Ğalibiyätni yeqinlaşturğanlarniŋ biri

0
50 ret oqıldı

Gšhärbüvi İSMAYİLҖANOVA,
«Uyğur avazi»

Maqalimizniŋ qährimanlirini bizgä Yarkänt şähiridiki Dšŋmälä mähällisiniŋ jigitbeşi Ğlajdin Baqiev tonuşturdi.
– Biyil Ğalibiyätkä 75 jil toluvatidu. Bu – uluq sänä. Nahiyädä uruşniŋ tirik şahidliridin päqät birila arimizda. Ändi uruşqa qatnaşmiğini bilän «uruş baliliri» atilip, baliliğida bilim elişqa zar bolup, yaşliğini etiz-eriqta štküzgänlärniŋ sanimu şalaŋlap qaldi. Yarkänt şähiriniŋ šzidila arqa säptä җasarätlik ämgäk qilğanlarniŋ sani jildin-jilğa kemivatidu. Buniŋdin bäş jil ilgiri Uluq Vätän uruşidiki Ğalibiyätniŋ 70 jilliğida ular bilän uçrişişlar, käçlär štküzülüp, Һškümät täripidin härqaysisiğa yardäm pulliri berilgän edi. Bu hildiki ğämhorluqlar biyilmu davamlişidu. Lekin biz šsüp kelivatqan ävlatlarğa uruşniŋ tirik şahidliri bilän arqa säptä äşu Ğalibiyät üçün birkişilik tšhpisini qoşqan ämgäk märdaniliri häqqidä eytiştin yaliqmişimiz keräk. Kim bilidu, jillar štüp, bu uruş toğrisida eytip beridiğan adämmu qalmaydiğandu. Bizniŋ jutta Qämirdin vä Dürnäm Yaqupovlar Uluq Vätän uruşi jilliri arqa säptä adil ämgigi bilän Ğalibiyätni yeqinlatqanlar qataridin. Bu künlärdä Qämirdin atimiz – 90, Dürnäm animiz 86 yaşqa toluvatidu. Һä, ularniŋ ailä qurğiniğa 66 jil boldi, – dedi Ğlajdin Baqiev.
Biz milliy mädäniyitimizniŋ җankšyäri Ğlajdin aka bilän ämgäk märdaniliriniŋ qutluq šyigä kälduq. İşängümiz kälmidi, biz izdigän arqa säpniŋ qährimani Qämirdin ata hoyla-aramni süpirivetiptu. Tetik-timän, gäp-sšzlirimu ornida.
– Ötkän jillarğa nisbätän biyil Yarkänttä qiş ançila soğ bolmidi, – däp sšzini başlidi aqsaqal. Һär päsilniŋ šz gšzälligi bar deginidäk, qişta qar yeğip tursa yahşidä! Biz ohşaş bovaylar qar süpirimiz. Tala-tüzgä çiqip härikät qilimiz, holum-hoşnilar bilän štkän-käçkänniŋ gepini qilimiz. Moşundaq jürginimizgä şükri ämäsmu. Buyrisa, ätiyazmu işik çekäy dedi. Aman bolsaq, bağdiki işlar kütüp turidu bizni. Äsli tegi-täktimiz Nağriçi yezisidin. Män on bir yaşqa kirgändä, yäni üçinçi sinipni tamamliğan jili, läniti uruş başlinip kätti. Mäktäp işigini yenip açmidim. Çünki yezidiki çoŋ-kiçikniŋ hämmisi häläykümgä çüşti. Nağriçida u jilliri buğday teriydiğan. Kolhozda tehnika bu yaqta tursun, bari-yoqi ikki harvu bolidiğan. Yazda šküz, qişta tšgä qoşattuq. Һarvunimu biz quramliqlar haydiduq. Bu harvularğa aram yoq edi. Vätän üçün, җäŋçilär üçün däp aşliq tärduq, suğarduq, küzdä jiqqan aşliğimizni qaçilap ävättuq. Muhtär Sabirov, Tohtär Vasilov, Vaҗit Musälimov, Levir Kebirov, Savut Davutov, Kamunar İbdaşov, Nurähmät Qasenov qatarliq dost-buradärlär bilän etiz-eriqni makanlap, ämgäkkä kiçigimizdinla arilaştuq. Oyun-külkä degänni kšrmiduq. Birdä aç, birdä toq. Bizdin kiçiklär bolsa, etizdikilärgä tamaq toşuydu. Bäzidä tamaqmu yoq. Çaşqan ugilirini kolap buğday tapsaq, u küni hämmimiz toq. Biz kšrgän künlärni bügünki ävlat kšrmisun.
Qämirdin atimiz 1946-jildin etivarän Yarkänt şähiridä yaşavatidu. Vätän aldidiki härbiy borçini štäp qaytqan u ana jutiğa kelipla yänä kolhoz işliriğa biläk türüp kirişip kätti. Şoferlarni täyyarlaydiğan kursta oquvalğan Qämirdin Yaqupov ta 1990-jilğiçä «Oktyabr'niŋ 40 jilliği» kolhozida şofer bolup işlidi.
Qämirdin Yaqupov yarkäntlik Dürnäm hädä bilän ailä qurup, bäş pärzänt sšydi. Eytmaqçi, animizmu «uruş balisi». U egiliktä kšktat šstürüş brigadisida işlidi.
Är-ayal ämgäk veteranliriniŋ bu jili ailä qurğiniğa 66 jil boptu. Bu eytmaqqa asandu. Lekin ular bir-biri bilän vaqirişip, uruşup qalğan künlirini äslälmäydu. Adil ämgäktin bähtini tapqan Yaqupovlar balilirini “bähtimiz, tähtimiz” däp bilidu. Alimҗan, Asimҗan, Mehrinsahan, Şärinsahan vä Melikinur isimliq bäş pärzändidin 33 nävrä, 34 çävrä sšyüp bähitlik hayat käçürmäktä.
– Һoyla-aramniŋ işlirini dadam bizgä tehi štküzüp bärmidi, – däp gäpkä arilaşti kelini Selimäm. – Asimҗan ikkimiz “Qerip qaldiŋiz, nävrilärmu çoŋ boldi” desäkmu, unimaydu. Tehi beğimizdiki šlçük yärgä kšktat terip, bağvänçilik işlirinimu bäҗiridu. Mal-varanğimu šzi qaraydu. Nävriliriniŋ är yetip, ailä qurğini nävaq. Ular bovisidäk insanlardin boluşni arman qilidu. Är-ayal veteranlar yaşlar bilän uçrişişlarniŋ hšrmätlik mehmini. Ularniŋ yaş ävlatqa eytari az ämäs.

Panfilov nahiyäsi.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ