Bu šmürniŋ eqişi birhil ämäs

0
60 ret oqıldı

Ötkän jillarğa hitap
Özäŋgä štkän jillar bilinmäydu,
Pütärgän işiŋ kšzgä kšrünmäydu.
Qalmisaŋ kšpçilikniŋ qataridin,
Tuyiğiŋ davanlarda sürünmäydu.

Öttiğu beşimizdin talay işlar,
Hataliq, hapiçiliq, därt-talaşlar…
Är üçün hämmini täŋ kšrgän yahşi,
Yäŋgänni, yeŋilgänni tän eliş bar?!

Ötmüşiŋ hatiräŋdä saqlinidu,
Oy-zehniŋ äsligändä çaqlinidu.
Biridin mabada ğäş bolsa kšŋlüŋ,
Biridin – mämnun bolup, paklinidu…
Һämmini yezivalğan bolsa yadiŋ,
Ötidu kšz aldiŋdin bar hayatiŋ.
Seni şat yaki ğämkin qilişiğa,
Munasip bolar äsäb-käypiyatiŋ.

Vaqtida şu işlarni sezälmäysän,
(Lay suda beliğiŋni süzälmäysän).
Etirap qilğan bilän häqliğiŋni,
Ötküzgän hatariŋni tüzälmäysän?!

Bolsaŋmu eğir-besiq, qançä siliq,
Moҗuydu jürigiŋni hapiçiliq…
Orniğa «šç elişni» oylimaysän,
Birsigä bügün tänä-tapa qilip…

Qonğiçä jillarniŋ aq qari başqa,
Yol bärgän çeğimiz kšp därt-talaşqa.
Bar işni yättä šlçäp bir kesimiz,
Kälgändin buyan ändi monu yaşqa…

Һäyvilik ämäs bügün çekinimiz,
Davalğup aqmaydu häm eqinimiz…
Barsaqmu qelip asta küç-ğäyrättin,
Kelidu yetilip oy-eqimimiz.

İz selip kätkän bilän üzimizgä,
Bilinmäs štkän jillar šzimizgä.
Patqan kün,
Atqan taŋdin monu duniya,
Çirayliq kšrünidu kšzimizgä!

Kšŋüldä qaliverär tüginimiz,
Һazirğa quruq ämäs süginimiz…
…Nä arman,
Kamilliqniŋ ätisigä,
Yetiläp barsa bizni bügünimiz!

Vaqitqa munasipliq
Halimaymän, qurbim, tez šzgirişni,
Öz kšrüşni, yaki yat, šç kšrüşni.
Aqqan suni qinidin yštkäp çapsan,
Yaqqan otni aldirap šçirişni,
Qarilap, yä birsini käçürüşni!

Ämsä täntäk, yenik oy bala vaqtim,
Bar hävirim, täҗribäm hämmä yaqtin.
Sävänlikkä yan basay ändi qandaq,
Ötüp turup talay sin, san-sinaqtin.

Yarişidu yeşimğa salapätlik,
Şuŋa bälkim, beşim-saq, işim-rätlik.
Säkparisi šzäm sšz-ämälimniŋ,
Nabap bolar qilğinim hamaqätlik.

Yšläp šttüm,
Jiqilğan, egilgänni,
Eqidisi äl-jutqa çigilgänni.
Täs kälsimu käçürdüm, keçälmigän –
Qädinasni, yaş turup yeŋilgänni,
Rohiy azap çäkkänni, tüŋülgänni…

Bar meniŋmu hayatta adaşqinim,
Qenim qaynap, yaş çağda talaşqinim.
Kšzüm yetip tursimu, sšzüm štmäy,
Һäq aldida azdu-kšp җalaşqinim…

Yol qoyğinim bar biraz çaliliqqa,
Şundin bolar, qalğinim yala-doqqa…
Aq-qarini ayrimas җanlar yetär,
Atqan hämmä gunani hali yoqqa…

Juquri-päs şu işlar štti baştin,
Amma utqan nemäm yoq därt-talaştin.
Keçikmäskä tirişqan bolsam qançä,
Qildim şunçä ehtiyat aldiraştin.

Ändi ämäs täntäk oy-bala vaqtim,
Bay hayatiy täҗribäm hämmä yaqtin.
Yätmäy turup işniŋ aq-qarisiğa,
Baş tartimän aŋa tez yarimaqtin.

Qurbim, bügün bu yaşqa kelip turup,
Һämmä işniŋ yolini bilip turup.
Yeŋilişqa bolmaydu ändi bizgä,
Tarazimiz täl-tšküz bolup turup.

Qädir tutup yaşanğan yeşimizni,
Yaşiğan hop yoqatmay esimizni.
…Ölümgä täŋ käçürüm soriğiniŋ,
Egip ändi aqarğan beşimizni?!

Bearamliq vä hatirjämlik
Bir jiliŋni tšrt päsil tügälläydu,
Diliŋni oy-parasät jügänläydu.
Boşaŋliği bolmisa iradäŋniŋ,
Qäddiŋni heç eğirliq egälmäydu.

Aҗizlişar boydiki mustähkämlik,
Çeçilidu oydiki muҗässämlik.
Ada bolsaŋ tamamän aramiŋdin,
Bolmisa häm kšŋüldä hatirҗämlik.

Bu šmürniŋ eqişi bir hil ämäs,
Adämlärniŋ hämmisi särhil ämäs.
Tšgä quştäk beşini qumğa tiqip,
Yaşimaqniŋ nemisi bizgä häväs?!

Turmuş ğemi salidu miŋ hil koyğa,
Çiqirip, yä çüşirär šrgä, oyğa…
Bäzän on dost kštärgän käypiyatiŋ,
Buzulidu tap bolsaŋ bir zuğuyğa?!
Tügimäs ğäm-qayğusi tirik җanniŋ,
Bala-çaqa, šy, äl-jut, yär-җahanniŋ.
Kelär künniŋ täşvişi aram bärmäs,
Ökünüşi qiynar häm puşaymanniŋ…

Mähsät-işiŋ tartmaydu dayim oŋğa,
Gah şatliğiŋ aylinar qayğu-muŋğa.
Nädin bolsun seniŋdä hatirҗämlik,
Ägär dava tapmisaŋ vayimiŋğa?!

Bolğan bilän hämmimiz aŋliq, äslik,
Kšp närsä bar kšŋülgä salar ğäşlik.
Kütkän päyttä – yahşiliq omuldurar,
Kütmigändä – yüz berär kelişmäslik?!

Җäm qilğanda ändila hatiräŋni,
Änsizligiŋ başlaydu yeŋi «җäŋni»…
Kšŋlüŋ tiniç-hatirҗäm boluş üçün,
Һäq bearam qilişqa sän šzäŋni.

Һayatta šz yolini tallar härkim,
Ömri üçün säkparä bolar härkim.
Җenini täŋ kšydürüp štmisimu,
Lekin ğämsiz yaşaşni halar härkim.

Hatirҗäm kün keçişkä mänmu zoqmän,
Özini bäk ayaşta amma yoqmän.
Jürgän aram-qaramsiz äzimät kšp,
Һämmisiniŋ äҗrigä täsädduqmän.
Ayrilmisaq iҗilliq, hämdämliktin,
Qizarmaydu üzimiz beşämliktin…
…Һeç gäp ämäs, bearam bolğinimiz,
Hatirҗämlik bolmisa beğämliktin!?

Bayseyitniŋ teräkliri
Yezamniŋ asman-peläk teräkliri,
Yeşilliq duniyasiniŋ tiräkliri.
Һoşiyarliq küzitidä keçä-kündüz,
Tšrt päsil sägäk turğan zeräkliri,
Jutumniŋ sirdaş, muŋdaş, keräkliri!

Kšrkigä Bayseyitniŋ sšlät qoşqan,
Uzun, tüz koçisiğa zäp yaraşqan.
Beğişlap jutdaşlarğa arambähş,
Mehmanğa sahiphan bop quçaq açqan,
Baharda – yaşnap, küzdä – altun çaçqan.

Säp tüzäp šskinigä zoqlinimän,
Boyiğa kšz jügärtip rohlinimän.
Säylätsäm sayisida kšŋlüm šsüp,
İştiyaq oti bilän çoğlinimän,
Ğäşliktin ada bolup, paklinimän.

Gšzällik gšzäl jutqa yarişidu,
Ötkänlär häväs bilän qarişidu.
Beşiğa küz kätkiçä pana bolğan,
Bostanliq içrä quşlar sayrişidu,
Җännätni tapqandäk şat yayrişidu.

Ana yär quçiğida šmür käçkän,
Öziniŋ täğdirini šzi yäşkän.
Һärqaysi äziz maŋa jutdişimdäk,
Özara quvalişip, billä šskän,
Oşuği täliyiniŋ alçu çüşkän.

Aptapniŋ kšyügigä kšksin qahlap,
Soğ, boran-çapqunlardin bizni saqlap.
Һeçkimgä minnät qilmay hizmitini,
Äl-jutniŋ kütümini kelär aqlap,
Näsivä-künlirigä ümüt bağlap!

Qarimay jillarniŋ tez štkinigä,
Kšzlärdin yaşliğiniŋ jütkinigä.
Burunmu mäğrur turar, škünmästin –
Sepini şalaŋlitip kätkinigä,
Boyiğa qeriliqniŋ yätkinigä!

Äy, jutniŋ zumrat yapraq teräkliri,
Һoşiyarliq küzitiniŋ zeräkliri.
Kšŋlimiz, šmrümizni avat qilğan,
Bar tehi härqaysiŋniŋ keräkligi,
Özgiçä himmitiŋniŋ bšläkligi.

…Tuğulğan yärdin mänmu mädät elip,
Kelimän, qalğini yoq qanat telip.
Nä arman, silär ohşaş yaşap štsäm,
Ävlatni mäğrurluqqa dävät qilip,
Özligi, šrligigä säväp qilip!!!

Yezamda küz
Yezimizğa käptu küz,
Jildiqidäk täl-tšküz,
Toldi yänä ğazaŋğa,
Eriq-oyman, koçilar.

Esimizni bilgändin,
Bolup kätkän bizgä šz,
Bayseyitniŋ şamili,
Uni häryan uçirar.

Jutdaşlarniŋ hämmisi,
Qiş ğemidä pay-petäk,
Qisilmastin çiqişniŋ
Koyida bar yaş-qeri.

Qol qoşturup yatmisaŋ
Kätkän amät qaytqidäk
Yoqsizçiliq bolsunçu,
Qutluq šydin taşqiri.

Muŋaymaqqa säväp yoq
Yänä bir yaz štti däp,
Tohtitişqa qadir kim
Eqişini šmürniŋ.

Oylima küz yätsä bar
Gšzällikni pütti däp,
Tšrt päsilgä ohşaşqu
Täşnaliği kšŋülniŋ.

Quşlar uçup kätkängä
Һaҗät ämäs qayğuruş,
Ularni kim yaz boyi
Kšŋül bšlüp tiŋşiğan?!

Täğdirigä kšngängä
Artuq bolar ah uruş,
Amal tepip, yolini
Bolsa šzi oŋşiğan…
Meniŋ üçün biyilqi
Küzniŋ orni başqiçä,
Yärgä qilğan azdu-kšp
Äҗrim bilän üz yoruq.
Jürüptimän kšp işni
Bayqimay bu yaşqiçä,
Tšksäŋ maŋlay täriŋni.
Bolmaydekän qol quruq.

Qäläm tutqan qolumda
Tohtidi häm kätmänmu,
Qilmaydekän artuqluq
Alğan savaq, täҗribäŋ.
Yaman küngä qoymaydu
Dehançiliq ätkänmu,
Ägärdä şu käsipni
Һar almisaŋ sän šzäŋ.

Addiy boluş – büyüklük
Rohi sunmas җan üçün,
Äl qatari boluşniŋ
Özi ärgä ğenimät.
Uyalğiniŋ uyattur
Һalal yegän nan üçün,
Şah bolsaŋmu sän yärgä
Dehanlardäk tazim ät!..

Bar moҗutluq panasi
Yär – muqäddäs,
Yär – uluq.
Kani hämmä bayliqniŋ,
Һayatimiz – mänbäsi.
Saray selip asmanğa
Yaşavatqan heçkim yoq,
Yüksäklärgä tartsimu
İntiliş, zoq, häväsi!

Bäzidä biz adämlär
Şuni untup qalimiz,
Şäpqitigä turmuşta
Bolmiğiçä muptila.
Kim bolmayli bäribir
Yärsiz harap halimiz,
Şuŋa härkim ğemini
Qilğini hop az-tola.

Almişidu tšrt päsil
Kälgändä šz noviti,
Һärqaysiniŋ amma rät
Qilip bolmas orni bar.
Maŋa ayan dehanniŋ
Ändi eğir mehniti,
Biz häq uni bilişkä,
Bšlüşkä häm etibar!

Һimmitigä kšz yetip
Җapakäş şu dehanniŋ,
Äҗdatlarğa tädbirçan
İzhar qildim täşäkkür!
Җan ämäsmän bepärva
Täğdirigä aq nanniŋ,
Meni şundaq yaratqan
Ömür, saŋa miŋ şükür!

…Yezimizğa käptu küz…
Eytilmiğan bir oy bar,
Eriq-oyman, koçilar
Tolğan altun ğazaŋda.
…Һeçnemäm yoq qayğurur
Nahşammu huş aŋlinar,
Nenim külüp turğaçqa
Dästihinim –җozamda!..

Jutni kinäş yaki şähärgä kätkän dehanniŋ monologi
Tuğulğan jutum!
Käçürüp qoyğin sän meni,
Kätkinim üçün,
Özäŋni taşlap şähärgä.
Kšçmättim zibis,
Qilmisam turmuş ğemini,
Qelişniŋ azraq
İmkani bolsa ägärdä.

Aridin mana
Jigirmä bäş jil štüptu,
Şähärlik boluş
Maŋimu asan çüşmidi.
Yaşliğim ketip,
Süyäkmu bügün qetiptu,
Biraqta saŋa
Siğiniş oti šçmidi…

Özämni aqlap
Oltarğim kälmäs aldiŋda,
Yüz bärgän işni
Biraqta qandaq yoşuray?!
U eğir jillar…
Bar bolar, bälkim, yadiŋda,
Demäymän uni
Kemitip yaki aşuray?!

Qolini häliq
Yätküzgän vaqti hurluqqa,
Şatlanduq aŋa
Qatardin qalmay kšp bolup.
Yaşaştin toyğan
Baş egip äl-jut buyruqqa,
Ärkiçä boluş,
Kün kšrüş arman tuyulup…

Kündilik šmrüŋ
Tirälsä lekin ämälgä,
Hoşalliq hori
Besilar ekän häҗäp tez.

Tatliq oy-arman
Aylanmas birdin häsälgä,
Ğayigä sadiq
Җapaliq mehnät-äҗirsiz.

Tarqilip burun
Yezida moҗut täşkillär,
Äl-jutniŋ çüşti
Ğäznisi talan-tarajğa.
Buyridi bizdäk
Dehanğa päqät kätmän, yär,
Ularmu keyin
Yarimay qaldi muhtaҗğa…

İşligän işniŋ
Һäqqini aylap alalmay,
Yä muqum bir iş yoq
Tepilmay jürduq җülmäräp.
Eriği tinğan
Taşqinni qinğa salalmay,
İkki-üç jilni
Ötküzduq şundaq baş tšräp…

Tirik җan üçün
Һämmidin äla yaşimaq,
Çarisin oylap
Tapisän aman qelişniŋ.
Parçä nan bolmas
Ah urup on kün qahşimaq,
Yolini ägär
Bilmisäŋ amal qilişniŋ.

Ailä bilän
Täğdiri bala-çaqiniŋ,
Qoyulsa doğa
Asrimaq päriz atiğa.
Bolmisun qançä
Dävirgä däva-çeqimiŋ,
Är üçün šlüm —
Borçuŋni salmaq sodiğa?!

Almuta yaqqa
Şu säväp ketip qalğandim,

Nenimni tepip
Җenimğa ara bolar däp.
Sšzümni yasap
Nä qilay ändi yalğandin.
Aldiŋda meni
U goya aqlap qalardäk.

Һämmigä batur
Bolisän kälsä beşiŋğa,
Bilmigän yärniŋ
Epini asta eliş bar…
Däsläpki kündin
Huş boldum tapqan işimğa,
Päydin-päy yoqap,
Tiŋirqap, häyran qelişlar…

Säraliq üçün
Täs käldi boluş şähärlik,
Özäŋgä pat-pat
Kep-ketip turdum başta män.
Turmuşniŋ ğemi
Bolmisun qançä hätärlik,
Bäribir aŋa
Amalsiz kšndüm asta män…

Bazarğa çiqtim…
Sodimu qildim, mal toşup,
Öy-җaymu saldim…
Keçidä boldum qaravul.
Jürmidim bäzi
Şälikkä ohşap, hal qoşup,
Ämgäktin qeçip
Kšrmidi bir kün qadaq qol.

Asridim şundaq
Ailäm, bala-çaqamni,
Qatarğa qattim…
Östürdim, qilmay hiҗalät.
Kätkini bilän
Tozdurup jillar arqamni,
Muhimi älniŋ
Armini boldi iҗavät.

Hudağa şükri,
Zaman – teç, kšŋül hatirҗäm,
İmkan mol ändi
Yaşaşqa ärkin, bayaşät.

Puhraniŋ – hoquq
Dšlätniŋ huli mustähkäm,
Bolğini qilsaŋ
Ayanmay hizmät, yä mehnät.

Җanlar kam bügün
Biz ohşaş beşi tšrigän,
Untulup barar
Baştiki tartqan җapalar.
Qiniğa çüşüp
Bäzibir işlar šküngän,
Tüzülüp kelär
Däsläp yüz bärgän hatalar…

Aldiŋda bügün
Käçürüm sorap turğinim,
Yaşliqta štkän
Äyipni jutuş oyum bar.
Bir šzäŋ meniŋ
Elinmas qamal-qorğinim,
Qäyärdä jürmäy,
Mehriŋgä boldum intizar!

Yaşliqmu kätti
Yeşimmu yätti bir yärgä,
Şundimu egip
Turimän aqvaş beşimni.
İҗazät – ruhsät
Bär saŋa yenip kelärgä,
İltimas sändin:
Qaqmiğin päqät bisimni.

Tuğulğan jutum!
Qaytimän yeqin-arida,
Käŋ kšŋlüŋ bilän
Toğrilap qoyğin yolumni.
…Jüräktä saŋa
Siğinğan otniŋ barida,
Özämla ämäs,
Billä ep känҗä oğlumni!..

Şvetsiyadä yaşavatqan bir uyğurniŋ dostiğa yazğan heti
Sän nemä qilisän halimni sorap,
Ähvalim bäribir ayanğu saŋa.
Rast, tilim barmaydu deyişkä harap,
Amma yoq qanaät dilimda aŋa.

Ändişä-täşviştin bolsammu hali,
Ehtiyat tuyğusi kšŋlümdä pinhan.
Levimdä çirayliq sšzlärniŋ bali,
Qälbimdä – çäklängän imkandin puğan.

Kšktiki bemalal uçqan quşlarğa,
Tälmürüş eğirkän yoqta qanitiŋ.
Tiliŋni çüşänmäy baqqan dostlarğa,
Diliŋni eçişqa tartmas niyitiŋ…

Sanaqliq bu yaqta sirdişar qandaş,
Ättäyläp izdisäŋ tapisän aran.
Kšrünär kšzüŋgä ot bop qerindaş,
Öskän jut topriği, qalğan dost-yaran!

Sšzläştin mährumsän ana tiliŋda,
Mäҗbursän qilişqa ima-işarät.
Ökünüş azavi qaynar diliŋda,
Qiynaydu, beşiŋğa šzäŋ tapqan därt.

Һeçkimniŋ kšzigä qarimay yaşaş,
İstigi bu älgä äkälgän meni.
Vätänsiz ğeripqa – hämmä җay ohşaş,
Yaqa jut beşiğa kštärmäs seni.

Qolumda bar üçün, alğan šy setip,
Һazirğa qosaq toq,
Kiyimim – pütün.
Biraqta muhaҗir küyini keçip,
Jürimän…
Kšŋlüm – ğäş, içimdä – tütün…

Män tehi bu älniŋ puhrasi ämäs,
Qaçqunluq märtivä maŋlayğa yeziq…
Bu küngä qelişni qilmiğan päräz,
Beçarä bolmay däp, bolğinim qiziq?!

İşläp җan baqqidäk işmu yoq bizgä,
Azdu-kšp ianä beridu päqät.
Täyyartap bolğiniŋ täs ekän kšzgä,
Dähşätkän kšrüngän bolup hamaqät?!

Yeŋilgän ekänmän…
Äl-jut qädrini,
Bilmigän җanlarniŋ kirip sšzigä.
Kim mändäk säzmisä şäpqät-mehrini,
Därdini tartquzar täğdir šzigä!?

Şuniŋğa kšzümni yätküzdi hiҗran,
Uni tän alğuzdi maŋa җudaliq.
Ändi älgä qaytiş – män üçün arman,
Ölmisäm, tüzilär štkän hataliq…

Hetimdin ähvalim bolğandur ayan,
Bağrimni hun qilma, halimni sorap.
Dost-ilpät, äl-jutqa meniŋdin salam,
Jürgän bu çät äldä šzini horlap…

Duniyada äŋ uluq närsä nemikän,
Däp birsi bu kündä sorisa mändin.
Dättim heç oylanmay:
Üzär dil riştiŋni qudrät yoq ekän,
Öz hälqiŋ, ana til, šskän Vätändin!..

Til tepişiş
Meniŋ üçün hayatta äŋ qiyin närsä adämlär bilän til tepişiş, — däp qaldi yeşi 20din aşqan bir jigit.

Jürginiŋdin šzara taş etişip,
Yaşiğiniŋ ävzäl rast til tepişip.
Oy-kšŋlidin çiqmay turup adämniŋ,
Teç-hatirҗäm štkän kim bar tepişip?!

Ötünimän, rät qilma bu sšzümni,
Yätküzdi bu hayat aŋa kšzümni.
Yol açmasliq insanlarniŋ diliğa,
Zedä qilip, laylitar pak sezimni…

Sän bu işni asan kšrmä säl qarap,
Һšddisigä turalmisaŋ hal harap.
İşinip, yä işänmäslik šz mäyliŋ,
Amma meni çüşinişkä qal yarap.

Tapalmisaŋ açquçini kšŋülniŋ,
Bolisän bir divanisi šmürniŋ.
Beganiliq kšp säzdürmäs pärqini,
Şatliq-qayğu, azap-rahät, hšzürniŋ…

Tänhaliğiŋ hämmä yaqtin çäkläydu,
Jitim qilip, šgäy kšrüp yäkläydu.
Yan-yeniŋğa uç tartmisa tomuriŋ,
Çinariŋniŋ ğoli qandaq kškläydu?!

Yätmigändäk, azdäk saŋa šzgä därt,
Sšzgä qelip, kšrünisän kšzgä sät.
Jürälmäysän äl içrä baş kštirip,
Turar šyüŋ bolsimu häm yüz qävät.

Tilimäymän heçqaysiğa šz, yatniŋ,
Täğdirini şu namaräm hayatniŋ.
Solğinini – eçilmastin gül-ğunçä,
Sunğinini – pärvaz qilmay qanatniŋ!

Şu balağa tutulmiğiŋ – šzäŋdin,
Şu baladin qutulmiğiŋ – šzäŋdin.
Adämlärgä at üstidin qarima,
Ayrilip häm qetilmiğiŋ – šzäŋdin.

İlğa qilğin avili šz hiliŋni,
Yumşitival qetip qalğan tiliŋni.
Sän heridar bolğan җanlar beguman,
Kšz yätküzgäy, pakliğiğa diliŋniŋ…

Äynä şundin başlinar til tapmiğiŋ,
Bir-biriŋni yšläp, qanat yapmiğiŋ.
Dost-qerindaş, mäsläkdaşqa aylinip,
Ömrüŋlarni birgä šrgä tartmiğiŋ.

Jürgändin därt-talaş qilip, etişip,
Yaşiğan hop til tepişip, petişip.
Duniya gülşän bolar, štsä adämlär,
Bir-biriniŋ qälbigä yol eçişip.

Һayat izgü niyitiŋgä baqidu,
Däriyasimu teç-hatirҗäm aqidu.
…Һimmitiŋgä quçiğini käŋ eçip,
Çätnigänni šzi çätkä qaqidu!!!

Yultuzlar
Kšzdin ğayip bolğanda quyaş,
Qoyuqlişar gugum qarisi.
Başqiçä tüs alar aldiraş,
Silär bilän yär-kšk arisi.

Silär yaqqan maysiz şam-çiraq,
Yorutidu keçini ğuva.
Bolup goya taŋğiçä oyğaq,
Saqçilardäk – tünlärgä guva.

Çimirlişip beğubar kšktä,
Qaraysilär bizgä jiraqtin.
Һärqaysiŋlar maŋa kšyüktä,
Örtängän bir җandäk piraqtin…

Tonuş bolar bälkim silärgä,
İnsanlarniŋ qutluq zimini.
Yoluqmisun däp bir hätärgä,
Qilamsilär uniŋ ğemini?!

Arimizda çäksiz musapä,
İmkani yoq berip-kelişniŋ.
Hoşalliqni qilişip tšhpä,
Yä hal sorap, kšŋül elişniŋ?!
Bolsaqmu šzara sämimiy,
Jürmisäkmu yatsinip ançä,
Ötüvatqan šmrimiz mähpiy,
Namälum oy-sirimiz qançä?!

Bilmigänniŋ – hämmisi qiziq,
Kšrmigänniŋ – hämmisi arman.
Һärqaysiŋğa birdin hät yezip,
Ketäymekin barda küç-därman?!

Mäyli mändin boluŋlar jiraq,
Mäyli qalsun yätmästin hetim.
Turmisaŋlar šzäŋlar orap,
Bolar edi säyyaräm jitim.

Kšk yüzini yapmisa bulut,
Kšzni bağlap çüşmisä tuman.
Silär bilän kšktä huş bolup,
Kšrüşkili täşnamän haman.

Kšrmäŋlara meni yat, yoçun,
Yärdä štsä keçä-kündüzüm.
…Һäҗäp ämäs qetilsa bir kün,
Sepiŋlarğa bähit yultuzum!!!

Talant häqqidä
(Sonetlar gülçämbiri)
«Talant uçqunğa ohşaydu, u yalqunğa aylinişimu yaki šçüp ketişimu mümkin».
M. Gor'kiy.
1.
İstedatniŋ җapaliq yoli,
Tehi heçkim açmiğan yol u.
Yätmigänlär җür°ät, mäs°uli,
Qädimini basmiğan yol u.
Pütülgän oy, ilahiy qudrät,
Vijdan ämriŋ başlaydu aŋa.
Talant bolsaŋ qazan däp nusrät,
Öz yoluŋni kšrsitär saŋa.

Äynä şundaq başlinar šmrüŋ,
Pärvaziŋğa tikär aläm kšz.
Käŋ päzağa tälpünär kšŋlüŋ,
Qeliş üçün bolup bir yultuz.
Qanatlinip adäm hävästin,
İntilidu bäläntkä pästin.

2.
İntilidu bäläntkä pästin,
Yüksilişni kšzligän insan.
Jürigidä yanğan atäştin,
Davanlarğa šrläydu haman.
Һämmisigä buyrimas amma,
Yetiş arman qilğan pälligä.
Qoynini käŋ açmaydu sama,
Layaqätkä bolmisaŋ egä.

İҗtihatsiz – ihtidar bekar,
İstedatiŋ çiqmas royapqa.
Ömrüŋ boyi çekisän azar,
Dava tapmay rohiy azapqa.
Kšz tartidu iҗatkar yoli,
Yätkän küni mänzilgä qoli.

3.
Yätkän küni mänzilgä qoli,
Talantqa äl qayil bolğusi.
Qançä eğir bolsimu yoli,
Kšŋül bšlüp, näzär salğusi.

Kim uniŋğa bolmisa layiq,
Kim berilsä sahta şšhrätkä.
Kšz qirini salmas halayiq,
Һayatmu häm qaqidu çätkä…

Aqlansa hop kšpniŋ ümüti,
Elinğandin keyin tiliğa.
Jüriginiŋ šçkiçä oti,
İnsap bärgäy, talant diliğa.
Älgä tšhpä bar qilsa tästin,
Mäşäqiti çiqidu ästin.

4.
Mäşäqiti çiqidu ästin,
Ötkän – hata,
Tartqan – җapaniŋ.
Qutulisän dildiki ğäştin,
Azavidin tänä-tapaniŋ…

Eçilidu tuyuq yolliriŋ,
Çeqilidu – tšmür qäpäzlär.
Yaşiridu solğun gülliriŋ,
Yeniklişär eğir näpäslär.

Dost kšrünär yatsinğan aläm,
Etivarğa elinsa äҗriŋ.
Sezilidu huliŋ mustähkäm,
Bahalansa vaqtida qädriŋ.

Yätküsi bar aŋa җapasiz,
Talanti yoq bolsimu aҗiz…

5.
Talanti yoq bolsimu aҗiz,
Uni iqrar qilğusi kälmäs.
Kam sanimas šzini härgiz,
Orni bilän çamini bilmäs.

Tälivi – zor, Kškrigi šrä,
Hoşamätkä, ataqqa yeqin…
Talantqa yol beriştin kšrä,
Yolin torap,
Yazidu çeqim…

Yaşimas u šzini sorap,
Bariğimu qanaiti yoq.
Qilmiğaçqa heçkim etirap,
Siy-hšrmiti, inaviti yoq…
Mänmänligi aşsimu çäktin,
Kšrünüşni istär yüksäktin.

6.
Kšrünüşni istär yüksäktin,
Keläçäkkä ümüt artqanlar.
Äl, Vätängä bolup keräktin,
Täğdirini aŋa çatqanlar.

Şu tiligi bolmas iҗavät,
Äşu yoldin ayniğan җanniŋ.
Mäğrurlinip kälgängä amät,
Beşi qeyip,
Puti tayğanniŋ?!

Tahir — Zohra bolalmas härkim,
Bolmas bäri – Şerin yä Pärhat.
Ayriydu zor, šlämän pärqin,
Päqät häliq, vaqit häm hayat.
Öz hälqigä äsqatmas härgiz,
Oy-parasät, mävqäsi teyiz…
7.
Oy-parasät, mävqäsi teyiz,
Mäz kün kšrüp yaşiğiniğa.
Ötüp keçä-kündüz ğämsiz,
Äsäbini çaçmiğiniğa.

Kšp oylar šz mänpiyitini,
Özlügiŋni qilmaydu ilğa.
Damlaşqa bar asqaq etini,
Tulpariŋni almaydu tilğa.

Talantiŋni qollaştin jiraq,
Näp kelärni mahtaş aditi.
Äyivini säzmäydu biraq,
Aŋa yätmäs äqil, päm-diti.
Talantsizğa bolar yšläktin,
Özigä näp kütär keräktin.

8.
Özigä näp kütär keräktin,
Qudritigä gumani barlar.
Bäzi çağda oyi zeräktin,
Yoli bolğuç kelär mäkkarlar?!

Puli bilän tapidu yšläk,
Til tepişip kšpäytär tonuş.
Bolmas ular talantqa tiräk,
Sahta işlar bilän kšŋli huş.

Mänsäpliktin kütidu yardäm,
Epi barni salar ariğa.
Jüräklärgä izlimäs mälhäm,
Süyänmäs šz ihtidariğa.
Äl jükini kštirip talant,
Äҗri bilän kškirär talant.
9.
Äҗri bilän kškirär talant,
Qädri bilän – sezinär mäğrur.
Kütmigäçkä heçkimdin niҗat,
Boyida yoq bozäklik ğurur.

Mehnitini qilmaydu minnät,
Һimmitigä yoqtur davasi.
Uniŋ üçün hämmidin qimmät,
Kšpçilikniŋ adil bahasi.

Mahtaşlarğa kätmäydu uçup,
Muhtaҗ lekin häqqaniy sšzgä.
Jürigini nahäqliq moҗup,
Kštärmäs çšp salğanni kšzgä.
Çüşkändimu naqolay halğa,
Bisi qaytmay intilar alğa.

10.
Bisi qaytmay intilar alğa,
Qayğurup, şat bolğan päyttimu.
Siy-mukapat buyrup osalğa,
Etivarsiz qalğan päyttimu.

Һäqiqätni burmiliğanniŋ,
Tikän bolup kirär kšzigä.
Aҗizliqtin säҗdä qilğanniŋ,
Gunayini basar üzigä.

Dağduğini halimas tola,
Äymänmästin eytar oyini.
Äläm qilar işlarğa bola,
Çüşärmäydu kšŋül küyini…
Yahşilarğa pütsimu qanat,
Sahtilarğa yan basmas hayat.

11.
Sahtilarğa yan basmas hayat,
Huştar ämäs yasalma sšzgä.
İllätlärni bäri aŋa yat,
Näzär salmas sün°iy pädäzgä.

Amma muhtaҗ häqgoy märtlärgä,
Toyğan җaliq, kšz boyaşlardin.
Siğinidu äzimätlärgä,
Ötküzgän kšp işni başlardin…

Adämlärdäk qilmaydu häsät,
Talantlarğa turidu ara.
Ularğa kim qilsa hiyanät,
Qilar uniŋ üzini qara!..
Oğisini qatqanniŋ balğa,
Eqidisi uçar şamalğa…

12.
Eqidisi uçar şamalğa,
Saqlimisa šzini talant.
Mäz bolup ham arman-hiyalğa,
Baplimisa šzini talant.

Boyida bar ihtidar ahir,
Tapmas bilim-irpansiz rivaҗ.
Yüksälmäs u qilmastin äҗir,
Zor bolmisa täläp-ehtiyaҗ.

Özgilärni sškidu qandaq,
Һämmä guna bolsa šzidin.
Başqilarğa bolup bir savaq,
Öçär älniŋ kšŋli, kšzidin.
Qilidiğan hämmini päriq,
Bar-yoqiŋni ayriydu häliq.

13.
Bar-yoqini ayriydu häliq,
Nalä qilip açmiğin haza.
Alämdä yoq uniŋdäk tayliq,
Adil qazi,
Lilla – taraza!

Җa mahtaştin kškkä uçqanlar,
Çüşär çoqum bir küni päskä…
«Uluqluqtin» şšhrät quçqanlar,
Untulidu, elinmay äskä!
Danişmän yoq häliqtin aşqan,
Märtivisi, bahasi dälliŋ.
Mudayiğa bolsaŋ yaraşqan,
Һšrmitigä layiqsän älniŋ!
Kšz yätküzüp bariğa eniq,
Җa talanttin ayniydu häliq!

14.
Җa talanttin ayniydu häliq,
Ohşaş aŋa yoqi, yä bari.
Täs pikridin çiqiriş ziğziq,
İspat täläp qilmas qarari.

Talantlarniŋ qaynar kšzi äl,
Talantlarğa šzi egidar.
Qoymisimu altundin häykäl,
Һimmitigä mäŋgü heridar.

Siylar häliq zeräklirini,
Talantlarni yšläydu haman.
Keläçäktä keräklirini,
Ayrar šzi – bolsunçu aman!
Çoŋ tutulğan bilän zoguli,
İstedatniŋ җapaliq yoli…

15.
İstedatniŋ җapaliq yoli,
İntilidu bäläntkä pästin.
Yätkän küni mänzilgä qoli,
Mäşäqiti çiqidu ästin.

Talanti yoq bolsimu aҗiz,
Kšrünüşni istär yüksäktin.
Oy-parasät, mävqäsi teyiz,
Özigä näp kütär keräktin.

Äҗri bilän kškirär talant,
Bisi qaytmay intilar alğa.
Sahtilarğa yan basmas hayat,
Eqidisi uçar şamalğa…
Bari-yoqiŋni ayriydu – häliq,
Җa talanttin ayniydu – häliq.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ