«Jutumizniŋ Sultanhan anisi»

0
1 142 ret oqıldı

Mäşür SASİQOV.
“Uyğur avazi”

Һärbir jutniŋ hšrmätlik adämliri bolidiğu. Talğir nahiyäsidiki Qizil Ğäyrät yezisiniŋ turğunliri äynä şundaq nuraniy anilarniŋ biri – Sultanhan Baltabaevani alahidä qädir tutidu. Undaq bolmaymu mümkin ämäs. Çünki ana bir äsirgä yeqin hayatidiki gšzäl yaşliğini insaniyät tarihidiki qara künlär hesaplanğan Uluq Vätän uruşi jilliridiki җävri-җapalar bilän štküzgän bolsa, teçliq zaman orniğan päytlärdä šziniŋ adil ämgigi arqiliq yättä pärzändini tumşuqluqqa çoqturmay, qanatliqqa qaqturmay yalğuz beqip qatarğa qoşqan qähriman anilarniŋ biridur.
Sultanhan ana ändila on yaştin aşqinida, uruş başlinip ketidu. Җäŋ mäydaniğa atlanğan ikki akisi u yaqtin qaytip kälmidi. Ulardin “qara hät” alğan anisiniŋ pärzänt därdidin iç-içidin tit-tit boluvatqanliğini kšrgän Sultanhanğa etiz-eriq işliriğa ätigänla arilişişqa toğra kelidu. Miŋ bir җapalar bädiligä kälgän bir parçä nanniŋ ğerivi bolğan ailä äzaliriniŋ şu çağlardiki ähvali päqät šzlirigila ayan edi. Tapsa yegän, tapmisa yoq degändäk.
Sultanhan ana vaqit yetip, qizilğäyrätlik Rayim isimliq jigitkä turmuşqa çiqidu. Pärzänt tepip, ularniŋ җumran qollirini sšyüp, ändila bähitlik ata-ana atalğan bu ailini yänä җudaliq basidu. Yäni, ata Rayim tuyuqsiz alämdin štidu. Bu uruştin keyinki äŋ eğir jillar bolidiğan. Yättä pärzänt bilän yalğuz qalğan ana beşiğa çüşkän härqandaq eğirçiliq-külpätlärgä bärdaşliq berip, ularni birävniŋ qoliğa qaratmay çoŋ qilip, qatarğa qoşidu.
Anini märikilik künlärdä yoqlap barğinimizda, şu dävirdiki eğir ähvallarni äsläp, bügünki paravän turmuşimizni qädirläşkä çaqiridu däydu jutdaşliri.
– Һazirqi yaşlarğa ularni eytip bärsäŋ, älvättä, «çšçäkqu» deyişip işänmäydu – däydu ana eğir hursinip. – Amma, häqiqätänmu, adämlär külkigä zar bolup štkän vaqitlar edi u. Taŋ sähärdin kün patqiçä etizda işläp, šygä kälsäŋ çişqa basqidäk birnärsä yoq. Yoqsizçiliqniŋ därdidä qilmiğan-ätmiginimiz qalmivedi. Һä, hazirçu? Yäymängä – eğiz, kiyimängä uçaŋ yoq. Bu bolsimu, silärniŋ bähtiŋlar. Teçliq, toqçiliq bolğanğa nemä yätsun! Asmini oçuq Qazaqstanimizniŋ keläçigini bärsun!
Sultanhan anini yärlik hakimiyät rähbärligi, yeziliq mädäniyät märkizi dayim halidin hävär elip turidu. Märikilik künlärdä alahidä soğilirini berip, täbrikläşni heçqaçan yadidin çiqarğan ämäs. Mundaq päytlärdä Sultanhan ana ularğa rähmitini eytip, hoşalliğidin nemä deyişini bilmäy ketidu. Һayatida yahşiliqtin kšrä, eğirçiliqni kšp tartqan ana “Qizil-Ğäyrät” kolhoziniŋ qizilça brigadisida taki pensiya yeşiğa yätkiçä ämgäk qildi. Һazir hayattin birkişilik ornini tapqan pärzäntliri u yaqni aliqinida alma qilip kelivatidu. Çünki härkimdä yüzgä taqiğan moma yoqtä! Yeqinda Sultanhan ana bala-çaqiliri vä barliq ävlatlirini qoşup sanap kšrüvedi, ularniŋ sani top-toğra yüzgä yetiptu. Bumu aniğa äta qilinğan soğa bolsa keräk.

Talğir nahiyäsi.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ