Ferma işqa qoşuldi

0
22 ret oqıldı

Sabiräm ÄNVÄROVA,
«Uyğur avazi»

«…Birinçidin, subsidiyalärni bšlüş qayta qarilip, päydin-päy mähsulatni ğämsizländürüşkä kšçüşimiz keräk; ikkinçidin, bäş jil içidä 500 miŋdin oşuq şähsiy šy egilikliri bilän kiçik fermerlarni kooperativlarğa җälip qilişqa imkaniyät beridiğan şarait yaritiş keräk; üçinçidin, mähsulatni qayta işläş süpitini yahşilap, tovarlarni saqlaşniŋ, toşuşniŋ vä štküzüşniŋ nätiҗidar sistemisini quruş keräk» deyilidu elimizniŋ Tunҗa Prezidenti – Elbası Nursultan Nazarbaevniŋ «Qazaqstanniŋ Üçinçi yeŋilinişi: duniyaviy riqabätkä qabilliği» Mäktübidä.
Arida štkän bir-ikki jilniŋ içidä mäzkür Mäktüptä jüklängän mähsät-väzipilär orunlinip, bügünki kündä päydin-päy šz nätiҗisini berivatidu. Şularniŋ biri – kooperativ quruş desäk, «Taştiqarisu» işläpçiqiriş kooperativiniŋ paaliyitini tilğa elişqa ärziydu.
Hulläs, 1986-jili Taştiqarisu yezisida çoŋ karhaniniŋ huli tiklinip, bu yärdä yüzligän siyir seğilidiğan süt fermisi işqa qoşulğan edi. Amma, kolhoz-sovhozlar taralğan päyttä, mäzkür süt fermisiniŋ işi tohtap, işigi yepilidu. «Yepiq tuvaq yepiq petiçä qelip» jillar käynidin jillar štidu.
«Yaman desäk, yahşini kim beridu?» demäkçi, taştiqarisuluqlar buniŋdin biraz vaqit ilgiri kona benani qaytidin äsligä kältürüp, yahşi bir başlanmini yolğa qoydi. Eniğiraq eytsaq, «Taştiqarisu» işläpçiqiriş kooperativiniŋ namidin 18 million 900 miŋ täŋgä nesiyä alğan tiҗarätçi Baqıtjan Omarov älliktin oşuq sütlük siyir setivelip, kona fermiğa yeŋi üskinilärni ornitiptu. Uniŋ eytişiçä, burun mäzkür fermidiki üskinilär märkäzläştürülgän sistema arqiliq paydilinilğan ekän. Yäni qatar-qatar bağlanğan siyirlarniŋ süti trubilar arqiliq ambarğa yätküzülgän bolsa, bügünki kündä yeŋidin iş başliğan fermida siyirlar yäkkä-yäkkä seğilidekän.
Hoş, “Taştiqarisu” seğin siyir fermisida җämi 15 adäm turaqliq iş bilän täminliniptu. İşçilarniŋ ottura maaşi 50 miŋ täŋgä ätrapida. Fermida sütni saqlaşqa molҗalanğan salqinlatquç qaraşturulğan bolup, hazirçä künigä jiğilğan süt yeza turğunlirini täminläşkä yetip-aşidu.
Dana hälqimizdä «Tama-tama kšl bolar» degän yahşi ibarä bar ämäsmu. 2020-jili mal sanini kšpäytip, süt fermisiniŋ işini җanlanduruşni kšzlävatqan sšhbätdişimiz Baqıtjan Omarov hazirçä fermisida jigirmä bäştin oşuq seğilidiğan siyir bar ekänligini häm keläçäktä yänä 50 seğin siyir qoşulidiğanliğini eytti.
Yärlik siyirdin näsillik mozay eliş üçün sün°iy uruqlanduruş sistemisi yolğa qoyulğan. Ändi mallarğa yäp-çšp täyyarlaş işini kooperativ ämälgä aşuridekän. Biyilqi reҗä boyiçä 250 tonna bedidin yäm täyyarlinişi vä 600 — 700 tonna çšp jiğivelinişi keräk. Һä, hazirçä reҗilängän işniŋ täŋdin-tolisi orunlinip boptu.
«Taştiqarisu» işläpçiqiriş kooperativi mal bodaş bilänmu şuğullinidu. Qisqisi, kooperativta җämi 60 adäm bolup, mävsüm vaqtida ayliq tapaviti 100 — 120 miŋ täŋgigiçä kštirilidekän. Taştiqarisuluqlarniŋ alğa qoyğan muhim reҗiliriniŋ biri – kona benani toluği bilän muräkkäp җšndäştin štküzüp, zamanğa layiq yeŋi süt fermisini işqa qoşuştur.
Uyğur nahiyäsiniŋ işlämçan hälqi bepayan boz dalağa җan kirgüzüp, çeki yoq qaradalani bağu-bostanğa aylandurmaqta. Tävädä jildin-jilğa bağvänçilik vä dehançiliq käspi yahşi rivaҗlinip, nahiyäniŋ iҗtimaiy-ihtisadiy täräqqiyati tez sür°ättä ilgirilimäktä. Şu җümlidin häliq dšlät täripidin yaritilivatqan imtiyazlardin paydilinip, tapavät tepişniŋ yeŋi mümkinçiliklirini yaratmaqta. Taştiqarisu yezisida işqa qoşulğan seğin siyir fermisi sšzümizgä ispat bolalaydu.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ