Gagarinni kšrgän ana

0
78 ret oqıldı

Gšhärbüvi İSMAYİLҖANOVA,
«Uyğur avazi»

Yarkänt şähiridiki Helil Һämraev namidiki uyğur ottura mäktivi mudiriniŋ orunbasari Bähitҗan Raziev bilän maarip sahasiğa munasivätlik pat-pat sšhbätlişip turimiz. Bu qetimqi sšhbitimizdä sšhbätlişiş җäriyanida u peşqädäm ustazlar bilän štküzülüvatqan çarä-tädbirlär häqqidä eytip, Aviatsiya vä kosmonavtika küni harpisida tunҗa kosmonavt Yuriy Gagarin bilän uçraşqan ustaz Güli Pärmanovani tilğa aldi.

Bähitҗan Zakiroğli uniŋ bilän uçrişişniŋ bu qetim mäktäptä ämäs, bälki peşqädäm ustazniŋ qutluq šyidä štküzüşni oylaşturuluvatqanliğinimu äskärtti. Çünki peşqädäm ustaz bu künlärdä 80-baharini qarşi alidu. Şu munasivät bilän şagirtlar anini mäyrimi bilän täbriklimäkçi ekän.
Bu yeŋiliqtin hävär tapqan bizmu ustazniŋ šyigä barduq. Kütülmigän uçrişiştin Güli Pärmanova däsläp hayaҗanlinip kätti. Andin ailäviy arhivida saqlinivatqan räsim vä başqimu tarihiy hšҗҗätlärni yeyip qoyup, härqaysisiğa alahidä tohtaldi.
– Adäm balisiniŋ kosmosqa yol salğiniğa 58 jil toluvatidu, – däp sšzini başlidi ustaz. Kosmonavtikini silär hazir toluq çüşinisilär, yahşi his qilisilär. Çünki silär ilim-pän, tehnikiniŋ kün sanap täräqqiy etivatqan dävridä yaşavatisilär. Ändi 1961-jili 12-aprel' küni bolğan tarihiy vaqiä adämlärniŋ çüşigimu kirmigän edi. Yuriy Gagarin däsläpkilärdin bolup kainatqa yol saldi. Mana äşu kündin başlap bu künni duniya ähli Aviatsiya vä kosmonavtika küni süpitidä nişanlavatidu. Män şuni yahşi bilimänki, şu dävirniŋ oğul baliliri kosmonavt boluşni arman qilatti. Bälkim, silärniŋ araŋlardinmu şundaq bir uçquç yaki kosmonavt boluşni arman qilidiğanlar bardu. Uniŋ üçün päqät yahşi oqup, җismaniy sağlam, intizamliq boluş keräk. Til üginiş keräk. Ana tiliŋlar bilän birliktä dšlät tilini, rus vä ingliz tilini mukämmäl oqup üginiş keräk.
– Män u jili komsomol täşkilatida işlävatqan päytim edi, – sšzini davamlaşturdi sšhbätdişim. – 1962-jili Moskvada štkän VLKSMniŋ XİV qurultiyiğa delegat boluş bähtigä muyässär boldum. Şu qurultayğa däsläpki kosmonavt – Yuriy Gagarinmu täklip qilinğan edi. Maŋa qurultayda Gagarin bilän bir qatarda oltiriş nesip boldi. Andin qazaqstanliq delegatlar kosmonavt bilän uçrişişlarda billä bolduq. Päzağa uçup, kainatni beqindurğanliğiğa qarimay, nahayiti addiy, nahayiti huşhoy adäm ekän. Komsomol yaşlarğa kosmos vä šzi uçqan «Vostok» kemisi häqqidä täpsiliy eytip bärdi. Şunda mänmu uniŋ bilän yanmu-yan turup sšhbätläşkänlärniŋ biri boldum. Män qurultaydin kälgiçä barliq ähbarat vasitiliridä, yäni Moskvada näşir qilinivatqan «Komsomol'skaya pravda», «Veçernyaya Moskva» gezitlirida bu häqqidä maqalilar räsimlirimiz bilän elan qilinip, meni nahiyä yaşliri dağduğiliq kütüvalğan edi.
Һäqitänmu Güli Pärmanova Panfilov pedagogika uçiliöesini 1958-jili tamamlap, ämgäk paaliyitini Pänҗim yezisidiki Kalinin namidiki kolhozniŋ komsomol-yaşlar brigadisida başlidi. Andin nahiyälik komsomol komitetidimu işläp, uniŋ byuro äzasimu boldi. Ämgäktin qol üzmäy, Almuta pedagogika institutini sirttin tamamlidi. Ändi ämgäk paaliyitiniŋ 20 jilini şähärdiki S.Kirov (hazirqi Helil Һämraev) namidiki mäktäptä geografiya pänidin däris beriş bilän štküzdi. Ustazliq qiliş bilän birqatarda җämiyätlik işlarğimu paal arilaşti. Asiyäm Ömärbaqieva, Şarvanäm Һapizova, Nurbanum Qulinova, Ablimit İliev vä başqimu peşqädämlär bilän bilän bir säptä ävlat tärbiyiläştäk şäräplik işta mäsläkdaş, hizmätdaş bolğanliğini mämnuniyät bilän äsläydu ustaz.
Bu künlärdä nahiyädiki äŋ ilğar täҗribilik muällimlär qataridin tilğa elinivatqan peşqädäm muällimniŋ izini besip kelivatqan şagirtliri az ämäs. Biz juqurida ismini qäyt qilğan Bähitҗan Raziev, Raşidäm Ulisaeva, Zahidäm Şakirova, Şerinay Һasanova, Päyzullam Äysaev şular җümlisidin. Helil Һämraev namidiki mäktäp oquğuçiliri bolsa, ustazini käspiy mäyrimidä, qerilar künliri bilän bügünkidäk mäyrämlärdä täbrikläşni adätkä aylandurğan.
Güli Pärmanovaniŋ šmürlük җüpti Hetip Malibaevmu barliq aŋliq hayatini maarip sahasiğa beğişlidi. Hulasilap şuni täkitläş keräkki, peşqädäm ustazniŋ hayatida äsligidäk däqiqiliri tola. U halidin hävär elip, tävälludi bilän täbrikläp kelivatqan çoŋ-kiçik jutdaşliriğa hekayisini däsläpki kosmonavt bilän bolğan ästin çiqmas uçrişiştin başlaydu.
Panfilov nahiyäsi.
Zuhridin MÄҢSÜROV çüşärgän sürät.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ