İslam dini qiliç bilän taralğanmu?

0
260 ret oqıldı

«İslam dini qiliç bilän taralğan», degän gäpni ğäyri dinliqlar avam häliqlär arisida tarqitip, musulmanlarni yavayi, vähşiy, mustämlikiçi (äzgüçi) vä qanhor qilip kšrsätmäkçi bolğan. Bu evropiliqlar täripidin burundin işlitilip kelivatqan meyä juyuş usuli. Bu häqqidä Ğäripniŋ mundaq maqali bar: «Tola qaytiliniveridiğan yalğan rastqa aylinidu».
Zamanimizdiki «İslam terrorizmi», degän ibarä äynä şu printsiptin tšrälgän. Äpsus, musulmanlarniŋ arisida mäzkür printsipqa yäm bolup, meyisi juyulup kätkän, rast-yalğanni ayralmaydiğan sahta alimlar, yazğuçilar, tarihçilar moҗut.
751-jil, «Talas» uruşi. Bu Ğärip vä Şäriqniŋ ikki äŋ çoŋ imperiyaliri bevasitä uçraşqan nahayiti çoŋ uruşi. Mäzkür uruşta äräplär, yäni şu zamanda İslam hälipiligigä egidarçiliq qilğan Abbasiylar bilän Hitay imperiyasi qarşilaşqan. Taŋ sulalisiniŋ qoşuni tärkividä uruş mäydaniğa kälgän türk qäbililiri Qarluq vä Yağmilarniŋ täräp almaşturuşi nätiҗisidä Abbasiylar Hitay imperiyasini mäğlubiyätkä uçratqan. Talas uruşi duniya tarihi häm türkiy häliqlär tarihi üçünmu bäk muhimdur. Türklär bu uruştin keyin islam dini bilän yeqindin tonuşuş pursitigä muyässär bolğan vä kšpinçä tarihiy mänbälärdä türklärniŋ musulmanliqni qobul qilişiniŋ başlinişi däpmu qarilidu.
Bu tarihiy fakt. Bu yärdä türkiy häliqlärniŋ äräplär bilän ihtiyariy türdä birläşkinini kšrüvatimiz. Päyğämbirimiz äläyhissalamdin kälgän hädistä: «Türklär silärgä uruş elan qilmiğiçä, ularğa çeqilmaŋlar» deyilgän. Mana moşu printsip asasida islam dini Türk diyarida tarilişqa başliğan. Büyük mutäpäkkür Mahmut Qäşqäriyniŋ «Türkiy tillar divani» namliq kitavida yezilğan «Türk tilini üginiŋlar, çünki ularniŋ hškümranliği uzaq davam qilidu» degän hädis sšzümizniŋ ispati.
Abu Nasir Samaniyniŋ qilğan dävätliri nätiҗisidä Sutuq Buğrahan islam dinini şahzadä çeğida ihtiyariy türdä qobul qilğan. Andin qağanliqqa han bolğan çağda İslam dinini dšlät dini qilip bäkitkän. Pursättin paydilinip, naraziliq bidürüş pärdisi arqisida hškümätkä qarşi ihtilap çiqarğan buddist uyğurlar hškümät täripidin basturulğan. Diqqät qilğan bolsiŋiz, uyğurlarniŋ musulman boluşiğa äräplär heçqandaq näyzä-qiliç işlätmigän. Uyğurlar šzliri äräplärsizla islam dinini qobul qilğan. Çünki islam dini šziniŋ gšzälligi, pakliği bilän bizniŋ pak qälblik atilirimizni mäptun qilğan.
Alla taala «Bäqärä» sürisidä: «Dinda zorluq yoq» degän buyruqni musulmanlar 14 äsir mabaynida ada qilip kelivatidu. Tarihni oquğan bolsiŋiz, musulmanlar başqa ällärgä kälgändä, ularniŋ ahalisini heçqaçan islam diniğa kirişkä mäҗburlimiğan! Buniŋ yarqin misali Malayziya bilän İndoneziya. Bu mämlikätlär islam mämlikätliri arisida äŋ kšp nopusqa egä. İkki mämlikätniŋ umumiy nopusi 300 000 000! Äräplär u ällärgä «qiliç bilän» islamni elip kälmigän vä islam hälipiliri härgiz u mämlikätlär bilän çegaridaş bolmiğan. Äksiçä, u yärniŋ adämliri tiҗarät qilip kälgän musulmanlarğa qarap, ularniŋ rähimdil vä pak niyätliridin täsirlinip, islam dinini ärkin şäkildä qobul qilğan.
İkkinçi misal – moŋğollar. Moŋğollar Hİİİ äsirdä kšpligän islam ällirini besivelip, musulmanlarğa häddidin ziyadä ziyan yätküzgän. Һätta, 1258-jili Bağdatni besivalğanda, milliondin oşuq musulmanni çoŋ-kiçigigä qarimay qirip taşliğan. Zamanniŋ štüşi bilän Çiŋğizhanniŋ nävrä-çävriliri islam dinini qobul qilğan. Şularniŋ biri — Çiŋğizhanniŋ ävladi, Altun Ordiniŋ bäşinçi hani Berke Han. Moŋğollarniŋ qol astidiki musulmanlar Berke Hanni qandaqlarçä qiliç arqiliq islam diniğa kirgüzälisun?! Älvättä, bu ärkin türdä qilinğan bir tallaş edi.
İslam hälipiligi duniya nopusiniŋ 60 – 70 payizini täşkil qilsimu, islam dinini mäҗburlap, baş tartqanlarniŋ hämmisini šltürüp, meçittin başqa hämmä ibadäthanilarni buzup taşliğidäk küçkä egä bolğan bolsimu, amma musulmanlar undaq qilmidi. Nemişkä desiŋiz, ular Allahniŋ «Dinda zorluq yoq» degän buyruğiğa ämäl qildi.
Musulmanlar yeŋi yärlärni pätih qilğanda, ularniŋ äşu yärlärdä turuvatqan šzgä din ähligä bärgän baş-panaliq vä ärkinlik kapalätlirini tarihiy kitap vä mirasgahlardin tapsaq bolidu. Şularniŋ biri – päyğämbirimiz äläyhissalam Mädinigä kšçüp kälgändä, şu yärdä turuvatqan üç yähudiy qäbilisigä bärgän din tallaş vä hayat tärizi ärkinligi. Şundaqla Ömärniŋ (Allah uniŋdin razi bolsun) 638-jili Qudstiki hristian ähligä bärgän din vä hayat ärkinligi.
Yänä bir misal — Amr ibni Asniŋ 641-jili Aleksandriyani (Misir) Vizantiya imperatorliğidin qutuldurğanda, Misir hristianliriğa bärgän ärkinlik şärtnamiliri bi län Tariq ibni Ziyadniŋ Andalusiyani (İspaniya) 711-jili alğanda, hristianlarğa bärgän ärkinlik şärtnamiliri. Musulmanlar İspaniyani 700 jil başqurğan. Şu 700 jil içidä heçbir hristianni nahäq qoğlap, çirkoliriğa qol täkküzgän ämäs.
1187-jili Salahiddin Ayyubi Qudsni qayta hristianlardin elivalğanda, pütünläy salibi (krestanosets) äskärlirini ayal vä bala-çaqiliri bilän qoyup berivätkän. Yadiŋlarğa salmaqçimizki, 1099-jili Salibi äskärliri Qudsni besivalğanda, 800 000din oşuq musulman vä yähudiyni ayal vä baliliri bilän qoşlap šltürgän. 1453-jili Osman dšliti Konstantinopol'ni (İstambul) pätih qilğanda, Ayya Sofiya çirkosiğa siğinivalğan hristian äskär, ayal vä bala-çaqiliriğa Muhämmäd Patih šzi kirip, šz qoli bilän monu misralarni yazğan: «…Qaysi musulman nahäq hristianni šltüridekän, şuniŋğa Allahniŋ, päyğämbärlärniŋ, periştälärniŋ vä pütkül adämzatniŋ läniti bolsun…». Bu tarihiy hšҗҗät Stambuldiki Topkapı mirasgahida saqlinivatidu.
Juqurida kältürgän bu misallirimiz — deŋizdin bir tamçä, halas. Mana bu tarihiy faktlar. Biz bu yärdä quruq gäp qilivatqinimiz yoq. Ğäyri dinliqlar häqqidä bolsa, Alla taala Qur°an Kärimniŋ «äl-Änfal» sürisiniŋ 56-ayitidä mundaq degän: «(Ey, Muhämmäd) Sän ular bilän (muşriklarğa yardäm bärmäslikliri üstidä) muahidä tüzdüŋ, ular bolsa här qetimda šziniŋ bärgän muahidisini buzidu vä ular Allahtin qorqmaydu».
Ularniŋ bu qiliqlirini tšvändiki tarihiy faktlar tehimu roşän dälilläydu:
1492-jili İspaniyadä ahirqi Granada Emirati mäğlup bolğanda, katoliklardin «ärkinligini berimiz», däp vädinamä tüzüp, on jil štmäyla İnkvizitsiya hakimiyätlirini qurup, qançiligän musulman, yähudiy, protestantlarni Katolitsizmğa mäҗburlap, unmiğanlarni qiynap šltürgän. Yänila, şu vaqitta Osman imperiyasiniŋ admiralliri Aruҗ Barbarossa, Häyriddin Barbarossa İspaniyagä kelip, zulum çekivatqan musulmanlarnila ämäs, hätta yähudiy vä hristianlarni zindanlardin qutuldurup, Osman imperiyasiniŋ qarimiğiğa orunlaşturidu.
Juqurida kältürülgän faktlarğa benaän, «İslam dini qiliç bilän taralğan» degän sšzniŋ asassiz ekänligigä kšz yätküzimiz. Äҗdatlirimizniŋ «yättä šlçäp bir käs», degän dana sšzi bar. Moşuniŋğa asasän dindin heçbir häviri yoq kişilär islam dini toğriliq gäp qilişniŋ aldida, mäzkür dinni üginip, eytmaqçi bolğan sšzini yättä qetim taraziğa selişini tävsiyä qilimiz.

Adilҗan ҺAPİZOV,
«İhsan» jurnali baş muhärririniŋ orunbasari, islamşunas.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ