Җüҗä sanaş päyti yeqinlaşmaqta

0
23 ret oqıldı

Sabiräm ÄNVÄROVA,
«Uyğur avazi»

Һärqandaq yeza çoŋ-kiçik şähärlärdin bük-baraqsan mevilik bağliri vä käŋ dalada toqulğan gilämdäk yeyilğan etizliği bilän päriqlinidu. Yäni, säraliqlarniŋ bar bayliğimu, bärikitimu şu etizda. Qisqisi, «yeza» degändä hämminiŋ kšz aldiğa birdin mevilik bağ, hosulluq etiz vä mal qorasi kelidu. Buniŋ hämmisi işlämçan häliqniŋ mäşäqätlik ämgigi, tškkän täriniŋ halavitidur. Bolupmu, hazirqidäk yaz päsli tügäp, küz yeqinlaşqan päyttä, yezilarda qişniŋ tärädduti başlinip, yäm-çšp jiğilip, aşliq orulup, bağ-etizda iş rasa qaynaydu. Şuŋlaşqa tävädiki ahirqi yeŋiliqlarni biliş üçün Uyğur nahiyälik yeza egiligi bšlüminiŋ başliği Lutpulla Һäväydullaev bilän uçrişip, sšhbätläşkän eduq.
Bügünki kündä nahiyädiki yeza egiligi planğa muvapiq orunlanmaqta. Bir sšz bilän eytqanda, tehnikimu, hosulmu yetärlik, — däp sšz başliğan Lutpulla Turdioğli işniŋ jürgüzülüş җäriyani bilän täpsiliy tonuşturdi.
Uniŋ täkitlişiçä, biyil 490 gektar küzlük buğday, 1777 gektar arpa terilgän bolsa, bügünki kündä uniŋ 90 payizi orulup boptu. Eniğiraq eytsaq, 1 gektar küzlük buğdaydin 24 tsentner, arpiniŋ 1 gektaridin 19,8 tsentner hosul elinivetiptu. Bu işlarni ämälgä aşuruşta 15 kombayn җälip qilinğan.
Biyil nahiyädä 11 750 gektar yärgä kšmüqonaq teriliptu. Yäni, štkän jil bilän selişturğanda, 110 gektar oşuq. “Etiz mälikisini” jiğiş işliri ändi başlinidekän.
Hoş, mal ozuğini täyyarlaş işliriğa tohtilidiğan bolsaq, biyil nahiyä boyiçä 141 600 tonna çšp täyyarlaş keräk. Bügünki kündä işniŋ 72 payizi orunlinip, җämi 101 329 tonna çšp jiğilip boptu. Lutpulla Һäväydullaev asasän tağ bağridiki yäm-çšpniŋ çepilip bolğanliğini, ändi İli däriyasi boyidiki çšp çepiş işliriniŋ başlanğanliğini eytti.
Moşu jili nahiyädä 205 gektar mäydanğa qoğun-tavuz terilgän bolsa, hazir dehanlar etizdiki bayliğini bazarğa çiqarmaqta. Şuniŋ bilän billä, 1092 gektar yärgä kšktat šstürülüptu. Häyriyat, kšktat jiğiş işliri oktyabr' eyida başlinidu.
Nahiyälik yeza egiligi bšlümidin alğan ahirqi mälumatlarğa asaslansaq, biyil 9,5 miŋ tonna abrikos elinip, uniŋ 3 miŋ tonnisi Rossiyagä, 2 miŋ tonnisi Ğärbiy Qazaqstanğa yätküzülüptu. Päydin-päy mevä berişkä başliğan almidin biyil tähminän 6-7 miŋ tonna hosul elinidu däp kütülmäktä.
Hulasiläp eytqanda, nahiyäniŋ tirikçilik näpäsi hazirçä şundaq… Mutähässislär eytqandäk, yäm-çšpmu, mevä-çevimu yetärlik. Ändiki gäp işniŋ durus ayaqlişip, hamanniŋ aşliqqa toluşidur. Şundimu «Җüҗini küzdä sana» demäkçi, bir jilliq ämgäkniŋ yäküni pat-yeqinda mälum bolidu.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ