Aziyadiki teçliq vä turaqliqni mustähkämläş

0
154 ret oqıldı

Qazaqstan Prezidenti Qasım-Jomart Toqaev Taҗikstanda bolup štkän Aziyadiki Özara härikät vä işänçä çariliri keŋäşmisiniŋ V Sammitiğa qatnaşti.
Mälumki, Aziyadiki Özara härikät vä işänçä çariliri keŋäşmisini (AÖİÇK) çaqiriş ideyasini Qazaqstan Җumhuriyitiniŋ Tunҗa Prezidenti — Elbası Nursultan Nazarbaev 1992-jili BMT Baş Assambleyasiniŋ 47-sessiyasidä otturiğa qoyğan edi. AÖİÇK ideyasini därhal birqatar Aziya dšlätliri vä häliqara täşkilatlar qollap-quvätlidi.
Moşu jillar mabaynida AÖİÇK Aziyadä problemilar bilän toqunuşlarni birtäräp qiliş boyiçä šzara qolayliq çarilärni izdäp tepişni täminläydiğan toluq mäzmunluq nätiҗidarliq forumğa aylandi. AÖİÇK dšlätliri vä hškümätliri rähbärliriniŋ uçrişişi — forum qararlirini qobul qilidiğan aliy organ bolup, här tšrt jilda štküzülidu.
AÖİÇKniŋ Düşänbä sammitiniŋ işiğa şundaqla HHҖ Räisi Şi Җinpiŋ, Taҗikstan, Rossiya, İran, Özbäkstan, Qirğizstan, Türkiya, Bangladeş, Şri-Lanka Prezidentliri — Emomali Rahmon, Vladimir Putin, Һasan Ruhani, Şavkät Mirziyaev, Sooronbay Jeenbekov, Redjep Tayip Erdoğan, Muhämmäd Abdul Hämid, Maytripala Sirisena, Katar Ämiri Şeyh Tamim ben Hamad Äl Tani, Äzärbäyҗan, Avğanstan vä Kambodja Prem'er-ministrliri — Novruz Mamedov, Abdulla Abdulla vä Hun Sen qatnaşti.
AÖİÇKniŋ aliy däriҗidiki bäşinçi uçrişişini Taҗikstan keŋäşmä räisi süpitidä štküzdi. Mämlikät bu lavazimni 2018-jili qobul qilğan edi.
“Kohi Navruz” sariyida štkän sammitniŋ umumiy mäҗlisidä sšzgä çiqqan Qasım-Jomart Toqaev šz sšzini mehmandostluq kšrsitip, forumni uyuşturğanliği üçün Taҗikstan Prezidentiğa vä 2014 — 2018-jillarda utuqluq räislik qilğanliği üçün HHҖ räisigä minnätdarliq bildürüştin başlidi.
Hitay bizniŋ forum geografiyasiniŋ käŋiyişigä salmaqliq hässä qoşti, uniŋ häliqara mäydandiki roli vä abroyini aşurdi. Taҗikstanniŋ AÖİÇKqa räislik qilişimu forumni regionniŋ äŋ җiddiy mäsililirini häl qilişqa aktiv җälip qilişqa yardäm qilidiğanliğiğa işinimän, — däp täkitlidi Qazaqstan Prezidenti.
Qasım-Jomart Toqaev Nursultan Nazarbaev 1992-jili otturiğa qoyğan Aziyadiki Özara härikät vä işänçä çariliri keŋäşmisini çaqiriş ideyasiniŋ Aziya qit°äsi tarihida yeŋi sähipini açqanliğini täkitlidi. Bügünki taŋda AÖİÇK — Aziya regioniniŋ 35 dšlitini vä säyyarä ahalisiniŋ yerimiğa yeqinini birläştüridiğan abroyluq kšptäräplimilik qurulum.
Män Qazaqstan täşäbbusini ilgirilitişkä bevasitä qatnaştim. Oçuğini eytqanda, şu çağda on jildin keyin qit°ä dšlätliri rähbärliriniŋ Almuta hšҗҗitini, AÖİÇK nizamnamisini qobul qilidiğanliğiğa, Aziyadä nadir forumniŋ qurulidiğanliğiğa asas selinidiğanliğiğa işängüçilär az bolğan edi. Addiy närsidin muräkkäp närsigä qarap, alğa sür°ätlik ilgiriläş taktikisiğa ämäl qiliş arqiliq AÖİÇK җäriyaniniŋ utuq qazinişini täminlidi, — dedi Qazaqstan Prezidenti.
Prezident şundaqla äza dšlätlärniŋ keŋäşminiŋ barliq asasiy yšnilişi boyiçä šzara ämäliy härikitini käŋäytişniŋ muhim ekänligini täkitlidi vä forum layihilirini, programmilirini vä başqa paaliyätni mäbläğ bilän täminläş üçün mähsus fond quruşni täklip qildi.
Qasım-Jomart Toqaev sšziniŋ ahirida bayan qilinğan täşäbbuslarni ämälgä aşuruşniŋ keŋäşmigä qatnaşquçi dšlätlär hämkarliğini süpät җähättin yeŋi däriҗigä kštiridiğanliğini täkitlidi vä Qazaqstan täräpniŋ AÖİÇK qatnaşquçiliriniŋ mänpiyätliri üçün keŋäşmä dairisidä käŋdairilik šzara härikätkä täyyar ekänligini bildürdi.
Mäҗliskä barliği bolup birläşmigä äza 27 dšlätniŋ delegatsiyasi, şundaqla säkkiz mämlikätniŋ vä bäş häliqara täşkilatniŋ, җümlidin BMTniŋ 13 bayqiğuçisi qatnaşti. Taҗikstan Prezidenti Emomali Rahmon Qasım-Jomart Toqaevni Qazaqstan Prezidenti lavazimiğa saylinişi bilän täbrikläp, mustähkäm salamätlik vä җavapkärlik lavazimda utuq-muvappäqiyät tilidi. Şundaqla Şri-Lanka delegatsiyasigä keŋäşminiŋ yeŋi äzasi süpitidä iltipat bildürdi.
Taҗikstan keŋäşmigä räislik qiliş vaqtida işänçä çarilirini ämälgä aşuruşni, şundaqla Aziya regioniniŋ güllinişigä häm täräqqiy etişigä yardäm qilişni davamlaşturuş arqiliq keŋäşmigä äza dšlätlär otturisidiki konstruktiv dialogni vä käŋ šzara härikätni härtäräplimä küçäytişni šziniŋ birinçi novättiki däriҗisi däp bilidu.
AÖİÇK mäҗlisidä şundaqla HHҖ Räisi Şi Җinpiŋ, Rossiya Federatsiyasiniŋ Prezidenti Vladimir Putin, Qirğizstan Prezidenti Sooronbay Jeenbekov sšzgä çiqti. Ahirida Emomali Rahmon AÖİÇK kativatiğa Danalar keŋişi kontseptsiyasini täyyarlaşni başlaşni tapşurdi. Mundaq keŋäş quruşni Qasım-Jomart Toqaev täklip qilğan edi.
Düşänbä deklaratsiyasi sammitniŋ hulasä säyasiy hšҗҗiti boldi.
AÖİÇҺ qatnaşquçi dšlätlär rähbärliriniŋ altinçi sammiti 2022-jili štküzülidu.
***
Qasım-Jomart Toqaev AÖİÇK sammiti dairisidä Taҗikstan Prezidenti Emomali Rahmon, Katar Ämiri Şeyh Tamim ben Hamad Äl Tani, Türkiya Prezidenti Redjep Tayip Erdoğan bilän uçrişip, ikkitäräplimä munasivätlärni täräqqiy ätküzüş mäsililirini muhakimä qildi.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ