Mehniti mädhiyigä layiq…

0
27 ret oqıldı

«Ana bir qoli bilän bšşükni tävätsä, ikkinçi qoli bilän alämni tävritidu», degän ibrätlik sšzniŋ mahiyiti intayin çoŋqur. Şundaq, aniniŋ mehri – quyaştin issiq, jürigi – bu çeki yoq alämdinmu käŋ, hä, iradisi, sävir-taqiti – tinip turğan muhit käbi…
Tiniç häm birhil qirğaqta turğan muhit süyi gayida dolqunlinip, qirğaqtin taşqinidäk, aҗiz yaritilğan aniniŋ nazuk qälbi hayatniŋ härqandaq siniğiğa taqabil turalaydu. Anilar şundaq bolidu. Bügün biz sšz qilmaqçi bolğan Rahiläm Yaqupovamu äynä şundaq uluğvar anilar misalidin.

Sabiräm ÄNVÄROVA,
«Uyğur avazi»

Pursät yar berip, Rahiläm Davutqizi bilän sšhbätlişip qalduq. U säksän yaşniŋ davanidin alqiğan, 11 baliniŋ anisi, 30 nävrä häm 16 çävriniŋ momisi ekän. Qandaq bähit desiŋizçu?! Bu künlärdä pärzäntliriniŋ dšlitidä tartqan җapa-mäşäqitiniŋ halavitini kšrüvatqan nuraniy aniniŋ käçmişlirini tiŋşap, bu duniyada anidäk mehrivan häm qerindaş җanniŋ yoq ekänligigä yänä bir qetim kšzümiz yätti.
Rahiläm ana 1939-jili Çonҗa yezisida duniyağa kälgän. Qarğalı kooperativ tehnikumini tamamliğandin keyin, däsläpki ämgäk paaliyitini Uyğur nahiyälik istimalçilar җämiyitidä buhgalter bolup işläştin başliğan. 1962-jili Sultanmurat İminҗanov bilän ailä qurup, duniyağa 11 pärzänt elip käldi.
– Märhum yoldişim Sultanmurat şofer bolidiğan. U Uyğur nahiyäsigä däsläpki avtobusni elip kälgän desäm, hatalaşmaymän. U yaq 1985-jili alämdin štkändä, känҗimiz ändila 2,5 yaşta edi. İkki qetim gezäk boşandim. Biraq, ikki jüräk parämdin baldurla ayrilip qaldim. Tunҗam İlmurat tuğulup, 42 kün degändä çaçirap kätti. Marat, Ğunçäm, Artur isimliq üç pärzänt sšygändin keyin, Patäm-Zoräm isimliq gezäk qizlirimni boşandim. Gezäklirimdin keyin Gülmira isimliq yänä bir gülüm alämgä kšz açti. Andin yänä gezäk boşinip, Zäynidin-Zäynäpbüvi isimliq balilarni sšydüm. Amma… Gezäklirimniŋ biri, yäni qizim Zäynäpbüvi 3-4 ayliq bolğinida qosaq ağriğidin kšz jumdi… Pärzändidin ayriliş azavi – ana üçün šlümdinmu qorqunuçluq. Qandaq qilay, balilirim üçün qayğumni içimgä jutup, sunmas iradäm bilän yaşişimğa toğra käldi. Aridin ikki jil štüp, oğlum Suhrabni, üç jildin keyin känҗäm Gšzälni duniyağa elip käldim. Peşanämgä 11 pärzänt boşiniş yazğini bilän, ularniŋ toqquziğila ana boluş buyriğan ekän. Yoldişimniŋ vapatidin keyin 9 balamni heçkimdin kam qilmay beqip, «Talağa çiqsam är, šygä kirsäm ayal bolup» çoŋ qildim – däp štkän künlirini äskä aldi Rahiläm ana.
Barikalla! Bügünkidäk säbilär dohmuş-dohmuşlarğa taşlinivatqan, ata-anisi tirik turupmu «jitim» atilivatqan zamanda, Rahiläm anidäk batur anilarğa miŋlarçä apirin eytişqa ärziydu, älvättä. Toqquz balisini yalğuz šzi qanitiniŋ astiğa elip, җämiyättin šz ornini tepişiğa zämin yaratqan ana dävrimizniŋ zamaniviy qiz-kelinlirigä ülgä bolğusi.
Rahiläm ana balilirini beqiş üçün eğir iştin qaçmidi. Җämiyätlik tamaqliniş orunlirida ämgäk qilip, adil mehniti bilän tapqan tapavitini kün kšrüşkä yätküzüp, pärzäntliriniŋ zamanğa layiq bilim elişiğa şarait yaratti.
Rahiläm aniniŋ 9 balisi bügünki kündä 9 šyniŋ çiriğini yeqip kelivatidu. Tunҗisi Marat Rossiyadä istiqamät qilidekän. Bir qiziği, bu ailidä kelin-küyoğullarniŋ tolisi härhil millät väkilliridin bolup çiqti. Bäynälmiläl ailä desäkmu bolidu. Çoŋ oğli Maratniŋ ayali İnna vä Artur isimliq oğliniŋ yari Lena rus millitidin bolsa, oğli Zäynidinniŋ räpiqisi Dil'foza šzbäk millitidin ekän. Yänä kelip, bu hil bağlinişni nävrilirimu davamlaşturuptu. Eniğiraq eytsaq, çoŋ oğliniŋ bir qiziniŋ yoldişi dağstanliq ekän. Ğunçäm isimliq qiziniŋ qizi qazaq ailisigä kelin bolup çüşüptu. Rahiläm aniniŋ ailisi – kšpmillätlik elimizdiki millätlär dostluğiniŋ bir kšrünüşi. Toğrisini eytsaq, bir çaŋiraq astida yaşavatqan qazaqstanliqlarniŋ birligi päqät dostluq munasivät bilän çäklinip qalmay, muqäddäs ailä riştisigimu aylinivatqanliğiniŋ yarqin bir dälilidur.
– Җapani tarttim. Lekin heçqaçan җapa tarttim demäymän. Sävävi, tartqan mäşäqitimgä layiq uniŋ mevisini yävatimän. Balilirim meni aliqinida alma qilip beqivatidu. Ana üçün buniŋdin artuq bähit bolmisa keräk. Meniŋ bar bayliğim, hayatimniŋ mäzmuni – şu balilirim. Alladin yatsam-tursam şularniŋ amanliğini soraymän. İlahim, zamanimiz teç, asminimiz oçuq bolsun, – däydu mehrivan ana.
Һä, biz maqalimizni aniniŋ äynä şu aq tiligi bilän tamamlaşni toğra kšrduq.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ