Yaçiväk bilän ilan

0
28 ret oqıldı

Moləlim bovay büglüktä oltirip, baraŋliqtiki üzümlərgə qarap rahətlinip çay içivatatti. Һoylida oynap jürgən altə yaşliq Arzum bovisiniŋ yeniğa kelip: «Bova, maşinamğa oltar. Eğilniŋ içidiki qaliğaçlar ugisidin yərgə çüşüp ketəy dəvatidu. Tez yetip barayli», – dəp qolidiki oyunçuq maşinisini «viŋ-viŋ» qilğiniçə hoyla içini çaŋ kəltürüp sšzləvatatti. Bovay nəvrisi bilən billə eğil tərəpkə berivedi, Arzum šgüzdiki qaliğaçniŋ ugisini kšrsətti.
Demisimu, qaliğaçniŋ baliliri viçirlişip ketiptu. Bovay ätrapqa səp selip qarap, qaliğaç balilirini yeməkçi boluvatqan ilanğa kšzi çüşidu. Bovisi Arzumğa:
– Yeqin kəlmə balam, qaliğaçniŋ balilirini yeməkçi boluvatqan ilanğu bu, – dəp tamğa yšləklik turğan güҗəkni qoliğa elişiğa, qayaqtindu çaqmaq tezligidə uçup kəlgən ana qaliğaç ağziğa çişləp kəlgən bir nərsini ugiğa taşlidi.
Arzum taqətsizlinip, «Bova ilanni urmamsən, qaliğaçniŋ balilirini yəvetidiğan boldi», – dəp bovisiniŋ yeniğa kəldi.
Ana qaliğaç elip kəlgən yaçivək ilan bilən nəq məydanğa çiqqan җəŋçidək etilip, qayta-qayta ilanniŋ kšzigə urmaqta. Uni kšrüp turğan nəvrisi bovisiğa:
– Bova, ilan bilən soquşivatqan nemə u? Özi kiçikkinə bir nərsə tursa u qandaq ilanni yeŋələydu? – dəp həyran qelip qarap turatti.
Ariliqta helə vaqit štkəndin keyin ilan yərgə çüştidə, nəgə meŋişini bilməy bir orunda tügürlinip kətti. Şu vaqitta bovay qolidiki güҗək bilən ilanniŋ beşiğa urdi. Ana qaliğaçmu balilirini qanitiniŋ astiğa elip ugida herip qalğan yaçivəkkə rəhmət eytqandək viçirlişip kətti. Arzum həyranliqta bovisiğa qarap: «Qandaqlarçə ilan yərgə çüşüp kətti, ana qaliğaçniŋ elip kəlgini nemə?» – dəp yənə soalini təkrarlidi.
Moləlim bovay nəvrisi Arzumğa bolğan işlarni mundaq çüşəndürdi:
– Balam, ana qaliğaçniŋ elip kəlginini “yaçivək” dəydu. Yaçivəkniŋ aldi putliri uzun bolup, ilan bilən elişqanda, u bar küçi bilən ilanniŋ kšzigə uruşqa tirişidu, şundaq qilip uniŋ kšzini qarğu qilip, məhsitigə yetidu. Mana hazir biz şuniŋ guvaçisi bolduq. Əndi moşu qaliğaç baliliri uçum bolup kətsimu, šziniŋ makanini taşlimaydu. Kelər jili yazda qaliğaçniŋ baliliri moşu ugiğa qaytip kelidu. Yaçivək šzi kiçik bolsimu, qaliğaçniŋ balilirini qutulduruş üçün bar küçini selip ilan bilən elişti. Һazir adämlär arisida mehrivanliq, bir-birigä bolğan izzät-ehtiram yoqap ketip baridu. Amma, kšrdüŋmu, qulunum, qaliğaçlarniŋ mehrivanliğini? Biz, adämlär äynä şu uçar qanatlardin ülgä alsaq bolidu.
Mana balam, adəmlərmu hərqaçan moşundaq bir-birigə mehrivan boluşi kerək. Çoŋğa hšrmət, kiçikkə izzət kšrsitiş – hərqaysimizniŋ insaniy borçi. Sənmu çoŋ bolğanda şundaq bol, balam, – dəp nəvrisiniŋ peşanisidin sšyüp qoydi.
Arzum bovisiğa qarap: «Mən çoŋ bolğanda həmmisigə yardəm qolini sunidiğan adämlärdin bolimən. Bova, maşiniğa oltar kəttuq», – dedidə maşinisini «viŋ-viŋ» qilğiniçä šy tərəpkə qarap yol tutti.
Rumiləm ҖÄRİPOVA.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ