Nätiҗilär qanaätlinärlik

0
99 ret oqıldı

Sabiräm ÄNVÄROVA,
«Uyğur avazi»

Dšlät rähbiri Qasım-Jomart Toqaev «Konstruktiv җämiyätlik dialog – Qazaqstanniŋ turaqliqliği vä güllinişiniŋ asasi» namliq Mäktübidä tiҗarät sahasiğa alahidä tohtaldi.
«Nätiҗidar kiçik vä ottura tiҗarät – şähär bilän yezini täräqqiy ätküzüşniŋ asasi. Kiçik, bolupmu mikrobiznes elimizniŋ iҗtimaiy-ihtisadiy vä säyasiy hayatida muhim rol' atquridu. Äŋ aldi bilän yeza turğunliriğa turaqliq iş beridu, işsizliqni azaytidu. Şuniŋ bilän billä seliq bazisini täşkil qilip, yärlik byudjetni küçländüridu. Şundaqla ammiviy tiҗarätçilikni täräqqiy ätküzüş aŋ-säviyägä siŋgän paternalistliq çüşänçä vä täyyartapliq aŋ-säviyädin qutuluşqa imkaniyät beridu. Şuŋlaşqa dšlät keläçäktimu tiҗarätni qollap-quvätläydu…» däp täkitläydu Prezident Qazaqstan hälqigä yolliğan Mäktübidä.
Şundaqla 2020-jilniŋ yanvaridin başlap mikro vä kiçik tiҗarät sub°ektliriğa täkşürüş jürgüzüşkä üç jilğa moratoriy elan qiliş häm mikro vä kiçik tiҗarät sahasidiki şirkätlärni kirimgä selinidiğan seliqtin üç jilğa boşitişni tapşurdi. Bir sšz bilän eytqanda, täräqqiy etişniŋ äŋ nätiҗilik yoli – tiҗarätkä käŋ yol eçiş bolğaçqa, mämlikitimizdä bu sahağa bšläkçä kšŋül bšlünmäktä. Bolupmu yezilardiki mikrobiznes häqqidä kšp närsä eytişqa bolidu. Şuŋlaşqa Uyğur nahiyälik hakimiyiti Tiҗarät bšlüminiŋ başliği Binara SIDIQBEKOVA bilän moşu mavzu ätrapida sšhbätläşkän eduq.
– Binara Şäripbayqızi, sšzümizni Tiҗarät bšlüminiŋ hizmitidin başlisaq?
– Bu bšlüm altä ihtisadiy saha boyiçä hizmät atquridu. Eniğiraq eytsaq, investitsiya, sanaät, mikro vä kiçik tiҗarät, soda vä hizmät kšrsitiş sahaliri. Atalğan sahalarniŋ içidä industriyalik-innovatsiyalik «Biznestiŋ jol kartası – 2020» dšlät programmisi alahidä orunda.
– Jilniŋ beşidin başlap, yäni štkän aylarda atqurulğan işniŋ nätiҗisi qandaq?
– Umumän, nahiyäniŋ iҗtimaiy-ihtisadiy täräqqiyat kšrsätküçlirigä tohtalsaq, investitsiya kšlämi 4 milliard 969 million täŋgigä yetip, 2018-jil bilän selişturğanda 299 million täŋgigä kšpiyip, 102,0 payizğa yätti. Nahiyädä 19 sanaät mähsulatlirini qayta işläydiğan karhanilar bar. 2019-jilniŋ yanvar' – sentyabr' aylirida nahiyädä 1 milliard 585 million täŋgilik sanaät mähsulatliri işläp çiqirildi. Tovar aynilimimu štkän jillar bilän selişturğanda eytarliqtäk ilgirilidi. U 2019-jilniŋ toqquz eyida 4 milliard 858 million täŋgini täşkil qilip, štkän jilniŋ däl moşu vaqti bilän selişturğanda 340 million täŋgigä kšpiyip, eniq kšläm indeksi 100,0 payizni täşkil qildi.
– Nätiҗilär yaman ämäskän, ändi Dšlät rähbiri eytqandäk, mikro vä kiçik tiҗarätni qollap-quvätläş mähsitidä qandaq işlar qolğa elindi?
– Mikro vä kiçik tiҗarätni qollap-quvätläş mähsitidä üstimizdiki jili umumiy bahasi 120 million täŋgilik 50 başqa beğişlanğan seğin siyir fermisini seliş üçün «Jartiev» dehan egiligi, jiliğa 35 miŋ tonna broyler gšşini işläp çiqiridiğan «Prima qws» ҖÇY vä 200 gektar tamçilitip suğiriş usuli bilän bağ pärviş qilidiğan «Çundja frukts» investitsiyalik layihä bolup hesaplandi. Ändi, atalğan layihilär işqa qoşulğanda, nahiyägä 40,7 milliard täŋgä investitsiya җälip qilinip, 374tin oşuq adäm iş bilän täminlinidu däp kütülmäktä.
Tiҗarätçilikni qollaş vä täräqqiy ätküzüş mähsitidä ihçam nesiyä beridiğan banklar vä ihçam nesiyä beridiğan başqimu täşkilatlar täripidin, jil beşidin «Nätijeli jwmıspen qamtudı jäne jappay käsipkerlikti damıtudıŋ 2017 – 2021-jıldarğa arnalğan programmasıniŋ” ikkinçi yšnilişi boyiçä, nahiyälik tiҗarätçilär palatisi arqiliq «Eŋbek» nätiҗilik iş bilän täminläşni vä üzlüksiz tiҗarätçilikni rivaҗlanduruşniŋ 2017 – 2021-jillarğa beğişlanğan programmisiniŋ ikkinçi yšnilişiniŋ «Bastau Biznes» layihisi asasida 1 ay oquş kursliri štküzülüp, 244 adämgä mähsus sertifikatlar berildi. Uniŋ içidä 104 adäm yaşlar, 140 adäm 29 yaştin aşqanlar. Jil beşidin 216 adämgä häqsiz biznes layihiliri yasaldi.
– Sšzüŋizdin jildin-jilğa räqämlärniŋ kšpiyip, nätiҗilärniŋ šrlävatqanliğini bayqiduq. Ändiki novättä nahiyädiki tiҗarätçilärniŋ yätkän utuqliriğa tohtalsaq…
– Bolidu. Tiҗarätçilirimizniŋ yätkän utuqlirini eğiz tolturup eytişqa ärziydu. Ahirqi birqançä jilni misalğa alidiğan bolsaq, 2017-jilniŋ oktyabr' eyida Atırav şähiridä štkän «Sauda üzdigi – 2017» җumhuriyätlik konkursiğa nahiyädin «Premium spa Rezort» ҖÇY qatnişip, «Üzdik demalıs orını» nominatsiyasi boyiçä 1-orunğa egä bolup, ahçiliq sertifikat bilän täğdirlängän edi. Şundaqla şu jili dekabr' eyida štkän «Aq dastarhan – 2017» konkursiğa nahiyädin şähsiy tiҗarätçi Dilbirim Qämirdinova qatnişip, «Üzdik konditer» nominatsiyasi boyiçä 2-orunğa erişip, Almuta vilayiti hakiminiŋ İİ däriҗilik diplomi bilän mukapatlandi. Ötkän jili Qizilorda şähiridä štkän «Sauda üzdigi – 2018» җumhuriyätlik konkursida «Üzdik OSO, SÜ, SO» nominatsiyasi boyiçä tiҗarätçi Q.Җämievniŋ rähbärligidiki «Yarlin» soda-setiq märkizi 1-orunğa erişti. Ändi moşu jilniŋ oktyabr' eyida Pavlodar şähiridä štkän «Sauda üzdigi – 2019» җumhuriyätlik konkursiğa şähsiy tiҗarätçi Dinara Baratova qatnişip, 2-orunğa sazavär boldi. Kişini huş qilidiğini, mäzkür konkurslarda nahiyämiz härqaçan aldinqi üçlüktin kšrüngäçkä, kelidiğan jili Almuta şähiridä štidiğan «Sauda üzdigi – 2020» konkursiğa tiҗarätçilirimiz bahaliğuçi süpitidä qatnişidiğan boldi.
– Täbrikläymiz! Sšz ahirida «dšlät grantliri» häqqidä tohtilip kätsiŋiz…
– Nahiyädä «Biznestiŋ jol kartası – 2020» tiҗarätni qollaş vä täräqqiy ätküzüş dšlät programmisiniŋ birinçi yšnilişi boyiçä birqatar işlar ämälgä aşuruldi. Şu җümlidin Almuta vilayitiniŋ tiҗarätçilik vä industriyalik-innovatsiyalik täräqqiyat başqarmisi programma ätrapida layihilärni uyuşturuş vä ämälgä aşuruş üçün dšlät grantlirini beriş toğriliq oçuq konkurs elan qilğan edi. Uniŋğa nahiyädin metodikiliq bilim märkizini eçiş üçün «Tohtibakiev N.N», balilarğa beğişlanğan oyun-tamaşä märkizini eçiş üçün «Şapiev», suvenirlar bilän yağaçtin yasilidiğan buyumlarni yasaş tsehini eçiş üçün «Spirit Of Nation», şirnä çiqiridiğan tseh eçiş üçün «Ahmetjanov» vä balilar bağçisi «Erketay» bšbek» ҖÇY šz layihilirini vilayätlik tiҗarätçilik vä industriyalik-innovatsiyalik täräqqiyat başqarmisiğa yolliğan edi. Amma layihilärniŋ barliği toluq programmiğa kirgüzülmidi. Şundimu «Erketay» bšbek» şähsiy balilar bağçisiğa qural-җabduqlarni eliş üçün 1,5 million täŋgilik dšlät grantini beriş maqullandi.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ