«Öyümni setip, Sultanqorğanğa kšçüp käldim»

0
93 ret oqıldı

– Qazaqstanda oqup, bilim eliş üçün mümkinçilik kšp. Biz, bolupmu uyğurlar, şuni durus paydilinivatimizmu? Gäp mana şuniŋda, – däydu şair, jurnalist, «İntizar» jurnaliniŋ baş muhärriri Abduğopur Qutluqov.
Bähtişat SOPİEV,
«Uyğur avazi»

Atmişinçi jilliri täğdir täqäzasi bilän tarihiy Vätinimizdin Qazaqstanğa qädäm täşrip qilğan aliy bilimlik pedagog Abduğopur Qutluqov Ämgäkçiqazaq nahiyäsiniŋ «Sotsialistik Qazaqstan» yezisiğa kelip orunlişidu. Uniŋ Taşkänttiki SAGUda oquş armini bolğan ekän. Amma şarait yar bärmigänliktin, kätminini mürisigä selip, üzümgä su tutuptu.
– Bu yaqta heçkimim yoq bolğanliqtin, Ğeni batur hayat käçürgän yezini tallavaldim, – däydu şair. – Moşu yeziniŋ šp-çšrisidä «Qaş mälisi» bolidiğan. Şu yärdä turup, ata käspimiz – dehançiliq bilän şuğullandim. Mäzkür tävädä işläp jürüp, ikki jildin keyin, yäni 1965-jili 13-yanvar'da «Kommunizm tuği» gezitida uyğurniŋ qähriman qizi Rizvangül häqqidä yezilğan «Uyğur qizi» namliq poemam yoruq kšrdi. Näq şu küni Rizvangülniŋ hayattin štkinigä 20 jil bolğan ekän. Moşu äsärim meni qara iştin qutuldurdi. İҗadim arqiliq ziyalilarğa tonuluşqa başlidim. Kšpçilikniŋ iltimasiğa benaän, şu jili Bayseyit yezisiğa kšçüp berip, şu yärdiki mäktäptä muällim bolup işlidim. Kšp štmäy, «Kommunizm tuği» gezitiniŋ qoşumçisi retidä äräp grafikisida «Yeŋi hayat» geziti yoruq kšrüşkä başlidi. «Uyğur qiziniŋ» muällipini ändiliktä äynä şu gezitqa täklip qilişti. U vaqitta män ailä qurup ülgärgän edim. Ailäm bilän Almutiğa kšçüp kelip, gezitqa işqa orunlaştim. Ömürlük җüptüm Pährinisäm ikkimiz tšrt oğul, bir qiz taptuq. Räpiqämmu tehnikiliq hadim bolup redaktsiyagä işqa kirdi. Redaktsiya täripidin şähärniŋ näq otturisidin pätir aldim. Şaraitqa bola balilirim rus mäktividä oqudi. Balilirim tildin qiynalsa, män rohiy җähättin kšp qiynaldim. Ahiri šyümni setip, Sultanqorğanğa kšçüp käldim. Öyümgä orunlaşmay turup, balilirimni uyğur mäktivigä elip bardim. Ularğimu därhal «җan» kirdi. Meniŋmu içim yorup qaldi. Mana bu ana mäktäpniŋ qudriti!
Bügünki kündä Abduğopur Qutluqov hälqimizgä tonulğan şair häm jurnalist. Һazir yeşiniŋ çoŋliğiğa qarimay, hardim-taldim demäy «İntizar» şähsiy jurnaliğa rähbärlik qilivatidu. Bäş pärzändi җämiyitimizniŋ härhil sahalirida ämgäk qilmaqta. On nävrisi, üç çävrisi bar. Nävrilärdin Şerzat Qutluqov — filologiya pänliriniŋ namziti. Abılayhan namidiki çät äl tilliri institutida kafedra başliği. İkki nävrisi İnayät bilän Ümüdäm şähärdiki «Dostluq» mähällisidiki 153-mäktäp-gimnaziyadä älaçi oquydu.
— Monu qolumdiki ikki nävräm «yol jiraq» banisi bilän rusçä oquvatidu. Ular bilän šydä päqät ana tilida sšzlişimän. Tünügün siz telefon qilğandin keyin balilarni jiğip, «jiğin» štküzdim. “Män gezit muhbiriğa nemä däp җavap berimän?” dedim balilirimğa. Ular meni çüşändi. Kelär jili ikkisini šzäm uyğur mäktivigä elip baridiğan boldum.
Qazaqstandiki şarait başqa yärdä yoq. Taza uyğur mäktäpliri päqät moşu äldä bar. Bizdiki uyğur mäktäpliri — bu bizgä kälgän bir amät. Biz şuniŋ qädrini bilmäyvatimiz. Buniŋ üçün keläçäktä puşayman qilidiğinimizni oylimayvatimiz, — däydu millätpärvär akimiz.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ