«Qapaq terişni untup qalmaŋlar»

0
37 ret oqıldı

Bähtişat SOPİEV,
“Uyğur avazi”

Gezithanlardin “Qapaq çšmüçlär festivali qaçan štidu?” namliq soal bir näççä qetim kelip çüşkäçkä, biz, «DUNİYA-ART» zamanaviy sän°ät galereyasi” җämiyätlik fondiniŋ prezidenti, mädäniyätşunasliq pänliriniŋ namziti, häliqara PEN klubi Uyğur qälämdaşlar märkiziniŋ iҗraiy mudiri Һakimҗan Gülievqa yoluqup, sšhbätläşkän eduq.
— Һakimҗan aka, sšhbitimizni gezithanlarniŋ soalidin başlisaq…
– Uyğur teatri – bizniŋ birdin-bir mädäniy oçiğimizğu. Uniŋğa rekonstruktsiya qiliş başlanğandin keyin biz täntiräpla qalduq. Amma bu “biz paaliyitimizni tohtattuq” degän gäp ämäs.
2019- jil Tunҗa Prezidentimizniŋ täklivi bilän “Yaşlar jili” däp elan qilindi. Şuniŋ üçün biyil kšpiräk yaşlar bilän işläşkä bäl bağlavatimiz. Kšrnäklik rässam vä yazğuçi Maris Һetahunovniŋ tuğulğiniğa 80 jil tolidu. Moşuniŋğa munasivätlik mäktäp yeşidiki balilar arisida çoŋ festival' štküzüşniŋ täräddutini kšrüvatimiz. Festival'niŋ mähsiti — qabiliyätlik balilarniŋ beşini qoşuş, ularniŋ talantini namayiş qiliş, yaş iҗatkarlarniŋ kšrgäzmisini uyuşturuş vä başqilar.
Şundaqla «Keläçäkkä nişan: mäniviy yeŋiliniş» programmisi dairisidä küzdä Bayseyit yezisida başqa җämiyätlik fondlar bilän birliktä «Qapaq çšmüçlärni bezäkläştürüş» festivalini štküzmäkçimiz. Bu nahayiti kšŋüllük mäyräm bolidu. U yärdä qapaqqa «җan» kirgüzgän häliq talantliriniŋ hünirini namayiş
qilimiz.
— Festival'ni nemä üçün yezida štküzmäkçi boluvatisilär?
Bultu, yäni 2018-jili aprel' eyida, Uyğur teatrida «Qapaqlarni bezäş. Qazaqstan uyğurliriniŋ ämäliy dekorativ sän°iti sistemisidiki täräqqiyatniŋ asasiy tendentsiyaliri» namliq ilmiy-ämäliy konferentsiya štti. Konferentsiyani kšpligän җämiyätlik täşkilatlar qollap-quvätlidi. Җümlidin «Uyğur avazi» gezitimu buni käŋ yorutti. Konferentsiya dairisidä «Bezälgän qapaqlar: muälliplär ämgäkliri» mavzusida kšrgäzmä uyuşturduq. Kšrgäzmini ziyarät qilğan adämlärniŋ täsiratlirini aŋlap, äsär muällipliri tehimu ilhamlinip kätti. U küni yazğuçi vä rejisser Äkräm Ähmätovniŋ: «Kšrgäzmini ziyarät qilivetip, baliliq dävrim esimgä çüşti. Anam çšmüç bilän quyğan ätkänçayniŋ hidi därru burnumğa urdi. Kšrgäzmidiki äsärlär hämmisi milliy rohta işlängän. Şuniŋ üçün ularniŋ adämlärgä täsiri nahayiti küçlük» däp eytqini yadimğa kelivatidu.
Konferentsiyadä kšrgäzminiŋ yäküni çiqirilip, här jili uni җay-җaylarda štküzüş qarariğa kälgän eduq.
Novättiki festival' küzlükkä Bayseyit yezisida štküzülidiğan boldi. Rässam Mäsimҗan Rozahunov vä Bayseyit yezisiniŋ jigitbeşi Ğlajdin Һosmanov yeqindin yardäm qilivatidu. Bulturqi festival'ğa ottuzğa yeqin iҗatkar qatnaşqan edi. Biyil ularniŋ sani kšpiräk bolamdekin, däp oylavatimän. Çünki sän°ätniŋ bu türigä qiziqquçilar kün sanap kšpiyivatidu.
— Meniŋdä “festival' iştrakçiliri şunçä qapaqni nädin alidu?”, degän oy päyda boluvatidu?
Toğra däysän. Mäsilän, Bayseyit yezisiniŋ turğuni Dilmurat Mamutov – addiy dehan. U qapaqni šzi šstüridu vä boş vaqtida qapaq bezäşni yahşi kšridu. Şundaqla yeŋişärlik Gülşat Babahanovani alayli: qapaq šstürüş vä bezäş – uniŋ sšyümlük işi. U ustaz bolğaçqa, šz hünirini balilarğa ügitidu. Şerinliq Arman Mähpirov – injener. Umu qapaqni šstürüpla qoymay, uniŋğa «җan» kirgüzüvatqan mahir hünärvänlärniŋ biri.
Bu qetim festival'da «Äŋ yoğan qapaq» nominatsiyasi boyiçä konkurs uyuşturimiz. Yänä bir eytarim, qapaqniŋ uruğini teriydiğan mäzgil başlandi. Şuŋlaşqa qapaq işqivazliriğa “uni terişni untup qalmaŋlar”, demäkçimän. Kšrgäzmidin başqa kontsert, maharät därisi, yärmäŋkä, rässamlar bilän uçrişişlar vä başqa çarä-tädbirlärni uyuşturimiz. Şundaqla festival' qatnaşquçilirini kütülmigän soğa kütidu. Bu häqqidä hazirçä eniq eytmay turay. Uyğurda bir gäp barğu, «Kšz yaki til tegidu», däp qoyimiz. Uni päqät festival'ğa kälgänlärla kšridu.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ