Taza su bilän täminlänmäktä

0
21 ret oqıldı

Su – hayatliq mänbäsi. Mälumki, yär yüzidä taza içidiğan suniŋ tapçilliği – äl täräqqiyatiğa tosalğu boluvatqan asasiy mäsililärniŋ biri.

Sabiräm ÄNVÄROVA,
«Uyğur avazi»

Җümlidin elimizmu bu mäsilidin hali ämäs. Şuŋa Tunҗa Prezident – Elbası Nursultan Nazarbaev qazaqstanliqlarni süpätlik häm taza su bilän täminläş mähsitidä, 2011 – 2020-jillarğa beğişlanğan «Aq bwlaq» dšlät programmisini yolğa qoyğan edi. Uşbu programmini ämälgä aşuruşniŋ nätiҗisidä qazaqstanliqlar märkäzläştürülgän taza içidiğan su bilän täminlinip, helä jillardin beri taza suğa täşna bolğan җumhuriyitimizniŋ tävä-täväliridiki turğunlar, bolupmu, yezilardiki ahali süpätlik suğa qol yätküzmäktä.
Jiraqqa barmay, Uyğur nahiyäsi toğriliq eytidiğan bolsaq, bügünki kündä «Aq bwlaq» dšlät programmisi dairisidä nahiyädiki 25 yeziniŋ 21idä märkäzläştürülgän taza içimlik su kältürüldi. Nätiҗidä programminiŋ orunlinişi 84,0 payizğa yätti. Moşu jili uniŋğa Çoŋ Dehan yezisimu qoşulsa, «kšrsätküç 88,0 payizğa yetidu», däp kütülmäktä. Çünki 2019-jilğa Çoŋ Dehan yezisiniŋ su bilän täminläş sistemisini rekonstruktsiya qiliş vä selişqa 13,5 million täŋgä bšlünüp, hazir reҗigä muvapiq iş jürgüzülmäktä.
Ahirqi yeŋiliqlarğa tohtalsaq, biyil Çarindiki su mäsilisi iҗabiy häl qilinmaqçi. Keläçäktä, eniğiraq eytsaq, oktyabr' eyidin başlap, çarinliqlar taza içimlik su bilän täminlinidu. Çarinda 1998-jilğiçä su trubiliri bolğan, biraq vaqit bilän täŋ konirap, paydilinişqa yaramsiz halätkä çüşkäçkä, yeŋi su inşaätlirini tartiş mäsilisi 2016-jildin başlap qolğa elinğan.
«JMİ Kompani Servis» ҖÇYniŋ mudiri Ruslan Konusovniŋ täkitlişiçä, Çarinğa su kirgüzüş işliri oktyabr' eyida toluği bilän ayaqlişidekän. Umumän eytqanda, Çarinğa 34 kilometr su trubiliri tartilişi lazim bolsa, hazirqi vaqitta işniŋ 80 payizi orunlanğan. Çarinğa su kirgüzüştä yezidin onçä adäm iş bilän täminlinip, ular işligän hizmitigä qarap maaş elivetiptu. Vaqitliq bolsimu, işsiz ahaliniŋ iş bilän täminlinişi, yänä kelip yeziğa taza içimlik su kirişi eğizğa tolturup eytqidäk yeŋiliqtur. Uzun sšzniŋ qisqisi, Çarin yezisiğa su inşaätlirini tartişqa byudjettin 288,9 million täŋgä qaraşturuluptu.
Şundaqla biyil Bahar yezisidiki taza içimlik su mäsilisimu häl qilinmaqta. Şuŋğiçä yeziniŋ yerimila taza içimlik su bilän täminlängän bolsa, ändi bu mäsilä šz yeşimini tapti. Şu җümlidin iş elip berivatqan «PMK 105» җavapkärligi çäklängän yoldaşliği 1500 metr yärni kolap, su inşaätlirini ornitip pütüptu. Reҗä boyiçä moşu jilniŋ noyabr' eyiğiçä Bahar yezisiğa su inşaätliri toluği bilän tartilip, turğunlar süpätlik häm taza içimlik su bilän täminlinişi haҗät. Nahiyälik turğun šy-kommunal egiligi vä turğun šy inspektsiyasi bšlüminiŋ bärgän mälumatliriğa asaslansaq, Bahar yezisidiki su inşaätlirini muräkkäp җšndäştin štküzüşkä dšlättin 45,5 million täŋgä bšlünüptu. Bahardiki umumiy su inşaätliri tartilidiğan mäydan 4222 metrni täşkil qilidekän.
Ändi Ğalҗat, Çoŋ Aqsu yezilirini taza içimlik su bilän täminläş mähsitidä hazir layihilik-smetiliq hšҗҗätlär täyyarlinivatidu. Bügünki kündä 500 turğuni bar Uzuntam, Rahat yeziliriniŋ su inşaiti sistemisiniŋ quruluşiğa layihilik-smetiliq hšҗҗätlärni täyyarlaşqa 32,2 million täŋgä, Avat, Sümbä yeziliriniŋ layihilik-smetiliq hšҗҗätlirini täyyarlaş üçün 54,2 million täŋgä mäbläğ bšlüş qaraşturulmaqta.
Hulasiläp eytqanda, Uyğur nahiyäsidiki ähval moşundaq. Biraq, äŋ muhimi, mäsilä bšlüngän mäbläğdä ämäs, bälki reҗilängän işniŋ vaqtida häm süpätlik orunlinişididur, älvättä. Häyriyat, «Aq bwlaq» programmisi yolğa qoyulup, su mäsilisi päqät Uyğur nahiyäsidila ämäs, elimizniŋ barliq täväliridä iҗabiy häl qilinivatqanliği hoşal qilidu…

Bälüşüş

Javap qalduruŋ