Sän°ätkä iştiyaq

0
36 ret oqıldı

U teatrimizğa kälgän däsläpki künliridin tartipla, huş çaqçaqliği, şohluği bilän hämminiŋ qiziqişini oyğatqan. U pat-pat šziniŋ baliliq arminini eytip bizni küldürätti. «Anarhan» spektaklidiki Һämra rolini oynisam» degän uniŋ baliliq armini bolğan ekän. Pänҗimdä u mäzkür spektakl'ni kšrüş üçün «klub» däp atilidiğan, adämgä liq tolğan kona saŋniŋ içigä kirälmäy, däräq şehiğa çiqivelip, artistlar bilän täŋ jiğlap, täŋ külgänliri, keyin ularni doriğanliri…
1970-jil. Pänҗim yezisidiki A.Rozibaqiev namidiki ottura mäktäpniŋ qoynidin uçum boluş täntänisidä Muhit Һezimovmu šz sinipdaşliri qatarida qoliğa kamalätlik şahadätnamä aldi. Uyğur teatriniŋ artistliridin tärkip tapqan komissiya äzaliri Muhit Һezimovqa ohşaş sän°ätkä iştiyaq bağliğan jigit-qizlarni bayqaştin štküzüp, ularniŋ arisidin talantliq bäş balini tallavaldi. Ularniŋ içidä Muhit Һezimovmu bar edi.
M.Һezimov emtihanlardin štüp, A.N. Ostrovskiy namidiki Taşkänt teatr vä rässamçiliq institutiniŋ muzıkiliq-komediya teatri akterlirini täyyarlaydiğan bšlümigä qobul qilinidu. Bu aliy oquş därgahida keläçäk akter kšpligän täҗribilik, sän°ät sahasiniŋ mahirliri atalğan ustazlardin bilim elip, sän°ätniŋ qir-cirlirini üginidu. U şu çağlarda «Özbäkfil'm» studiyasi çüşärgän «Yättinçi oq» fil'mida baş rol'larniŋ biri — basmiçilarniŋ başliği Qurbeşiniŋ rolini oynap, pütkül җumhuriyätkä tonulidu.
Ahiri u Pänҗimgä qaytip baridu. Şundaq künlärniŋ biridä Uyğur teatriniŋ «Nava» ansambli gastrol'ğa kelip, ularniŋ šyidä mehmanda bolmiğinida, Muhitniŋ hayat yoli başqiçä bolattemekin.
Muhit Yoldaşoğli «Anarhandiki» Һämraniŋ rolini oynaşni arman qilatti. Bu arminiğimu yätti. U sähnidä jigirmidin oşuq baş obrazlarni yaritip, šziniŋ sän°ättiki heçkimgä ohşimaydiğan iҗadiy portretini barliqqa kältürdi. «Anarhanda» — Һämra, Sayit, «Pärhat — Şirinda» — Pärhat, «Läyli — Mäҗnunda» — Mäҗnun, «Ğerip — Sänämdä» — Һapiz, «Qiz Jibektä» — Tšlegen, «Bir yaz, bir qişta» — Hudavädi, «Kelinlär qozğiliŋida» — Mämür, «Odisseyniŋ ğäzividä» — Anfino, «Qayğuluq künlärdä» — Janturin, «Bilal Nazimda» — Mollahun, «Muqamçilarda» — Muqamçi, «Tsıgan serenadisida» — Şämşi, «Korol' Lirda» — Lir… U qandaqla rol'ni iҗra qilmisun, uniŋğa bar mehir-muhäbbitini siŋdürüşni bilätti. Muhit Һezimov härhil harakterliq rol'larni babiğa yätküzüp oynap, härbir qährimanniŋ rohiy duniyasiniŋ mäzmunini eçiş arqiliq tamaşibin qälbigä yol salatti. «Tsıgan serenadisidiki» Şämşiniŋ rolini alayli. Muhit sähnidä Şämşiniŋ därdini šziniŋ därdigä aylandurup, tamaşibinni šzigä җälip qildi. Çünki u Şämşi ohşaş hayatniŋ issiq-soğini beşidin kšp štküzgän, šz täğdirigä egä insan edi.
«Anarhanni» sähniläştürüşmu uniŋ baliliq armini edi. M.Һezimov T.Jürgenov namidiki Qazaq milliy sän°ät akademiyasiniŋ rejisserluq bšlümini tamamlap, «Anarhanni» sähnigä elip çiqti. Şundaqla «Qiz jigirmigä tolğanda», «Käçür meni, җenim ana», «Vijdan azavi», «Ömär Muhämmädiy», «Muqäddäs guna», «İparhan», «Amannisahan», «Hanuma», «Anamniŋ aq kšynigi», «Bovaq», «Tsıgan serenadisi», «Kelinlär qozğiliŋi», «Lutpulla», «Güldästä», «Miras monçaq», «Ana mirasi», «U yaqta җim-җitliq…» spektakl'liri milliy teatrimizniŋ utuğidur. Muhit 1979-jili җumhuriyätlik «Jiger» festivalida rejisser Q.Jetpisbaev sähniläştürgän Val'ehoniŋ «Odisseyniŋ ğäzividiki» Anfino obrizini iҗra qilip, 1994-jili šzi qoyğan «Ömär Muhämmädiy» spektakli Jezqazğan şähiridä štküzülgän Qazaqstan Jumhuriyitiniŋ teatrlarara S.Seyfullin namidiki festivaliğa qatnişip, laureat ataldi.
Uniŋ Җambul namidiki Şärqiy Qazaqstan vilayätlik drama teatriğa täklip qilinip, İran Ğayipniŋ «Muqäddäs guna» p'esisini sähniläştürgänligi, kšpmillätlik Qazaqstan sän°itiniŋ täräqqiyatiğa hässä qoşuvatqanliğini kšrsitidu. Bu pikirni Qazaqstan häliq artisti T.Jamanqulovniŋ ağzidin aŋliduq. «Biz Muhit Һezimovniŋ uyğurlar arisidila ämäs, qazaq sän°ätkarliri arisidimu tonulup, hšrmätkä bšlängänligidin pähirlinimiz» degän edi häliq artisti.
Muhit ikkimiz billä işliduq, partner süpitidä talay spektakl'larda oyniduq. Täğdir ekän, ikkimizniŋ dostluq munasiviti bara-bara muhäbbätkä aylinip, ailä qurduq. Teatrni muqäddäs bir därgah bilgän Muhit, teatrğa šmürvayät sadiq bolup qaldi, hizmitini qildi. Muhit talay issiq-soğni beşidin štküzgän üçün, çiğir yollarni besip štkini üçün nurğun işlarni äqil bilän šlçätti. U adämlärgä mehrivan, kšŋli bäk nazuk edi. Һämminiŋ kšŋlini elişqa tirişatti. Biz pat-patla, huddi mehmanğa baridiğandäk, çirayliq kiyinip, şähärdiki härhil restoranlarğa berip ğizalinattuq. Çünki u şuni halatti. Öydä oltirişni yahşi kšrmätti. Teatr, muzey, kšrgäzmilärgä billä barattuq. Ägär šyümizgä mehman kälsä, barliq zšrür işlirini bir çätkä qayrip qoyup, şu mehmanniŋ kšŋlini elişqa tirişip beridiğan närsä tapalmay qalatti. Oğlumiz Vahitniŋ keläçigidin ümüti zor edi. Uniŋ härbir utuğiğa hoşalliqtin beşi kškkä yätkändäk bolatti. Vahit rol' oyniğan yeŋi spektakl'larğa hämmidin burun baratti, u spektakl'larni birnäççä qetim kšrätti. «Jas sahna» teatri kollektiviniŋ paaliyitini yeqindin küzitätti. Män aktrisa bolğaçqa, Muhit sähniläştürgän sähnä äsärliridä šzämgä yaqqan rol'larni oynaşni arzu qilattim. Bir türküm spektakl'larda baş qährimanlar obrazlirini yarattim. İş җäriyanida bir-birimiz bilän är-ayal ämäs, akter vä rejisser süpitidä iş elip barattuq. Kšp vaqitlarda bir kšzqaraşta bolalmay, kelişälmäy, uruşupmu ketättuq. İş tügigändä, barliq kšŋülsizliklärni untup, yänä hoşal-horam šygä qaytattuq. Öydä teatrniŋ gepini qilişni zadila yaqturmatti. Bäzidä bir işlarğa kšŋli tolmay šygä hapa kirip kälsä, mänmu uniŋ kšŋlini ayap, heçnemini täptişläp sorimasqa tirişattim.
Peşqädäm sän°ätkarlirimizni yoqlaşni, halidin hävär elişni šziniŋ väzipisi däp bilätti. Һär qetimqi mäyräm, tuğulğan künliridä bir- birläp ularniŋ šylirigä berip yoqlatti, uzaq muŋdişatti, šygä kelip çoŋqur uh tartip däm alatti. Keyinki päytlärdä Muhit namaz oquşni üginişkä tirişti. «Qur'an Kärim» kitaviniŋ ikki üç variğini här küni ätigänligi oquşni adätkä aylandurğan edi. Däptirini elip, yadlaş üçün birmunçä sürilärni qäğäzgä çüşirivalatti. Bäzidä tšrdiki tamda esiqliq turğan qoş başliq tarni qoliğa elip, nahşa eytatti. Şeräli Joraevniŋ nahşilirini u alahidä iştiyaq bilän iҗra qilip, äҗayip his-tuyğularğa ğäriq qilatti. Armini – al'bom täyyarlap tamaşibinlarğa täğdim qiliş edi.
Sähnigä talay äsärlärni elip çiqişni kšzläp jürätti. U sähnisiz yaşalmatti…

Roza BÄHTİBAEVA.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ