Mäzgilsiz sunğan kšŋül

0
61 ret oqıldı

(Һekayä)

Tün otturisi bolsimu, Patəmniŋ uyqisi kəlməyvatatti. Uniŋ ikki kiçik oğlimu uhlimay apisiniŋ yenida oltiratti. Rəhimniŋ kelişini kütüp derizidin talağa qarap herip qalğan Patəm ikki oğlini kiyindürüp, hoylidiki bir tüp arçiniŋ yeniğa käldidä, yoldişiniŋ qaysi tərəptin kelişini kütüp, hiyalğa çšmdi.
Asmanda üzüp jürgən yalğuz ay: “Silər kütkən adimiŋlar alliqaçan başqa yərdə uhlavatidu, silərmu kirip bemalal uhlaŋlar” degəndək, birdə bulutniŋ içigə kirip, birdə çiqip kšktin yərgə qarap turatti. Yultuzlar ularni zaŋliq qilğandək, kšzlirini çimirlitişatti. Patəmniŋ kšŋli bir qismila bolup, jürigi birnemini sezivatqandək, ənsizçilik içidə qattiq soqmaqta edi.
Balilar dadisiniŋ qayaqtin kelidiğinini küzitip, bir dəm u koçiğa, bir dəm bu koçiğa qarişip, biraz jügrişip oynap, ahiri zerikti:
– Apa, dadam qaçan kelidu? – uyqimiz kəldi, šygə kirip ketəyliçu.
– Dadaŋlar hazir kelip qalar, yənə biraz kütəyli, andin uhlaymiz, – dəp Patäm baliliriniŋ peşanisidin sšydidə, šzi yənə hiyallar ilkigə çšmdi.
Patəm bilən Rəhimniŋ šy-otaqliq bolğiniğa on ikki jil boptu. İkki oğul tepip, yezidin şəhərgə kšçüp kəlginigimu bəş jilçə bolup qaptu.
Pahlandək duniyağa kəlgən çoŋ oğli ağriqçan bolup qelip, hayatniŋ talay siniğiğa tšzüşkə toğra kəldi.
İҗarə šylərdə jürüp, balilarniŋ keləçigi üçün tirişip-tirmişip jürüp, aran moşu ikki bšlmilik pətirni setivaldi.
Bular şəhərgə kəlgəndə kiçik oğli tehi ikki ayliq edi. Mana əndi bolsa, apisiğa həmra bolğidək çoŋ bolup qaptu. Patəm şundaq oylarğa çšküp oltiratti, oğli oyini bšlüvətti.
– Apa, uyqum kəldi, җür šygə kirip ketimiz.
– Җürüŋlar, vaqitmu bir yərgə bardi, bu kəm boldi, dadaŋlar kəlməydiğan ohşaydu, kirip uhlayli.
Öygə kirip balilirini yatquzup, šzi u yeniğa šrülüp, bu yeniğa šrülüp, miŋliğan hiyallar ilkigə çšküp uyqisimu kəlmidi.
Taŋmu süzülüp qaldi. Rəhim heçqaçan mundaq keçikmətti, işi çiqip qalsa, “bügün kəç kelimən”, bolmisa “bügün šygə kəlməymən” dəp agahlandurup qoyidiğan. Moşundaq yeşimi yoq çigiç oylarniŋ içigə kirip, taŋ atqiçə kšz ilmiğan Patəm yərgə yoruq çüşüşi bilən balilarni ohitivətməy dəp işikni asta yepip, talağa çiqti.
Jürigi kündikidin bšləkçila qattiq soquvatatti. Һoyliğa çiqip beşi gaŋgirap, nəgə maŋarini bilməy biraz turdi. Beşi tšrəp, kšzliri qaraŋğulişip, šygə qaytip kirdi.
Balilarniŋ çeyini qaynitip qoyup, šzi derizidin kšz almay qayta-qayta koça tərəpkə qaratti. Balilar ornidin turğanda ularniŋ çaylirini berip bolup, “əndi nemimu qilarmən, nədinmu izdərmən, bu kəm boldi heç həvirini bərməyvatidu”, dəp oltirişiğa šygə siŋlisi Zorəm kirip kəldi. Patəmniŋ šŋi šçüp kətkinigə qarap qorqup kətkən Zorəm nemə dərini bilməy qaldi.
– Nemə iş bolup qaldi, šŋüŋ šçüpla ketiptiğu, qan besimiŋ kštirilip kətmigəndu? Dohtur çaqirttiŋmu? – deyişigə Patəm paŋŋidə jiğlavətti.
Һədə-siŋil ikkisi biraz kšz yaş qilişti. Keçiçä uhlimay Rähimni kütüp kšzliri qizarğan Patäm siŋlisiğa bar vaqiäni eytti. Zorəm: “Mümkin, bir işi çiqip qalğandu, yamanliqqa җorimay çüşkiçə kütəyli, šzimu kelip qalar. Şu çağda həmmini çüşəndürüp berər”, dəp hədisiniŋ kšŋlini yasidi.
– İş qilip şundaq bolsedi, Alla egəm šz panasiğa alsun, Allağa amanət qilip oltirimən. Monu ikkisimu “dadam qaçan kelər” dəp qulaq-meyəmni yəvatidu.
Şundaq sšzləp oltirişiğa telefon җiriŋlidi. Patəmni qandaqtu-bir qorqunuç oravalğan edi. Telefonniŋ nogiyini elişqa zadila җür°ət qilalmidi. Siŋlisiğa “sən alamsən”, dəp şərət qildidə, šzi bir yaman həvər aŋlaydiğandək jürigi ağziğa tiqildi…
Zorəm telefonniŋ nogiyini elip, yezidiki anisi həvərlişivatqinini hədisigə yətküzdi. Һal-əhval soraşqandin keyin Patəm bilən Rəhimni soridi. Zorəmgə yezidiki miş-miş gəplərni eytip, “həq deginiŋğu ağziğa kəlginini sšz dəpla sšzləydu, heçkimniŋ eğiziğa tuvaq bolalmaysən, şundima šz quliğim bilən hədəŋ biləŋ akaŋniŋ ünini aŋlay dedim…”.
Zorəmniŋ geligə ustihan turup qalğandək qaqilip kəttidə, yenidiki hədisigə, telefonniŋ nerisida turğan anisiğa nemə dəp җavap berərini bilməy kšzigə yaş aldi.
Patəm siŋlisiniŋ qolidiki nogəyni elip, apisiniŋ ünini aŋlapla yənə jiğlaşqa başlidi.
– Qizim, nemə iş boldi, bu miş-miş paraŋlarniŋ rast bolğinimu? –apisiniŋ ünimu titirək arilaş çiqti.
– Qandaq miş-miş paraŋlar? Rəhim ahşam šydə qonmidi. Birnemigə urunup qalmiğandu? Apa, yoşurmay eytqinə, šlükmu yə tirikmu?
Patəm soallarni kəyni-kəynidin qoyuvatatti.
Ana heçnemidin həviri yoq qiziğa yezidiki miş-miş paraŋlarni qandaqmu yətküzərini bilməy, qulaq tüvidə җaraŋlinivatqan: “Rəhim šylinivaptək, alğan ayali qiz boşiniptək, bšşük toy qilip əkelivaptək…”, degən gəplər çaqmaq tezligidə təkrarlinip, rast-yalğiniğa bir işinip, bir işənməy, kšzliridin ihtiyarsiz eqip çüşüvatqan yaş tamçiliri üzidiki qoruqlarni juyup, tšvən sirilip çüşüvatatti…
Ahiri ana qiziğa bu gəplərni şunçə təsliktə eytişqa başlidi.
Patəm bolsa, šz quliği bilən aŋlavatamdu, yə çüş kšrüvatamdu, heçnərsini biləlməy, telefonniŋ nogiyini tutqançə qetip qalğan edi…

Rumiləm ҖƏRİPOVA.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ