Millitimniŋ äynigi

0
32 ret oqıldı

Til – här häliqniŋ ävlattin-ävlatqa davamlişip kelivatqan hasiyätlik qurali. Uni här vaqitta äzizläp, bulğimay, keyinki ävlatqa yätküzüş — bizniŋ pärzimiz. «Tilidin ayrilğan millät, yoqalğan millät» degändäk, til yolidiki küräş – hasiyätlik. Tilni qural qilğan adämniŋ җismimu taza bolidu. Til – munasivät qilişniŋ muhim qurali. Til — häliqniŋ, tärbiyiniŋ asasi. Qirğiz hälqiniŋ ataqliq yazğuçisi Çiŋğiz Aytmatov «Til häliqniŋ – avtoportreti. Һär til šz ornida uluq, här til pütkül insaniyät ğäznisiniŋ ortaq politrisida šz näqişi bilän qimmätlik», degän edi. Til – insaniyätniŋ mäniviy äynigi. Qaysi millätniŋ tili qançä bay bolsa, uniŋ mäniviy duniyasi şunçilik bay bolidu. Ana tilimizdin ayriliş — millitimizdin ayriliş degän sšz. Bügünki taŋda bizniŋ elimizdä dšlät tili — qazaq tili bolup bälgülängän. Biz başqa millät väkilliri qazaq tilini šz ana tilimizdäk bilişimiz, šzläştürüşimiz keräk. Öz ana tilini yahşi bilidiğan adämniŋ härqandaq başqa tilni šzläştürüp ketäläydiğanliği talaşsiz. Yaş ävlatni härtäräplimä yetildürüp, aŋliq bilim beriş sahasidiki asasiy väzipä. Bu mähsättä ana tili asasiy rol' oynaydu. Һazirqi vaqitta kšpligän uyğurlar šz balilirini rus mäktäplirigä berivatidu. Biyil birinçi sinipqa 60qa yeqin uyğur balisi kälgän bolsa, uniŋ 40i rus sinipida oquydu. Mälä aqsaqalliri, ustazliri šymu-šy meŋip, ata-anilarğa yalvurup jürüp, aran bir sinip açquzdi. Çünki ata-anilar balilirini uyğur sinipiğa bärsäk, ularniŋ keläçigi bolmaydu däp oylaydu. Ata-anilarniŋ bu oyi durus ämäs!!! Һazir ana tilimizda «Uyğur avazi», «Aziya bügün» gezitliri vä «İntizar», «İҗatkar», «Ğunçä», «Ähbarat» jurnalliri yoruq kšrüvatidu. Qoram yezisida uyğur sinipida oquvatqan bäzibir balilar šz ana tilida sšzläşkä uyulidekänmiş, rus sinipida oquvatqan uyğur baliliri kiçikkinä bolsimu çüşinidekänmiş. Şu çağda biz päqät rus tilini bilişimiz keräkmu?
Һazir bir uyğur sinipiniŋ partilirida 15-16 balidin oltiridu. Millitimizgä häqiqätänmu kšyünsäk, baliliriŋlarni ana tiliŋlarda oqutuşqa tirişiŋlar. Һär jili 1-sinipqa kälgän uyğur sinipliriğa hamiylar sumka vä qural-jabduqlarni soğa qilidu. Uniŋ biri meniŋ bovam — Һakimҗan Aznibaqiev. Meniŋ ailämdä 7 bala bar. Һämmimiz uyğur sinipida oquymiz. Biyil 11- sinipni tügätkän hädäm aliy oquş ornida oquydu. «Uyğur sinipida oquğanlarniŋ keläçigi yoq», degän uyğurlarğa moşuniŋ šzimu çoŋ bir dälil!!
Ana tilim! Qädirdanim, amitim,
Yüksäklärgä elip uçar qanitim.
Päyğämbärdäk ana tilim turğanda,
Razi däymän täğdirimgä miŋ qetim! –
däp, moşu şeir arqiliq uyğur tili pänidin däris berivatqan muällimlirim Gšzäl Zlavdinovağa, Gülçehrä Sadirovağa vä mäktäp hamiyliriğa çäksiz minnätdarliq bildürimän!

Patigül AZNİBAQİEVA,
Qoram ottura mäktiviniŋ 10-sinip oquğuçisi.
Ämgäkçiqazaq nahiyäsi.
Ämgäkçiqazaq nahiyäsi.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ