Çopanliqlarçä bala bšläş

0
77 ret oqıldı

Tarihiy vätinimizniŋ Qaraqurum tağ tizmisi arisiğa orunlaşqan Qağiliq nahiyäsigä qaraşliq Çopan yezisiniŋ ahalisi asasän çarviçiliq häm dehançiliq bilän şuğullinidu. Mäzkür tävädä nurğun hasliqqa egä urpi-adätlär saqlinip qalğan. Ularniŋ içidä yeŋi tuğulğan bovaqni bšläşkä täyyarliq kšrüş vä bšläş adätliriniŋ šz alahidiligi bar.
Balini kšrpidä zakidaş. Uniŋ üçün aldi bilän aq qoyniŋ juŋida jip egiridu. Andin härbiriniŋ uzunluği 3-3,5 metrğiçä bolğan 25 danä jip yättä hil räŋdä boyilidu. Şuniŋdin keyin här ikki tal juŋ jip biriktürülüp, zaka beği toqulidu. Ahirida jiplarniŋ ikki uçidin 10 — 15 santimetrliq pšpük (gül) çiqirilip, zaka beği çirayliq bezilidu.
Balini bšşüktä bšläş. Uniŋ üçün aldi bilän qoyniŋ juŋi savilip, rähtniŋ arisiğa elinip, kšrpä tikilidu. Andin qişliq otlaqtin ählät-çavar arilaşmiğan sap qoy mayiği bilän qetip qalğan kala tezigi jiğilip, aptapta qurutulidu. Ular tağar üstigä qoyulup, taş bilän soqulidu vä ägläktin štküzülüp, ayrim-ayrim haltilarğa qaçilinidu. Qiğni qizitiş üçün däriya boyidin jumulaq, çirayliq taşlar kältürülidu.Taşlar otta qizdurulup, balini bšläşkä aldin-ala täyyarlanğan qiğniŋ arisiğa kšmülidu. Andin baliniŋ ikki qolini ikki yeniğa elip, putlirini tüzäp, tiziniŋ üstigiçä qiğ yeyitidu. Şuniŋdin keyin, uni kšrpigä orap, zaka beğida çiŋ tartip, bšlävetidu.
Balini qiğ bilän bšläp beqiş toqquzinçi ayniŋ otturiliridin kelär jilniŋ Noruz mäyrimigiçä davamlişidu. Qoy mayiği issiq, kala tezigi soğ bolup, qiğ balilarniŋ müҗäzigä qarap işlitilidu. Qiğ bilän bšlängän bala soğ štüp qeliştin saqliniş bilän billä, uniŋ bädänliri šlçämlik, bulҗuŋliri çiŋ bolidu. Balilar adättä qiğda ikki qiş bšlinidu.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ