Nağriçi ustaz

0
33 ret oqıldı

Raşidäm RÄҺMANOVA,
«Uyğur avazi»

2011-jili mart eyida, yäni Noruz mäyrimigä ikki häptä qalğanda, Ämgäkçiqazaq nahiyäsiniŋ Çeläk yezisida «İdiqut» nağra topi quruldi. Öz vaqtida Taşkänttä bilim elip kälgän Ablimit aka Sälimov sän°itimizniŋ äҗayip bu türini yaqturup qalidu. Ablimit aka Çeläkkä kelipla, A.Rozibaqiev namidiki ottura mäktividä täntärbiyä päni muällimi Boris Maevskiyğa yoluqidu. Uniŋ Boris Vasil'eviçqa yoluquşimu täsadipi bolmaydu. Çünki ustazniŋ milliti ukrain bolsimu, u nağra sän°iti häqqidä nurğunliğan qiziq paraŋlarni eytip bärgän edi.
Boris Maevskiy štkän äsirniŋ 60-jilliri Şärqiy Türkstandin çiqqan bolup, atisiniŋ hizmitigä bola uzun jillar şu yaqta yaşiğan ekän. Uyğur qiziğa šylängän Boris muällim (u buniŋdin bir näççä ay ilgiri baqiliq boldi – R.R.) uyğur tilini mukämmäl bilätti. Maevskiylar ailisi Qazaqstanğa çiqip, Çeläktä, uyğur mäktividä ustazliq qilidu. Uni çeläkliklär adättä «Boris aka» däp atatti. U baliliq dävridin nağra sän°itini bilgän, Roza-Ramzan vä heyt künliri yaŋriğan nağriniŋ avazi uniŋ quliğida uzaqqiçä saqlinip turğanliği häqqidimu kšp eytip bärgän edi.
Şundaq qilip, Boris Maevskiy bilän Ablimit Sälimov nağriçilar topini quruşqa kirişidu. Soraşturup jürüp, Bayseyit yezisidin bir-ikki nağra tepivalidu. Qalğinini Boris aka Ürümçidin elip kelidu. Yeniğa Çeläktiki balilar muzıka mäktiviniŋ muällimi Һaşimҗan Nasirovni vä Ğäyrät yezisi A.Sattarov namidiki mäktäpniŋ muzıka päniniŋ muällimi Abdusemät Vasilovni täklip qilip, juqurida atalğan “İdiqut” topni quridu. İkki häptä içidä «İdiqut» topiniŋ äzaliri «Appaq-appaq toşqanlirim» nahşisini üginip çiqidu. Ularniŋ hünirini kšrgän çeläklik җämiyätlik işliriniŋ aktivistliri topni Noruz mäyrimigä täklip qilidu. Mana şundaq qilip, «İdiqutniŋ» paaliyiti utuqluq başlinidu.
Täkitläş lazimki, nahiyädä mädäniyät sahasiğa alahidä kšŋül bšlüngän. Mädäniyät šyliri, klublar remontlinip, talantliq balilarniŋ qabiliyitini yetildürüş üçün bar mümkinçiliklär yaritilğan. Misalğa, uyğurlar ziç җaylaşqan Avat, Malivay yeziliridiki Mädäniyät šyliri җiddiy remonttin štüp, bu yärdä ansambl'lar vä toplar qurulğan.
2014-jili nağriçiliq sän°itini rivaҗlanduruş mähsitidä Avat Mädäniyät šyiniŋ mudiri Dolqunҗan Rozahunov «İdiqut» topiniŋ äzasi Abdusemät Vasilovni işqa täklip qildi. Şundaqla u Avat yezisidiki Ömär Muhämmädiy namidiki ottura mäktivigä işqa orunlişidu.
Abdusemät Niyazoğliniŋ tärҗimä haliğa tohtalsaq, u 1956-jili Ğulҗa şähiridä duniyağa kälgän. 1959-jili Qazaqstanğa kšçüp çiqip, Çeläk yezisiğa orunlişidu. Abdusemät kiçigidinla sürät selişqa vä muzıkiğa qiziqidu. Mäktäptin keyin Çeläk käspiy-tehnikiliq uçiliöesida käpşäligüçi mutähässisligi boyiçä bilim alidu. Muzıkiğa bolğan iştiyaqi bilän oquş ornidiki püvdäp çalidiğan orkestr tärkividä muzıkant retidä yetilidu. Abdusemät 1974-jili härbiy säpkä çaqirtilidu. U bu yärdimu muzıka bilän şuğullinişini taşlimaydu. Vätän aldidiki borçini ada qilğandin keyin Almutidiki Çaykovskiy namidiki uçiliöesidä tähsil kšridu. Andin Çeläktiki balilar muzıka mäktividä, Ğäyrät yezisidiki İsmayil Sattarov namidiki, keyiniräk Çeläk yezisidiki Abdulla Rozibaqiev namidiki ottura mäktäpliridä muzıka pänidin däris beridu.
Atap kätkinimizdäk, Abdusemät Vasilov keyinki bäş jildin beri Avat yezisida ustazliq qilivatidu. U Dolqunҗan Rozahunovniŋ rähbärligidä qurulğan «Bahar» ansambliniŋ tärkividä bädiiy rähbär retidä hizmät qilip, onliğan sän°äthumar oğul-qizlarğa nağra, sünäy, karnäy vä başqimu uyğur milliy äsvaplirida oynaşniŋ qir-sirini ügitivatidu. Dolqunҗan Rozahunov, Abdusemät Vasilov, Gülmira Mäsimova, Gülҗahan Talipova vä Aida İbragimova qatarliq talant egiliriniŋ tärbiyisini kšrüvatqan balilar nahiyädä štüvatqan barliq çarä-tädbirlärgä, nahiyälik, vilayätlik vä җumhuriyätlik kšrük häm festival'larğa qatnişip, hälqimizniŋ bay sän°itini tärğip qilmaqta. Bu yosunda Abdusemät akiniŋ äҗrini alahidä atap kätkän orunluq. Çünki, u isimliri atalğan sän°ätkarlarniŋmu ustazi. Yeqinda Abdusemät aka hšrmätlik däm elişqa çiqti. Mäktäpniŋ ustazliri bilän şagirtliri Mädäniyät šyidä uni täntänilik räviştä hšrmätlik däm elişqa uzatti. Täntänigä jut җamaätçiligi vä jiraq-yeqindin kälgän mehmanlar qatnaşti.
Riyasätçilär, mäktäpniŋ ustazliri Sadiqҗan Qurbanov bilän Sänäm İmrämzieva käçniŋ mähsitini elan qilğandin keyin Abdusemät Niyazoğli saz-näğmä çalğan şagirtliriniŋ hämra boluşida sähnä tšrigä täklip qilindi. Täbrik sšz alğan Avat yezisi aqsaqallar keŋişiniŋ räisi Savutҗan İminov, yeziniŋ jigitbeşi Ruslan Sadiqov, hanim-qizlar keŋişiniŋ räisi Tursunay Abdullaeva, «İdiqut» nağraçilar ansambliniŋ rähbiri Ablimit Sälimov, jut mštivärliri, yeziniŋ tiҗarätçi jigitliri, «Bahar» ansambliniŋ tärkividä tärbiyilinivatqan balilarniŋ ata-aniliri vä başqilar Abdusemät akini hšrmätlik däm elişqa çiqişi bilän täbrikläp, uniŋ hälqi üçün qilivatqan hizmitini alahidä täkitläp, jüräk qetidin çiqqan tiläklirini izhar qilişti.
Täntänä davamida mäktäp muällimliri vä oquğuçiliri, «Bahar» nahşa-saz vä ussul ansambli täripidin täyyarlanğan şeir, nahşa-saz vä ävrişim ussular orunlinip, käçniŋ mäzmunluq štüşini täminlidi.

Ämgäkçiqazaq nahiyäsi.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ