Bähit quçiğida

0
250 ret oqıldı

…1969-jilniŋ fevral' eyiniŋ ayaqlişidiğiniğa sanaqliq künlär qalğan edi. Bärahun ata bilän Һekimhan ana kšŋülgä yeqin adämlärni elip Näzär ata bilän Zilähäm aniniŋ šyigä yol tutti. Quçaq yeyip huş çiray qarşi alğan qizniŋ ata-anisi birdin çüşändi. Ular – kälgüsi qudilar edi. Bolğusi küyoğul kšz aldida çoŋ boldi ämäsmu! Qizi ikkisiniŋ otturisida muhäbbät yalquni çaqnap turğanliğini bayqimamdiğan. Gülinur aliy oquş ornini tamamlap, kolhozlarara quruluş mähkimisidä injener bolup işlätti. Säydähmät bolsa, härbiy borçini ada qilip, yol quruluşi mähkimisidä mehanik hizmitini atquruvatatti. Näzär ata bilän Bärahun ata yeqin ilpätlärdin bolidiğan.
Kšp štmäy bähit yultuzi qoşulğan jigit-qizniŋ nekasi qiyildi. Quda täräpkä kündüzi dağduğiliq toy tartilip, käçtä Uluq Vätän uruşiniŋ veterani Bärahun atiniŋ qutluq šyigä jiğilğan jigit-qizlar Säydähmät bilän Gülinurniŋ šyliniş toyi keçiliginiŋ äziz mehmanliri boldi…
Mana şuniŋdin buyan 50 jil artta qaptu. Bu җäriyanda Säydähmät aka bilän Gülinur hädiniŋ hayatidimu kšp yeŋiliq, hoşalliq hadisilär sadir boldi. Ailisidä üç qiz, andin keyin üç oğul, üç qiz nävrä duniyağa käldi. Ularniŋ aliy oquş orunlirida oqup, käsip tallişiğa kšyümçan ata-ana täripidin zämin yaritildi. Pärzäntliri zaman tälivigä munasip şähslärdin bolup yetildi. Һä, šzliri bolsa, ülgilik ailiniŋ egiliri, äl-juti pähir tutar insanlardin ataldi. Säydähmät Qasimov yol quruluş mähkimisidä injener, gaz uçastkisiniŋ rähbiri qatarliq hizmätlärni abroyluq atqurup, Uyğur nahiyäsi vä «Almuta vilayitiniŋ Pähriy grajdini, «Qazaq SSRniŋ Pähriy yol quruluşçisi» ataldi.
Üç dürkün vilayätlik mäslihätniŋ deputati bolup saylinip, häliqniŋ işänçisigä erişti. Deputat süpitidä tegişlik orunlarğa muraҗiät qilip, kšp jillar mäbläğ yetişmäsligi säväplik quruluşi tohtap qalğan Şuŋqar ottura mäktivi paydilinişqa berildi. Yepilip qalğan «Jazerke» ansambliğa 6 ştat birligini bäkitküzüp, kiyim-keçigigä 200 miŋ täŋgä bšlgüzgänmu – Säydähmät Qasimovtur. Çonҗa yezisiniŋ tšvinidiki K.İslamov kaniliniŋ muräkkäp җšndäş işliriğa haҗätlik 400 million täŋgidin oşuq mäbläğniŋ mäsilisini yäşkänmu yänä şu gäp boluvatqan häliq väkili boldi. Uniŋ bevasitä arilişişi bilän Çoçinay ottura mäktivigä sport zali selindi. «Aziya Gaz» şirkiti şšbisiniŋ rähbiri süpitidä nahiyägä gaz tarmaqliriniŋ tartilişiğa başlamçi bolğanniŋ biri.
Gülinur hädä ailiniŋ mustähkämligini täminläş bilän billä ämgäktin bähit quçti. U – täläpçan, tädbirçan rähbärlärniŋ biri. Nahiyädä eçilğan miŋğa yeqin hanim-qizlar iş bilän täminlängän, hätta quruluş işliriğimu rähbärlik qilğan «Muhäbbät» namliq tikinçilik fabrikisiğa mudirliq qilivatqanda, Elbası Nursultan Nazarbaevniŋ u başqurğan iş ornida bolup, ämgigini juquri bahaliğanliğini mämnuniyät ilkidä tilğa alidu. Bu 1991-jilniŋ noyabr' eyi bolidiğan. Aridin biraz jil štüp, Keŋäş İttipaqiniŋ tarqilişiğa bağliq, talay zavod, fabrikilar kasatliqqa uçridi. Җümlidin Çonҗidiki tikinçilik fabrikisimu yepildi. İşsizliq orun elivatqan şu eğir jillarda Gülinur İsaqova soda ornini eçip, tiҗarätkä bäl bağlidi. Yänila äl-jut ehtiyaҗini qanaätländürüş mähsitidiki şäräplik işqa ästaidil berildi. Gülinur hädä aldinqi jili «Uyğur nahiyäsiniŋ Pähriy grajdini» namiğa sazavär boldi.
15 yeşidin başlap ämgäk qaynimida tavlinip šskän Säydähmät Qasimov helimu җämiyätlik işlardin hali ämäs. Bügünki taŋda Çonҗa yezisi Aqsaqallar keŋişiniŋ räisi. Jutdaşliriniŋ härhil problemilirini häl qiliş – uniŋ kündilik işiğa aylanğan. Ularniŋ hämmisigä tohtalmay tšvändiki vaqiänila misal qilip kältürsäk, şuniŋ šzi kupayä däp oylaymän.
…Adättiki iş küni edi. Säydähmät aka aqsaqallar üçün aҗritilğan yeza okrugi benasidiki bšlmisigä kirip kälgän jigitbeşi Abdurazaq Tohtibaqievtin pätir yallap turidiğan üçbaliliq tul ayalniŋ otun, kšmüri tügäp, uni eliş mümkinçiligi yoq ekänligi, soğ täsiridin pärzäntliri tumuqap qalğanliği, şu säväplik mäktäpkä baralmayvatqanliği häqqidä hävär tapti. Andin därru jigitbaşliri vä Uyğur etnomädäniyät märkizi häy'ät äzaliri bilän mäslihätläşti. Kšp štmäy ianä toplandidä, yardämgä muhtaҗ ayalniŋ hoylisiğa ikki tonniğa yeqin kšmür, otun çüşirilip, bir ayğa yetärlik ozuq-tülük bilän täminländi…
Uniŋ täşäbbusi bilän nahiyä märkizidiki 15 mähkimidä aqsaqallar keŋäşliri qurulup, paaliyät elip barmaqta. Aqsaqallarğimu ğämhorluq kšrsitilivatidu. Mäyräm künliri ularniŋ hšrmitigä dästihan yeyilip, tšrdin orun berilmäktä. Yärlik hakimiyät bilän birliktä yaşanğanlar arisida şaşka, şahmattin musabiqä uyuşturuldi. Demäk, mštivärlirimizniŋ boş vaqtini kšŋüllük štküzüşi üçün, aqsaqallar keŋişi alahidä kšŋül bšlüvatidu, degän sšz.
…Һayat mäktividä tärbiyilinip šsüp yetilgän är-ayal bügün šzliriniŋ bähit quçiğiğa bšlängänligini çoŋqur his qilidu.

Abdumanap ABLİZOV.
Uyğur nahiyäsi.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ