev) namidiki mäktäptin başlaydu. Uniŋ ämgäk kitapçisida «mäzkür mäktäpkä işqa orunlaşti» vä «hšrmätlik däm elişqa çiqti» degän yeziqlarnila uçritişqa bolatti. Qiriq jil davamida u uyğur tili vä ädäbiyatini šzi qançilik iştiyaq bilän oquğan bolsa, oquğuçilarnimu qiziqturup, bu pänlärni sšyüşkä dävät qildi. U däris beriş bilän biz juqurida täkitligän «Yaş qäläm» šmigini täşkil qildi.
Ruşidin Haliqov on jildin oşuq vaqit mäktäp mudiriniŋ tärbiyä işliri boyiçä orunbasari boldi. Mana bu jillarda mäktäplärdä ammibap «Timur vä uniŋ dostliri» kinofil'midiki qährimanlarğa ohşaş boluşqa intilğan oquğuçilardin tärkip tapqan vä şu nam bilän atalğan klublar täşkil qilindi. Mäzkür mäktäptä qurulğan klub äzaliri Uluq Vätän uruşi veteranliriniŋ, bovay-momaylarniŋ halidin hävär elip, süyini toşup, otunini yerip yardäm bärgänligini hazirqi 50 yaştin alqiğanlar yahşi bilidu. Mana moşundaq işlarda täşäbbuskar ustaz nurğunliğan yeŋiliqlarni, än°änilärni şäkilländürdi.
Öz käspini çin dilidin sšygän ustaz märipät yolida çoŋ muvappäqiyät qazandi. Uyğur tili vä ädäbiyati pänliri boyiçä yetük mutähässis däriҗisigiçä kštirildi. Panfilov nahiyälik uyğur tili vä ädäbiyati pänliri sektsiyasigä yetäkçilik qildi. Ustazniŋ iş-täҗribisi nahiyädila ämäs, bälki başqa nahiyälärdimu tärğip qilindi.
Bu küni “dügläk üstälgä” iştrak qilivatqan, uzaq jillar mäktäp mudiri bolğan Qazaqstan Җumhuriyitiniŋ hizmät kšrsätkän muällimi Asiyäm Ömärbaqievamu ustazini äsläp štti.
– Män Ruşidin Һosmanoğliniŋ şagirti. Märhumlar Ruşidin Haliqov uyğur tilidin, räpiqisi Aliyäm Tayirova rus tili vä ädäbiyati pänliridin däris bärdi. Är-ayal ustazlardin tälim alğan härbir şagirt ulardin bäk minnätdar. Һäqiqätänmu ular tävädiki äŋ mädäniyätlik, bilimlik, hämmä җähättin ülgilik insanlardin edi. Män şundaq ustazlirimdin tälim elip, ular bilän on jildin oşuq bir säptä işligänligim bilän pähirlinimän. Ruşidin akiniŋ pedagogikiliq paaliyiti šz aldiğa bir mavzu. U novator ustaz edi. Һär küni, härbir därisi yeŋiliqqa tolup-taşatti. Däris štüş mahariti intayin juquri edi. Därislär huşyaqmay, qeçip ketidiğan oğul balilarmu savaqtin qalmas boldi. Çünki ustazlirimiz här mavzuni bizniŋ qälbimizgä yätküzüp çüşändürätti. Biz ihtiyarsiz äşu äsärlärdiki qährimanlarğa ohşiğumiz kelätti.
Ruşidin aka uyğurniŋ dutarini babiğa yätküzüp çalatti. Ändi “Zohraҗanimni”, huddi käspiy artistlardäk, bar işqi bilän iҗra qilatti. Uyğur milliy ussuli bilän zamaniviy val's oynisa, päqät zoqlinip qalattuq. Mana şundaq härtäräplimä bilimlik, täҗribilik ustazlar – Aliyäm Tayirova bilän Ruşidin Haliqovlar hayattin bäkmu ätigän kätti. Aliyäm hädäm bari-yoqi 56 yeşida, Ruşidin aka 65 yeşida tuyuqsiz vapat boldi. Bu jili Ruşidin akiniŋ vapat bolğiniğa 20 jil boldi. Lekin uni «šldi» deyişkä tilimiz barmaydu. Ruşidin aka tärbiyiläp qatarğa qoşqan şagirtliri uniŋ ismini dayim yad etidu. Demäk, ustaz eqidisi untulmaydu.
Panfilov nahiyäsi.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ