Jiğliğiŋ kälsä, märdanä külgin

0
136 ret oqıldı

Sabiräm ÄNVÄROVA

Hälqimdur…
Yətsəm əgər utuqlarğa mən bir kün,
Şu utuqni maŋa sunar həlqimdur.
Qalsam əgər qaraŋğuda gər bir tün,
Yoruq berip, yolum açar həlqimdur.

Davan aşsam, beqindursam tağlarni,
Yərdə yšləp turğan tirək həlqimdur.
Pərviş qilsam zəp mevilik bağlarni,
Baha berər, güllər terər həlqimdur.

Kšzini açsam əgər ilham bulaqniŋ,
Usluğini qanduridiğan həlqimdur.
Jürəktiki šçməydiğan çiraqniŋ,
Ümüt otin yanduridiğan həlqimdur.

Hata bassam əgər bəzi qədəmni,
İzlirimni tüzəydiğan həlqimdur.
Qolğa alsam əgər qəğəz-qələmni,
Şeirlirim ilhamçisi həlqimdur.

Qanaät qil
Ata-anaŋ bolsa ägär qeşiŋda…
Demäk, bähtiŋ, taҗu-tähtiŋ beşiŋda.
Sän qädrigä yätmäy jürgän çeğiŋda,
Bu bir arman orunlanmas jitimğa.
Nämä säväp, şunçä därdu-yeşiŋğa?!

Kürmiŋ kiyimiŋ bolsimu gär üstüŋdä,
«Kiyärim yoq» däp kayiysän här kündä.
Kämbäğällär tohsän yamap kiygängä…
Şükri eytip, razi bolup jürgändä,
Naläŋ barmu yänä eytar, häy, bändä?!

Dästihanda tursimu gär, aq neniŋ,
“Quruq nanmu? Bu män üçün az” dediŋ.
Tilämçilär yärdin tärsä ugiğin…
Sän pütünni kšzüŋgimu ilmidiŋ.
Azmu saŋa toqçiliqta jürginiŋ?..

Baş-panaŋ bar, qalğiniŋ yoq talada,
Şundaq tura rähmitiŋ yoq Allağa.
Käŋ hoylimu tarkän kšŋli gadayğa,
Musapir bop yaşimaqta talaylar,
Toymasliqtin kor bop qalma, avayla…

«Maşinam yoq» däp zarlanma šmrüŋgä,
Yär basqidäk mağdur bolsa teniŋdä.
Kšzüŋ bilän yoruq duniya kšrgändä,
Çät ällärni kšrmidim däp ğäşlänmä.
Äŋ çoŋ bayliq tän-saqliğiŋ bar sändä.

Mal-duniyani bayliqkän däp oylima,
Beyip qalsaŋ, “koz-koz” qilip toylima.
Qanaät qil, qoluŋdiki bariŋğa,
Bilmäysänğu, nä sinaq bar aldiŋda.
Һätta suniŋ soriği bar, aldirima…

Qisilmiğin, tar bolsimu šyüŋdin,
Җul-җul kiyim kiygän yaki türüŋdin.
«Bismilla» däp yegin risqa-neniŋdin.
Ata-anaŋ ayrilmiğay yeniŋdin…
Bähitlik җan yoqtur şunda seniŋdin.

Saqla, Alla!
San əsirlik tarihi bar šçməydiğan,
Tüp-yiltizi çoŋqur kətkən, kšçməydiğan!
Kerək desəŋ, taş üstidə kškləydiğan,
Şan-şšhriti, nami məşhur šlməydiğan
Bar bayliğim, җan həlqimni saqla, Alla!

Özi saddä yamanliqni bilməydiğan,
Əmgigidə hətta çšlni gülləydiğan,
Risqisidin artuq nanmu üzməydiğan,
Atar taŋdin pəqət teçliq izdəydiğan
Eh, җapakəş, җan həlqimni saqla, Alla!

Sinaqlarğa baş əgməstin, çidaydiğan,
Sizip bərgən siziğiŋdin çiqmaydiğan,
Kšz alaytqan düşmənlərdin qorqmaydiğan,
Һaramliqqa heçqaçan baş tiqmaydiğan!
Dili taza, җan həlqimni saqla, Alla!

Ana tilini җandin artuq kšridiğan,
Til işqida šlüşkimu kšnidiğan,
Muqamini büyük bilip, sšyidiğan,
Məşrəp desə, gülhanida kšyidiğan
Sən°əthumar, җan həlqimni saqla, Alla!

Bağri yumşaq, qəlbigə šç patmaydiğan,
Vədigə çiŋ, dostqa sadiq, satmaydiğan.
Özgilərgə oq əməs, taş atmaydiğan,
Əmgək qilip, bir pəs tinim tapmaydiğan
Mehnəthumar, җan həlqimni saqla, Alla!

Bərginiŋgə şükri əyləp, yaşaydiğan,
Qədimini «bismilla» dəp taşlaydiğan.
Amal qançə, kšzini pat yaşlaydiğan…
Tumar esip, əvladini aşlaydiğan
Qanaətçan, җan həlqimni saqla, Alla!

Milliylikni qariçuğidək asraydiğan,
Məŋgülükkə həqiqətni yaqlaydiğan,
Birlik, šmlük nahşisini yadlaydiğan,
Əҗdatlarim ümütini aqlaydiğan
«Uyğur» degən millitimni saqla, Alla!

Sävir qil biraz…
Alla yollisa əgərki sinaq,
«Təğdirim qatal» demigin biraq.
Yoluŋda yanar haman bir çiraq,
Bəhtiŋ seniŋdin əməstur jiraq.
Səvir qil biraz, yaşiğin çidap.

Ötüp ketidu haman bu künlər,
Məŋgülük əməs qaraŋğu tünlər.
Bahar kelidu, vaqitliq küzlər.
Muz basqan kšŋül qaytidin güllər.
Səvir qil biraz, muŋliriŋ tügər.

Һəqiqət hərgiz šlməydu, bilgin,
Qəddiŋni püküp, baş əgmə birdin.
Jiğliğiŋ kəlsə, mərdanə külgin,
Allağa işən, tiligin dildin.
Səvir qil biraz, hayatni sšygin.

Yamanliq məyli bolsimu nurğun,
Yahşiliq bilən taqabil turğin.
Sšzüŋgə bolsun qədimiŋ uyğun,
Keləçək üçün reҗilər qurğin,
Səvir qil biraz, tšzümlük bolğin.

Yšligən tağlar bolsimu gumran,
Kšzüŋni bəzən, bassimu tuman,
Һər işniŋ bolar ahiri ubdan.
Sinaq bəhittin beridu nişan,
Səvir qil biraz, başqidin oylan.

Kütüşkə toğra kəlsimu jillap,
Dərtlər yaraŋni alsimu tirnap,
Ğəmlər yan-yaqtin qalsimu çirmap,
Jürək-bağriŋni kətsimu tilğap,
Səvir qil biraz, yaşiğin çidap…

Şundaq hayat
Ömür degän štmäs ekän bir hil täkşi,
Birdä şirin, birdä bolar şunçä vähşi.
Bügün külsäŋ, ätä jiğlap, škünisän,
Bir yahşiliq, bir yamanliq qatar bälki.

Şundaq hayat, kün vä tündäk šzgiridu.
Täğdir degän hämmigä, bil, kšndüridu.
Bir muzlitip, bir yandurup jürigiŋni,
Gah halisa, kül bolğiçä kšydüridu…

Ötär künüŋ, pütär šmrüŋ asta-asta…
Һär insanniŋ šz yoli bar başqa-başqa.
Eh, hayatni çüşiniş täs, yaşaş qiyin,
Tüzälmäydu miŋ ursaŋmu başni taşqa.
Ömür degän hataliqsiz štmäs härgiz,
Bähit äsla bahalanmas qayğu-ğämsiz.
Ökünmäymän bu duniyağa kälginimgä…
Bändä yoqtur yaşavatqan azap-därtsiz.

Qiynilisän, bäzi çağda jiqilisän,
Türlük-tümän hiyal-oyğa çirmilisän.
Dässäp meŋip hayat degän pälämpäyni,
Ömür boyi yaşimaqni üginisän,
Savaq elip hataliqtin tüzilisän!

Män bügün bähitlikmän,
nemişkidu?..
Män bügün bähitlikmän, nemişkidu?
Yol qoydum heç säväpsiz külüşkimu.
Qanatlinip bulutlarğa uçup kättim,
Oyum yoq, qaytip yärgä çüşüşkimu.

Män bügün bähitlikmän, nemişkidu?
Tälpünmidim, sirini bilişkimu.
Qandaq qilay, jürigim täyyar hätta,
Hoşalliqtin yerilip ketişkimu.

Män bügün bähitlikmän, nemişkidu?
Razimän bähtimni täŋ bšlüşkimu.
Һayatqa qaytidin kep, tuğulğandäk,
Mäz boldum näpäs elip, meŋişqimu.

Män bügün bähitlikmän, nemişkidu?
Eytiŋlarçu, män yaki beyiştimu?!
Mümkin bahar jürigimdin orun elip,
Panalap ketiş üçün keliştimu?..

Män bügün bähitlikmän, nemişkidu?
Yol qoydum heç säväpsiz külüşkimu…
Bilimän…
Bilimən…
Dostummu bar, düşmənmu bar,
Dostum bolup jürgən hətta šçmənmu bar.
Kšrsə mahtap, jütsə datlap, sškidiğan,
Qoy terisini yepinğan «šzlärmu» bar…

Bilimən…
Һəmmigə təŋ yaqalmaymən,
“Yaqturmidi” dəp həm əyip taqalmaymən.
Һeçbir bəndə yoqtur bəlkim kamçiliqsiz,
Mənmu adəm, hatalaşsam aqlanmaymən.

Bilimən…
Bəhtimni kšp kšrəlməslər,
Şatliğimğa ortaqlişip küləlməslər.
Qiynalğanda çaqirsam gər yardəm sorap,
Nurğundur birdin yetip keləlməslər.

Bilimän…
Kim män üçün änsiräydu,
Kim yalğandin vapadardäk sšz tüzäydu.
Bu — hayat… Һeçkimdinmu ağrinmaymän,
Biri kam duniya qanuni şu, kim bilmäydu?!

Miŋ oy
Bäzidä oylar qälbimni moҗup,
Pärişan qilar aҗiz dilimni.
Bir pästä şunda jiraqqa uçup…
Kätküm kelidu jumup kšzümni.

Beşimda kürmiŋ җavapsiz soal,
“Tutqunğa alar”, qiynap җenimni.
Özämni küçsiz sezimän şu hal…
Sšräp jürgändäk җansiz tenimni.

Һayatim bolar birdä tepişmaq,
Kürmiŋ yol sizip, talliğin däydu.
Aldimğa qädäm bolsam taşlimaq,
İçimdin bir ün “tohtiğin” däydu.

Çarçidim bäzän, titildim içtin.
Sirtimdin biraq kšründüm huşhoy.
Çehrimdä — niqap, jürigim miskin,
Rohiy çüşkünlük, beşimda miŋ oy…
***
Һä, šmür qaltis qilidu bozäk,
Däyduğu buni «täğdirniŋ şori».
Jürisän qaŋqip, bääyni poŋzäk,
Nişaniŋ bolar šlümniŋ tori.

«Meniŋdimu bari-yoqi
birla jüräk»
Çüşänmidim, «adämlärni» çüşänmidim,
Düşmän boldi «dostum» däp işänginim.
Eytqin hayat, nemä üçün aqlinimän?!
Һeç säväpsiz qollirimni kişänlidiŋ.

“Һäqni – häq” däp, šzgilärgä yaqalmidim,
Bu duniyadin adilliqni tapalmidim.
«Sän» degängä «siz» dedim, äyivim şu,
Oq atqanğa, taş etişqa patalmidim.

«Kiçik» boldum aldida talaylarniŋ,
Qeşimğa kep, kšzümgä miŋ alayğanniŋ.
Mäyli dedim, tilimni çişläp yänä,
Teŋi bolğum kälmäs däp ğadayğanniŋ.

Yahşiliğim kšrünmidi, tez untuldi,
Bir hatarim kšptürülüp, yüz eytildi.
Yeşimğa yaş qoşulup, jürigimgä…
Jürigimgä, hä kšpiräk muŋ qetildi.

Һeçkimgimu saqlalmidim käç-adavät,
Tapmisammu kişilärdin çin sadaqät!
Bozäk qilip, siniğanda šmür qaltis,
Tügär ekän hätta çidam, sävir-taqät.

Tiŋşa, hayat, ändi bozäk bolalmaymän!
Yavni härgiz šz ärkigä qoyalmaymän.
«Meniŋdimu bari-yoqi birla jüräk»
Yarilandi, yänä qanğa boyalmaymän!

Bir küni
Sän işängän adämlär, aldap ketär bir küni,
Ümütiŋni kül qilip, harlap ketär bir küni.
Һäsäl tamğan tilida zähär selip qälbiŋgä…
Jürigiŋni bombidäk partlap ketär bir küni.
Sän siyliğan adämlär, setip ketär bir küni,
Alda maŋsa bir qädäm, tepip štär bir küni.
Talay märtä aldiŋğa yardäm sorap kälgänlär,
Sän kep işik qaqqanda, qeçip ketär bir küni.

Sän mahtiğan adämlär, datlap ketär bir küni,
Yerim yolda qaldurup, taşlap ketär bir küni.
«Tirigim» däp jürgänlär, qalsaŋ ägär jiqilip,
İza tartmay üstüŋdin atlap ketär bir küni…

Äqil vä jüräk
Gayida äqlimgä jüräk işänmäy,
Qalimän šzämni-šzäm çüşänmäy.
Goyaki turğandäk kšŋlümdä tügün,
Bearam bolurmän zadi yeşälmäy.

Soraqqa alğanda äqil vä jüräk,
Җavaviŋ šmrüŋdin beridu deräk.
Durusmu, hatamu, bilmidim şuni,
Qaysiniŋ hškümigä kšnüşüm keräk?!

Tiŋşa, šmür!
Bu duniyağa kälginimgä škünmäymän,
Qädäm bastim…
demäk artqa çekinmäymän.
Һayat yoli bolmas täkşi, şuŋlaşqimu,
Putlaşqanğa, jiqilğanğa eçinmaymän.

Tiŋşa, šmür!
İşiniŋlar, Män bayliqqa setilmaymän,
Mänsäphorlar qatariğa qetilmaymän.
Adil tapqan aq nenimdin ayrimiğin…
Һaram näpni yeyişkä petinmaymän.

Mäyli qançä bozäk ätkin, berilmäymän,
Düşmänlirim aldida, bil, egilmäymän.

Talay märtä ğarliriŋdin ğulatsaŋmu,
Qiynilarmän…
Biraq äsla yeŋilmäymän!

Mänmu bändä, hataliqsiz yaşalmaymän,
Peşanämgä yezilğandin qaçalmaymän.
Vaqitliqtur
Qayğu, bähit hämdä šmür!
Allam sizğan musapidin aşalmaymän.

Tiŋşa, šmür!
Seni härçağ bahalaymän,
Bir yoqatsam, çünki qayta tapalmaymän.
Kšp bolsimu maŋa yollar sinaqliriŋ,
Neçün saŋa, eytqin, äyip taŋalmaymän?!

Bahar bolup qal!
Turğandi çedirğa ilinip kšk muz,
Qiş boyi näştirin tšvängä bätläp.
Baqqanda ularğa tuğulup hovup,
Ötätti qeşidin insanlar çätnäp,

Qorqutup turğandäk silkinip birdä,
Çüşätti parçisi qarğa sançilip.
Bu hayat qanunimu yaki mšҗüzä?
Kün çüşsä ketätti suğa aylinip.

Oq-yadäk tursimu qiş boyi kšktä,
Mehridä eritarkän muznimu bahar.
Çoka muz җan berip kšklämdä yärgä,
Çedirdin simildap tšvängä aqar.

İnsanlar bar äynä däl şu muzlardäk,
Kšrünär qaraştin qatal häm qopal.
Qoluŋdin kälsä ägär nurluq quyaştäk.
Ularniŋ šmrigä bahar bolup qal!

İnsanda mehirdin artuq sehir yoq,
Bolarkän u hätta quyaştin issiq.
Duniyada, jüräktä erimas muz yoq!
Päqätla ularğa yätmäs illiqliq…

Ohşaş
Huddi bir asmanni tiräp turğandäk,
Mäzmut tağ ğadiyip turidu qiş-yaz.
İnsanlar bardur häm äşu tağlardäk,
Juquri tutar šzini çoqqida ohşaş.
Bolsimu hämmidin quyaşqa yeqin,
Beşidin kätmäskän aq qari tağniŋ.
Mäyli siz ataqtin kšklärgä yetiŋ,
Mänsäptä ämästur qädri insanniŋ.

Jürigim
Eh, jürigim, štünəy, çidamliq bol!
Һayat degən moşundaq sinaqliq yol.
Təğdirgə boysunmasqa amaliŋ yoq,
Һəmmigə bšlünüptu bir-birdin rol'.

Kšnüsən, tšzüş üçün yaralğansən,
Kšrisən, şatliqni häm qayğuni təŋ.
Bəhittin yerilğidək bolsaŋ birdə,
Bəzidə, iç-içiŋgə tolidu ğəm…

Ah, seni məndək heçkim çüşənməydu,
Һaliŋni soquşiŋdin biləlməydu.
Bekardur iç-içiŋdin qiynilişiŋ,
Bəribir šksügəndin tüzəlməydu.

İltimas, kšzlirimni jiğlatmiğin,
Yətməmdu, җenimni kšp azaplidiŋ.
Birpütün əməsmediŋ tuğulğanda?!
Kəçürgin, seni šzəm yamaqlidim…

Bu hayat heçkimnimu ayimaydu,
“Aҗizkən, yaş ekən” dəp qarimaydu.
Jürigim, sən šzəŋni saqlimisaŋ,
Başqilar bozək qilip, yarilaydu.
Män qorqmaymän!
Män qorqmaymän!
Vijdani yoq nadanlardin,
Nomusini näpkä satar haramlardin.
Puli bilän palvan käbi kškräk kerär,
Çeçila bar, äqli kämtar saraŋlardin.
Män qorqmaymän!
İkki yüzlük, yalğanlardin.
Qoy terisini kiyivalğan yamanlardin.
Dili — zähär, tili häsäl quv tülkidäk,
Täyyarni yäp, šmür sürär insanlardin.

Män qorqmaymän!
Miş-miş ğevät paraŋlardin,
Tšhmät yepip, adätlinip qalğanlardin.
Mal-duniyaniŋ dšlitidä qanat qeqip,
Mehnät qilmay mänsäp setip alğanlardin.

Män qorqmaymän!
Meräz, içi bäk tarlardin,
Özin huddi pirdäk büyük tutarlardin.
Tšrt yeqida yšlänçi bar, bilimi yoq,
Danişmänçä kšrsä äqil eytarlardin.

Män qorqmaymän!
Yaramğa tuz salğanlardin,
Vädä berip, sšzidin tez tanğanlardin.
Ataq bilän tumşiğini kškkä sozup,
Yoruği yoq yultuz käbi yanğanlardin.

Män qorqmaymän!
Käynimdin taş atqanlardin,
Külüp turup kšksümgä miq qaqqanlardin.
Bayliq bilän yäkläymän däp aҗizlarni,
On barmaqqa on hil yaqut taqqanlardin.

Män qorqmaymän!
Aldimdiki sinaqlardin,
Һayatimdin talay märtä savaq aldim.
Gunalirim bolsa käçür, Uluq Allam!
Män qorqimän päqät meni Yaratqandin!

Seğindim baliliqni…
Qolumğa elip yänä qälimimni,
Äskä aldim gšdäklik çağlirimni.
Äriksiz seğiniştin jüräk titiräp,
Tškküzdi kšzdin tamça yaşlirimni.

Oylirim štkän künni varaqlidi,
Baliliğim mändin uzap, jiraqlidi.
Bu šmür dolqun käbi yeŋilanğaç,
Özgirärkän här çağ hayat qirğaqliri.

Män seğindim, şu bir esil künlirimni,
Dilim bilän şatlinip külginimni.
Һeçnemidin behävär, beguna, pak,
Hatirҗäm uhlap yatqan tünlirimni.

Män seğindim, şu bäŋvaş şohluğumni,
Billä oynap, billä jürgän dostlirimni.
Һeçbir bändä šçirälmäs ekän äsli
Baliliqniŋ yeqip kätkän otlirini.

Män seğindim, şu bir ğämsiz päytlirimni,
Desäm boldi, orunlanğan şärtlirimni.
Sehirgärim ata-anamni hoşal qilip,
Tilim çiqip, däsläp eytqan gäplirimni.

Män seğindim, ğämsiz säbi künlirimni,
Däm-däm basqan birinçi qädimimni.
Qaytip kälmäs,
miŋ äpsus,
mümkin ämäs…
Päqät saqlay dilda şirin äslimini.

Män seğindim, elipbämniŋ bätlirini,
Mäktivimgä ğunçä bolup kälginimni.
Qoŋğuraqniŋ avazidäk häҗäp qisqa,
Säzmäptimän, baliliqniŋ pütkinini.

Män seğindim ğäm-täşvişsiz gšdäklikni,
Bovaqlarğa has täbiiy gšzällikni.
Arzu-arman ilkidä kškkä uçup,
Jürginimni qährimandäk çšçäktiki.

Män seğindim, periştädäk baliliqni,
Äsla bilmäs yalğan eytiş, aliliqni.
Jiqilip, tirtiq selip bädinimgä,
Oyunnimu oqät kšrgän saddiliqni.

Män seğindim, sani pütmäs arminimni,
Mäktäptin šygä hoşal yanğinimni…
Säzmäptimän, qälbim tehi bala bolğaç,
Birdämdila çop-çoŋ bolup qalğinimni.

Hizmätni däp…
Taŋniŋ etip, kün petişi tezlidimu, bilmidim?!
Aramhuda, boş jürgän män, birmu insan kšrmidim.
Oqät pütmäs, härbirimiz jürgäç dayim aldiraş,
Şundaq iştik meniŋmu häm štmäktiğu künlirim.

Җan beqiş däp, keçä-kündüz tinim tapmay işläymiz,
Hizmätni däp, šzimizdin başqilarni kšrmäymiz.
Saray selip, tulpar minip, bäs-bäslikkä bağlinip,
Qizğiniştin bir päs hätta eçilipmu külmäymiz.

Kün bilän täŋ šydin çiqip, hizmätni däp jügräymiz,
Ata-ana, bala-çaqa ähvalini bilmäymiz.
Säväp birla: ahça keräk, başqa işqa vaqit yoq…
Nemä üçün, šzimizgä bir päs vaqit bšlmäymiz?!
Mana şundaq aldirişip, mähsätsizla yaşaymiz?
İş bilän šy yolidin biz jiraqqimu aşmaymiz…
Vaqit ämäs, künmu ämäs, štüp barğan hayatqu!
Qaçanğiçä hizmät däpla paypetäk bop yaşaymiz?!

Ahirqi rät qaçan kšrduq ata-animiz üzini?
Tiŋşiduqmu zehin qoyup pärzäntlärniŋ sšzini.
Qom-qerindaş, holum-hoşna yat boldimu ändizä,
Hizmätni däp, talay insan kor qilmaqta šzini.

Ömür štär, bu duniyağa härgiz qaytip kälmäymiz.
Pul yoliğa çüşimiz däp qälbimizni kirläymiz.
Һär atqan taŋ yeŋi bir kün, bizlär üçün aq varaq.
Yaşayliçu şu varaqni bähit bilän gülläp biz!

Mümkin, ahirzaman
başlandi…
Qaraŋlara, ətrapqa bir pəs,
Tiŋşaŋlara, aləm zarini…
Һətta nəpəs elişmu bək təs,
Һəsrət moҗar jürək-bağriŋni.

Qeni mehir, qeni muhəbbət?!
Aŋa təşna bolmaqta aləm.
Lekin heçkim qilmidi şəpqət
Vəhşi, yavuz bolğanmu adəm?..

Ayimaydu insanni insan,
Һər qədämdä tosalğu, tuzaq.
Tškülməktə yərgə şunçə qan,
Bu nə hayat, bu əsli dozaq!

Aŋlanmaqta jiğa hər yandin…
Nemə guna qildi balilar?
Ötnə aləm, berər җavavin,
Һər gunaniŋ qayturumi bar.

Ana mehri dəttuqqu uluq?!
Kšpəyməktə jitimlar lekin.
Duniya zulmət, bolsimu yoruq,
Yahşiliqqa intilmas heçkim.

Һəmmə sahta, hər җayda yalğan,
Qil üstigə bağlanğan təğdir.
Aləm içi bolğaçqa talqan,
Begunalar kšrməktə җəvir…

Rəhimsizlik torlap asmanni,
Kšktin yamğur əməs, oq yağdi.
Hanu-vəyran qilip җahanni,
Mümkin, ahirzaman başlandi.

Aŋlidiŋmu?
(Çaçma şeir)
Biri kälsä duniyağa biri ketip,
Jiğlap kelip, jiğlitip ketär insan.
Biri toylap, hä, biri bozlap qelip,
Birdä külüp, birdä ğämdä štär insan…
***
Aŋlidiŋmu?
palançi šlüp qaptu?
Bšşüktiki balisi jitim qaptu.
Häp, isit!
Sap-saqtiğu, nemä boptu?
Jut däydu, ağamçiğa esiliptu.
Mäyiti qorasidin tepiliptu.
Vay, Huda, nemä gäp bu?!
Esilğidäk, aŋa kälgän nemä därttu?!
Һä, keyinçu?
Keyin nemä?
Öyi içiçu, nemä däptu?
Nemä dätti,
«Ölgän adäm šldi» däptu.
***
Qäriz desäŋ, gaday ämäs.
Çäkkän ämäs,
Һaraqnimu içkän ämäs…
Һäyyy…
buniŋ šlümimu bekar ämäs.
Eytmamsän?..
Yoşurmastin qandaq sir bar?
Eyt desäŋ, jut içidä ğevät tola…
Qoy, u namazhan bala ämäsmedi?!
Һäy, nadanäy, uni saŋa kim dedi?..
Kšrmidiŋmu,
iştininiŋ puşqiğini,
Kindigigä yätkän qelin saqilini?
Һeç yärdä işlimästin qandaq saptäk?!
Һaşamätlik ävu yoğan sariyini.
Demäk, buniŋda bir gäp bar,
Һaram kälgän bir näp bar.
***
Vay tovva…
U deginiŋmu toğra,
Bilsäŋ, ular ailäviy äşu yolda.
Ölümdä heç tuqqini jiğlimaptu.
Çättin, bilsäŋ, saqalliqlar tola käptu.
Jiğa-zerisiz,
Siz-bizsiz,
šzara yärläptu.
Mäyitni juttikilär kšrmäptu.
Şuŋa nurğuni bilmäptu.
***
Alla, nemä gäp bu?!
Bu deginiŋ dähşätqu!
Buğu heç gäp ämäsqu…
Aŋlimidiŋmu?
Tšvändiki bay näzir qiptu,
Jutni rasa ğäriq qiptu.
Çaqirmidi, qandaq boptu?
Toydäk boptu…
Salat-palat degänni qaturuptu,
Һämmini razi qilip qayturuptu.
Ayallarğa pätmusmu tarqitiptu.
Tovva degülük…
Äytävir haraq-paraq qoymiğandu?!
Kim bilsun,
Toyliğanlar tiqip jürüp toyliğandu…
Dästihinini demämsän…
Molidin yasaptu,
Һätta qoşuq qoyğidäkmu yär qalmaptu.
İmamçu, imam nemä däptu?
İmamniŋ gepini tiŋşimaptu,
Häliq imamni ämäs,
Bayni yaqlaptu,
«Oğul bala!» däp mahtaptu.
Dästihanniŋ yerimi boş qaptu.
«İştniŋ risqisi» däp,
Eşilğanni taşlaptu,
Vay, ugal israp boptu!
Häq dedi, şundaq boptu.
***
Ahirzaman degän şudä?!
Demä!
Qoysaŋçu,
eyt desäŋ gäp tola,
«Başqilardin qalattimmu?» däp,
Tam hoşnam atisiğa yasaptu mola.
Çät-çetini qorşap,
sugap,
tam quyuptu.
Esil taşlar bilän gülläp,
Taş qoyuptu.
Öy salğandäk qip bezäp,
Gümbäz yasaptu.
Һäy, u pulni nädin aptu?
Nädin bolatti, nesiyä aptu.
Viyä…
Taş qoyğanğa atisi tirilättimu,
Yasiğanğa mazar җännät bilinättimu?!
Undaq demä!
Bäribir çüşänmäydu,
“İçi tarkän, kšrälmäs, yaman” däydu,
Uni ämäs jut seni “saraŋ” däydu.
***
Һä, hazir bizdä zaman şundaq…
Adät boldi aŋliğanğa häyran bolmaq.
Urpi-adät, dinimizdin çätnäp kätti
Bügünki toy-tškün vä näzir-çiraq.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ