Uyğur mädäniyät küni almutiliqlar bilän şähär mehmanliri qälbidä çoŋqur täsirat qaldurdi

0
920 ret oqıldı

Mundaq mädäniy märasim helidin beri uyuşturulmiğanliqtin bolsa keräk, ätimalim, bu küni Q.Ğoҗamiyarov namidiki җumhuriyätlik dšlät Uyğur muzıkiliq komediya teatriniŋ aldidiki  mäydan vä uniŋğa tutişip turğan istirahät beği adämlärgä liq toldi. Ular bu yärgä җumhuriyätlik Uyğur etnomädäniyät märkizi, Almuta şähärlik Uyğur etnomädäniyät märkizi vä «Birlik» җämiyätlik fondi täripidin uyuşturuluvatqan Uyğur mädäniyät künigä iştrak qiliş mähsitidä jiğilğanlar edi.

Yaŋravatqan nahşa-saz sadasi kšpçilikkä mäyrämlik käypiyat äta qilip, bu mäyrämniŋ häqiqätänmu häliq säylisigä aylinidiğanliğidin deräk berip turatti.

Benaniŋ içidä bolsa, Almuta şähiridiki vä uniŋ ätrapidiki uyğur mäktäpliridä bilim elivatqan oquğuçilar «Meniŋ Qazaqstanim» däp atalğan konkursta küç sinaşti.Bu yärdä şundaqla,  bügünki milliy täräqqiyatimiz toğriliq hekayä qilidiğan, adämni birdin šzigä җälip qilidiğan sehirliq küçkä egä kšrgäzmilär uyuşturulğan. Ular «Mehman, märhämät, eğiz tegiŋ» milliy taamlar kšrgäzmisi, «Şähs vä kiyim» milliy kiyim-keçäklär kšrgäzmisi, «Һünärdin hünär çiqidu» milliy qolhünärvänçilik kšrgäzmisi, «Moyqäläm bilän sšhbät» rässamlar kšrgäzmisi bolup, ularğa qoyulğan barliq nazu-nemätlär, äsir-ätiqilär, räsimlär milliy alahidiligi bilän päriqlinip turidu.

 Adämlärgä äynä şundaq kšŋüllük dämlärni hädiyä qilğan bu çarä-tädbir räsmiy türdä «Uyğur mädäniyät küni» däp atiliptu. Bu çarä-tädbirni җumhuriyätlik Uyğur etnomädäniyät märkizi, Almuta şähärlik Uyğur etnomädäniyät märkizi vä «Birlik» җämiyätlik fondi birlişip, Mädäniyät jili dairisidä Qazaqstan Җumhuriyiti hälqiniŋ tilliri mäyrimi dairisidä štküzüşni niyät qiliptu.

Bu yärdä aldin-ala şu närsini alahidä qäyt qilişqa toğra keliduki, Uyğur mädäniyät künini štküzüvatqanlar aldiğa qoyğan bu mähsitigä toluq yätti.

Mana, Uyğur mädäniyät küniniŋ räsmiy eçiliş täntänisimu başlandi. Dšlät Gimni yaŋrap, barliq räsmiyätlär orunlinip bolğandin keyin, sšz «Qazaqstan uyğurliriniŋ җumhuriyätlik etnomädäniyät märkizi» җämiyätlik birläşmisiniŋ räisi Şahimärdan Nurumovqa berildi.

—   Bügün biz qazaqstanliq uyğurlarniŋ hayatidiki muhim mädäniy çarä-tädbirniŋ şahidi boluvatimiz. Һämmiŋlarni moşu märikä bilän täbrikläymän, — däp başlidi sšzini Ş.Nurumov. — Tünügün män Astanada Aziyadiki šz ara iş-härikät vä işänçä çariliri keŋäşmisigä äza bolğan mämlikätlär väkilliri qatnaşqan   Grajdanlar forumiğa iştrak qildim. Uniŋğa qatnaşqan on dšlätniŋ väkilliri aldida Qazaqstanda yaşavatqan uyğurlar toğriliq, ularniŋ iҗtimaiy-säyasiy vä mädäniy hayati toğriliq nutuq bilän sšzgä çiqip, «Duniyadiki äŋ bähitlik uyğurlar Qazaqstanda yaşaydu» däp eyttim. Bu häqiqätänmu şundaq.  Dšlitimiz Prezidenti Nursultan Äbiş oğli Nazarbaevniŋ dana içki säyasiti tüpäyli biz hatirҗäm hayat, paravän turmuş käçürüvatimiz. Bizdä teatr bar, gezit bar, 60tin oşuq mäktivimiz bar. Eytiŋlara, milliy täräqqiyatimiz üçün yänä duniyaniŋ qaysi dšlitidä mundaq şarait yaritilğan? Şuŋlaşqimu biz Qazaqstanni šz Vätinimiz däp bilimiz vä äynä moşu vätinimizniŋ güllinişi üçün tehimu nätiҗidarliq bilän işlişimiz keräk vä şundaq bolidiğanliğiğa şähsän šzäm heçqandaq şäk-şübhä kältürmäymän.

—   Mädäniyät kona, biraq u jil štkänsiri yaşiriveridu. Çünki zaman şuni täläp qilidu, dävir alahidiliklirimu şu mädäniyätniŋ aҗralmas bir qismi, — dedi novättä täbrik sšz alğan Almuta şähiri hakiminiŋ orunbasari Serik Seydumanov. — Qazaqstanliq uyğurlarmu šzliriniŋ qedim zamandin kelivatqan kona mädäniyitini zaman rohiğa yarişa yeŋilavatqanliğiniŋ guvaçisi boluvatimiz. Bügün biz qatnişivatqan moşu mädäniy çarä-tädbirmu zamaniviy milliy täräqqiyatniŋ alahidä bir kšrünüşi. Äynä şu täräqqiyat üçün elimizda hämmä şarait moҗut. Bizdin päqät birlişiş, bir mähsät-muddia ätrapiğa toplişiş täläp qilinidu. U mähsät-muddia — millätlär ara dostluq, җämiyätlik razimänlik, Hudağa şükri, elimizda mana moşularniŋ hämmisi bar. Ularni kšzimizniŋ qariçuğidäk saqlap asraş här birimizniŋ insaniy borçi boluşi şärt. Tunҗa Prezident — Millät Lideri Nursultan Äbiş oğli Nazarbaevniŋ täşäbbusi bilän qurulğan Qazaqstan hälqi Assambleyasi barliq Qazaqstan hälqini bir çaŋiraq astiğa birläştürüp, elimizda qeliplaşqan teçliq bilän razimänlikni, dostluq bilän bärpakarliq hayatni pütkül duniya ähligä ülgä süpitidä kšrsitivatidu. Mustäqilliktä štkän 21 jil bizgä äynä şundaq utuq vä şan-şäräp elip käldi. Pursättin paydilinip, män barliq qazaqstanliq uyğurlarğa bähit-saadät vä utuq tiläymän.

Mana moşundaq izgü tiläklär başqimu täbrik sšzgä çiqqan natiqlarniŋ, җümlidin Qazaqstan hälqi Assambleyasi Keŋişiniŋ äzasi, Almuta şähärlik mäslihätniŋ deputati Ähmätҗan Şardinov, Almuta şähärlik Uyğur etnomädäniyät märkiziniŋ räisi Abdullam Һoşurov, «Birlik» җämiyätlik fondiniŋ prezidenti Adilҗan Zäynavdinov, Q.Ğoҗamiyarov namidiki җumhuriyätlik dšlät Uyğur muzıkiliq komediya teatriniŋ mudiri Savutҗan Sonurov, Türk etnomädäniyät märkiziniŋ räisi Ahmet Dağduran vä Qazaqstan häliq artisti Gülvira Razievaniŋ tiläkliri güldürligän çavaklar bilän qarşi elindi. Eytiş keräkki, Gülvira hädä Razieva šziniŋ nutqini häliqlär dostluğiğa beğişlanğan nahşisi bilän tamamlap, kšpçilikniŋ  alqişiğa bšländi.

Nahşa demäkçi, bu yärdä Uyğur teatri kollektiviniŋ, җümlidin «Nava» ansambli bilän «Ruhsarä» ussul topiniŋ adättikidäk šzliriniŋ mahariti bilän hämminiŋ qälbigä yol tapqanliğini atap štmäy mümkin ämäs. Ändi häliq talantliri Adalät Һoşurova bilän Venera Muhpulova, şundaqla «Taҗinisa» ussul ansambliniŋ, häliq arisida ammibapliği juquri «Nur yaşliq», «Yultuz», «Nur», «Päri», «Şäyda» topliri bilän «Aşiqlar» duetiniŋ  vä moşu märikigä qatnişiş pursitigä egä bolğan ŞUARliq ataqliq nahşiçi Mšmünҗan Ablekimniŋ, moşu märasimğa mehman süpitidä täklip qilinğan birqatar milliy etnomädäniyät märkäzliri yenidiki fol'klorluq ansambl'liriniŋ orunlişidiki җaraŋliq nahşilar bilän näpis ussullar jiğilğanlar üçün mäyrämlik soğa boldi.

Bu mäyrämni uyuşturğuçilar adämlärni tehimu kšp җälip qiliş vä ularni qiziqturuş mähsitidä mähsus lotereya oyunini štküzüşnimu untumaptu. Kontsert davamida qollirida lotereya biletlirini tutqan adämlär hilmu-hil mäişät buyumliriniŋ biräsini utuveliş niyitidä bolğanliği eniq. Biraq lotereya utuği hämmigä nesip boluvärmäydiğu. Şundimu quruq qol kätmigänlär helila nurğun boldi. 

Bu çarä-tädbirniŋ utuqluq štüşigä šzliriniŋ hässisini qoşuş üçün ättäy kälgän Uyğur, Panfilov, Ämgäkçiqazaq, Talğir nahiyälik, şundaqla Almutiniŋ barliq nahiyäliridiki uyğur mädäniyät märkäzliri bilän uyğurlarğa ait başqimu җämiyätlik täşkilatlar šz «šylirini» tikip, milliy alahidiliklärgä tolup-taşqan kšrünüşliri bilän päriqländi. Eytiş keräkki, äynä şundaq «šylärniŋ» biri bizgä, «Uyğur avazi» geziti redaktsiyasigä täälluq boldi. Biz bu yärdä gezitimizniŋ fotomuhbiri, Qazaqstan Jurnalistlar ittipaqi mukapitiniŋ laureati  Bähtişat Sopievniŋ şähsiy fotokšrgäzmisini uyuşturduq vä u biz kütkändinmu artuq utuqluq štti. Mäyräm iştrakçiliriniŋ arisida dit bilän çüşirilgän kompozitsiyalik sürätlärni setip berişni iltimas qilğanlarmu boldi. Ändi bu fotokšrgäzminiŋ yenida kelär jil üçün «Uyğur avazi» gezitiğa muştiri toplaş uyuşturulup, umu adämlärdin hali bolmidi, mäyräm iştrakçiliridin yüzgä yeqin adäm kelär jil üçün «Uyğur avazi» gezitiğa toluq bir jilğa muştiri boldi.

Adämlärgä äynä şundaq juquri käypiyat äta qilğan Uyğur mädäniyät küni gugum çüşkiçä davam qildi. Şundimu adämlär tarqap ketişkä aldirimidi — märasim başliniş harpisida qandaq nurğun bolsa, Uyğur mädäniyät küni räsmiy yepiq däp elan qilinğandin keyinmu şu petiçä qaldi.

İvrayim BARATOV.

SÜRÄTLÄRDÄ: 1. S.Seydumanov (soldin oŋğa), Ş.Nurumov Talğir nahiyälik Uyğur mädäniyät märkiziniŋ väkilliri bilän. 2. Uyğur mädäniyät künidin kšrünüşlär.

Bähtişat SOPİEV çüşärgän sürätlär.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ