«Tarim» tamaşibinlarni kütidu

0
118 ret oqıldı

Һazir nemä tola, toy-tškün, mäşräp, tuğulğan kün ohşaş märikilirimizdä bizni nahşa-sazğa ğäriq qilivetidiğan ansambl'-toplar kšp. Ularniŋ bäziliriniŋ namini bir aŋlisaŋ boldi, yenip uçratmaysän. Ändi yänä birliriniŋ muŋluq, qälb tariŋni çekidiğan nahşilirini izdäp jürüp tiŋşaysän. Özliriniŋ häqiqiy sän°ätkar ekänligini ispatliğan undaq nahşiçi-ussulçilarniŋ iҗadiyiti insanlarğa rohiy vä mäniviy ozuq beğişlaydiğanliği eniq.
Äynä şundaq kšpçilikniŋ kšŋlidin çiqip, keyinki vaqitlarda tiŋşiğuçilar arisida helila ammibapliqqa aylanğan «Tarim» ansambli yeqinda Almuta şähiridiki «Alatau» Mädäniyät šyidä «Alamät» prodyuserliq märkizi bilän hämkarliqta yäkkä kontsertini bärmäkçi. Şu munasivät bilän biz ansambl'niŋ bädiiy rähbiri, tonulğan kompozitor Polat ҺEZİMOVni sšhbätkä җälip qilduq.

Mäşür SASİQOV,
«Uyğur avazi»

– Polat aka, ansambl' qaçan quruldi vä uniŋ başqa ansambl'lardin pärqi nemä däp oylaysiz?
– «Tarim» ansambliniŋ qurulğiniğa biyil bäş jil boldi. İşäşlik eytalaymänki, biz moşu vaqit içidä päqät Qazaqstandiki uyğurlarğila ämäs, bälki birqatar çät ällärdä, җümlidin Avstriya, Germaniya, Qirğizstan vä Özbäkstanda yaşavatqan sän°äthumar hälqimizgä hünirimizni namayiş qiliş arqiliq ularniŋ juquri bahasiğa eriştuq. Älvättä, bu bizgä asanğa çüşkini yoq. Ansambl' äzaliri, imkaniyätniŋ yar berişiçä, başqilarğa ägäşmigän halda, mäyli toyda yaki räsmiy çarä-tädbirlärdä bolsun, tiŋşiğuçilarğa nahşilirimizni җanliq avazda yätküzüşkä tirişti. Şu tüpäyli säzgür, yäni sän°ättiki aldamçiliqni çapsanla bayqaydiğan tamaşibin bizni šziniŋ dosti süpitidä tonuşqa başlidi. Män oylaymänki, «Tarimniŋ» šzgä ansambl'lardin alahidiligi moşu bolsa keräk.
– Repertuariŋlarğa qisqiçä tohtilip štsiŋiz?
– Repertuarimiz toğriliq sšz qilsaq, biz asasän šzimiz iҗat qilğan nahşilarni eytimiz. Ansambl' qurulğan bäş jil mabaynida ottuzdin oşuq nahşa yeziptimiz. Äynä şu nahşilar kšpçilik täripidin illiq qarşi elindi, däp eytalaymän. Çünki ularniŋ mätinliridä ana-Vätän, ana jut, sšygü-muhäbbät sezimliri bilän insanlar hayatiğa ziç munasivätlik vaqiälär äkis etilgänligi tüpäyli, tiŋşiğuçilarda çoŋqur qiziqiş hasil qildi. Bu bizniŋ äŋ çoŋ utuğimiz däp bilimän.
Biraq hazirqi kompozitorlarniŋ iҗadiyitigä nurğun närsilär tosalğu bolmaqta. Birinçisi, u ihtisat mäsilisi. Bir nahşiniŋ hiraҗiti kam degändä 500 — 1000 AQŞ dolliri ätrapida. Älvättä, buniŋ hšddisidin çiqiş härkimniŋ qolidin kelivärmäydu. Şuŋlaşqa ayrim ansambl'larniŋ yeŋi nahşilardin kšrä, kona häliq nahşilirini šziniŋ «qazinida qaynitipla» eytivatqanliğiniŋmu sävävi mana moşu. Meniŋ bilişimçä, yäni İnternettiki yeŋiliqlardin bayqiğinim, bir-ikki ayda bir yeŋi nahşa yezilidekän. Bu, älvättä, tolimu azliq qilidu.
– Polat aka, silärniŋ nahşiliriŋlar tiŋşiğuçilarniŋ täläplirigä toluq җavap beridu, däp eytalamsiz?
– Keyinki vaqitlarda nahşa-saz kšpiräk җaraŋlaydiğan toy-tškünlärgä noutbugi qoltuğidin çüşmäydiğan birla nahşiçini täklip qilidu. U šzi җanliq avazda eytivatamdu yaki fonogrammidu, uniŋ bilän heçkimniŋ kari yoq. Äytävir, muzıka bolsa boldi. Ändi säl qizivalğanlar kim qandaq nahşa eytivatiqiniğa etivarmu bärmäydu. Mana moşuni çiŋ tutuvalğan ayrim käsipdaşlirimiz häqiqiy milliy sän°itimizniŋ abroyini çüşirivatqanliği kişini «häp» degüzidu. Bir eğiz sšz qilsaŋ, «sahiphan ärzän bahağa qilip bärsäŋ dedi» däpla kšzini paqiritip turidu. Şu nahşimu duniyağa kälgiçä, uniŋ mätinini bilän muzıkisini yazğan adämniŋ ämgigi qäyärdä qaldi, uni oylavatqan heçkim yoq.
Biz «Tarim» ansambli mana moşu täräplärdin helila jiraq däp işäşlik eytalaymän. Çünki bu bizniŋ ämgigimiz. Nahşiniŋ mätinimu, sazimu šzimizniŋ. Keçä-kündüz studiyadin çiqmay, qilğan äҗrimiz bädiligä kälgän nahşilarniŋ tiŋşiğuçilarniŋ täläplirigä toluq җavap beridiğanliğiğa işänçim kamil. Ändi hälqimizdä «Miŋ aŋliğandin, bir kšrgän äla» däydekän, şuŋlaşqa sän°ät muhlislirini 6-7-oktyabr' künliri štidiğan yäkkä kontsertimizğa kelip, eytqanlirimniŋ hämmisigä kšz yätküzüşini haliğan bolar edim. Şundaqla kontsertniŋ 23-sentyabr' küni Yarkänt şähiridä štidiğanliğinimu qoşumçä qilğum kelidu.
– Bu kontsertta tamaşibinlarni qandaq yeŋiliqlar kütüvatidu?
– Kontsertqa mehman süpitidä Madina Säydurukova bilän Zarina Nurieva rähbärligidiki «İradä» vä «Fiesta» ussul ansambl'liri, tonulğan qiziqçi yaşlirimizniŋ biri Bähitҗan Savurҗanov iştrak qilip, tamaşibinlirimizniŋ käypiyatini kštirişkä tirişidu. Alahidä täkitläymänki, biz käŋ dairidä däsläpki qetim štküzüvatqan kontsertimizğa puhta täyyarliq kšrüvatimiz. Şu närsä eniqki, härqandaq sän°ätkarniŋ hünirigä adil bahasini beridiğan yänä şu tamaşibin.
– Sir ämäski, ansambl'larniŋ päqät kontsertlardin çüşkän mäbläğkä «yaşişi» mümkin ämäs. Şuŋlaşqa silärniŋ toy-tškünlärdin tapidiğan tapavitiŋlarni bilişkä bolamdu?
– İntayin toğra eyttiŋ. Ansambl'niŋ kontsert qoyup kün kšrüşi äsla mümkin ämäs. Bäzidä ayrim ansambl'lar kontsert qoyup, payda kšrüş bu yaqta tursun, qärizgä petip ketivatqanliğini aŋlap-kšrüp jürimiz. Özäŋlarğa mälum bolğinidäk, bizniŋ hälqimiz, nemişkidu, kontsert desä, çeçi tik turidiğutaŋ. Ularniŋ äşu yärgä barğininiŋ šzi, sän°ät duniyasiğa qädäm besivatqan talantliq yaşlirimzni qollap-quvätligini ekänligini çüşinip kätmäydu. Biz, qaysila täräptin bolmisun, yaşlarğa ilham-mädät berip turmisaq, barliq närsimizdin ayrilip qalidiğanliğimizni alliqaçan çüşinip bolduq däp oylaymän.
– Sšhbitiŋizgä rähmät.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ