Layihä mähsiti — yeza egiligini täräqqiy ätküzüş

0
106 ret oqıldı

Ötkän äsirniŋ tohsininçi jilliridin başlap, Evropa Keŋişi Qazaqstandiki härhil sahalarni iҗtimaiy-ihtisadiy җähättin qollap-quvätläp kälmäktä. Ahirqi üç jildila elimizdä Evrokeŋäş mäbläğ bilän täminligän 9 layihä ämälgä eşiptu. Atalğan layihilär üç yšniliş boyiçä, yäni Qazaqstandiki sot islahitini qollap-quvätläş, demokratiyani täräqqiy ätküzüş vä insan hoquqlirini himayä qiliş, hškümätlik ämäs täşkilatlarni häm yärlik hakimiyätlär paaliyätlirini Evropa ülgisidä täräqqiy ätküzüş mähsitidä ämälgä aşurulğan.

Raşidäm RÄҺMANOVA,
«Uyğur avazi»

«2017 – 2020-jilliri ariliğida ozuq-tülük mähsulatlirini yetiştürüş, ularni turaqliq täräqqiy ätküzüş vä ekologiyalik innovatsiyalär arqiliq ozuq-tülük vä yeza egiligi karhaniliriniŋ riqabätkä qabilliğini aşuruş» – bu Evrokeŋäş layihiliriniŋ biri.
Mäzkür layihä Qazaqstanniŋ «Soda vä sanaät karhaniliri» yuridik şähslär birläşmisi, Milan-Monza-Brianza-Lodi Soda-sanaät palatisiniŋ «Formaper» vä «İnnovhab ESİ» agentliqliri, «Qariğanda vilayitiniŋ soda palatisi» җämiyätlik birläşmisi, «Җambul vilayitiniŋ işbilärmän ayalliri» җämiyätlik birläşmisi vä Özbäkstanniŋ Soda-sanaät palatisi hämkarliğida barliqqa kelip, Evrokeŋäş täripidin «Märkiziy Aziya İnvest İV» programmisi boyiçä qollap-quvätläşkä egä boldi.
Layihiniŋ mähsiti – Özbäkstan vä Qazaqstanniŋ altä regionidiki ozuq-tülük vä yeza egiligi sektorlirini täräqqiy ätküzüş, innovatsiyalik täҗribilärni qollinişni tärğibat qiliştin ibarät.
Almuta vä Taşkänt şähärliridä atalğan layihä boyiçä konferentsiyalär štüp, kšpçilikkä uniŋ mähsiti tonuşturuldi. Andin ikki jil davamida agrobiznes bilän şuğullinidiğan şähslär, šz mümkinçiliklirini vä riqabätçilikkä qabilliğini aşuruşni mähsät qilğan ottura zvenodiki şirkätlär, keläçäk tiҗarätçilär, dehan egilikliriniŋ rähbärliri baş qoşqan seminarlar bolup štti.
Seminarlar җäriyanida Evropidin qädäm täşrip qilğan trenerlar Almuta, Җambul vä Qariğanda vilayätliridin kälgän delegatlarğa tiҗarätçilikniŋ asasiy baziliri, biznes-reҗilärni tüzüş, «yeşil ihtisat», organikiliq taza mähsulat işläpçiqiriş, tovarni sertifikatlaş vä häliqara standartlarğa layiqlaşturuş, uni eksportqa çiqiriş, yäni yeza egiligi mähsulatlirini pärviş qiliş, uni taritiş yaki setiş yolliri häqqidä Evropa täҗribilirini ügätti. Andin 20 adämdin tärkip tapqan üç top novät bilän layihä mudiri Ol'ga Nogaevaniŋ uyuşturuşida İtaliyaniŋ Milan vä uniŋğa yeqin җaylaşqan şähärlärdiki äŋ ilğar dehan egilikliriniŋ vä işläpçiqiriş karhaniliriniŋ täҗribisi bilän tonuşup qaytti. Mäzkür layihilärgä gezit hadimi süpitidä baştin-ayaq arilişip jürgäçkä, maŋimu italiyaliklärniŋ tirikçiligi bilän tonuşuş imkaniyiti yaritildi. Şundaq qilip, «Soda vä sanaät karhaniliri» yuridik şähslär birläşmisiniŋ väkili Nagira Kaşkenovaniŋ rähbärligidiki Qazaqstandin İtaliyagä uçup barğan topni Milan şähiriniŋ Mal'pensa aeroportida «Formaper» agentliğiniŋ väkili Mikol' Liberanome kütüvelip, «Vagner Milano» mehmanhanisiğa orunlaşturdi.
Milan – İtaliyaniŋ äŋ çoŋ vä äŋ gšzäl şähärliriniŋ biri. Mäydani җähättin boyiçä, Rim şähiridin keyin ikkinçi orunda turidu. Milanniŋ tärkivigä toqquz nahiyä kiridu. Һuli, tähminän, bizniŋ eramizğiçä bolğan 600-jili selinğan. 2015-jilqi royhät boyiçä 1 342 385 turğuni bar. Milan – işbilärmänlärniŋ ihtisat märkizi bolup hesaplinidu. Häliqara soda paytähtliri arisida tšrtinçi orunni egiläydu. Turistlar nurğun ziyarät qilidiğan şähär. Uşbu sahadin jiliğa 70 milliard evro payda çüşidu.
Bayqiğinimiz, Milan şähiriniŋ koçiliri ançä käŋ ämäs ekän. Moda şähiri bolğanliqtin, dukanlar intayin nurğun. Ändi bizniŋ diqqitimizni šzigä җälip qilğan alahidä bir närsä – ekologiyalik taza koçilar vä vertikal ormanlar boldi. Vertikal ormanlar deginimiz, bu kšpqävätlik šylärniŋ üstidiki kün şoliliri arqiliq ularda pärviş qilinivatqan šsümlüklär. Bäzibir šylärniŋ çedirida šskän šsümlüklär çirmişip yärgä çüşüptu. Ösümlüklär kšpqävätlik šylärni alahidä bezäp turidu. Yänä bir alahidiligi – şu kšpqävätlik šylärdä paydilanğan su qayta işlinip, vertikal ormanlarni suğiriş üçün paydilinilidekän.
Milanniŋ koçilirida maşinilarğa qariğanda piyadä maŋğan adämlär nurğuniraq kšrünidu. Һärbir çamdamda dukan, pitstseriya vä kafelar җaylaşqan bolup, ularniŋ içidä ihçamğinä üställär vä ularniŋ tšrt täripigä kiçik orunduqlar qoyulğan. Bir alahidiligi, käçki saat altidin keyin Milan şähiriniŋ koçiliri vä däm eliş orunliri adämgä tolup, kafe, pitstseriyalärdin boş orun tepilmay qalidekän. Çünki italiyanliqlar šyliridä tamaq täyyarlimaydu. Ularniŋ eytişiçä, šydä tamaq täyyarliğandin, sirtta tamaqlanğan birnäççä hässä ärzängä tohtaydekän. Şuŋlaşqimu ular iştin keyin top-top bolup, šzlirigä yaqidiğan kafe yaki aşhanilarda tamaqlinidekän. Yänä bir bayqiğinimiz, 16-17 yaştiki jigit-qizlarmu, 60 – 70 yaştiki qeri-çürilärmu tamaka çekidiğan ohşaydu. Tamaka çäkmäydiğan italiyanliq kamdin-kam uçraydekän.
Şuniŋ bilän täҗribä almaşturuş säpiriniŋ däsläpki küni «AGROCOMP» layihisiniŋ mudiri Ol'ga Nogaeva, väkili Mikol' Liberanome vä tärҗiman Ol'ga Derbenёvaniŋ rähbärligidä Kertis şirkitidä uyuşturulğan «İtaliyadiki agrobiznes: tiҗarätçilär vä ularniŋ şirkätliri ülgisidiki turaqliq täräqqiyati vä keläçigi» mavzusida štkän “dügläk üstäldin” başlandi.
Kertis (Curtis, Mallet-Prevost, Colt & Mosle LLP) şirkiti 1830-jili qurulğan däsläpki amerikiliq yuridik şirkätlärniŋ biri bolup, häliqara täҗribigä egä. U dšlät vä şähsiy şirkätlärgä, kšpmillätlik korporatsiyalar vä maliyä institutliriğa, dšlätlik investitsiyalik fondliri vä tiҗarätçilärgä mäslihät beridu. Uniŋ 16 äldä şšbisi bolup, ularda ilğar häliqara bilim därgahlirida tähsil kšrgän mutähässislär işläydu. 180 jilliq tarihqa egä şirkät päqät süpätlik yuridik mäslihät vä yol-yoruq beripla qoymay, šz heridarliri bilän qoyuq alaqä ornitişni mähsät qilidu vä şu yšniliştä paaliyät elip baridu.
“Dügläk üstäldä” İtaliyaniŋ yeza egiligi baş konfederatsiyasiniŋ vitse-prezidenti Matteo Lazan'ya vä Şimal-Şäriq yeza egiligi konsortsiuminiŋ baş mudiri P'erluidji Guarize kollektivliq işläpçiqiriş vä yeza egiligi mähsulatlirini qayta işläş täҗribiliri bilän bšlüşti.
Lombardiya şähiri yaş tiҗarätçiliriniŋ prezidenti Alessandro Marione šz işini yeŋidin başliğan yaşlarni qollap-quvätläşkä qaritilğan programmilar bilän tonuşturdi. Bu şirkätlärniŋ barliği tiҗarätçiliktä tovarni istimalçiğa yätküzgiçä bolğan yolni kšrsitidu.
Andin säpirimiz «Formaper» agentliğida davamlişip, biz «AGROCOMP» layihisiniŋ tehnikiliq täräpliri bilän tonuştuq.
İkkinçi küni yeza egiligi hadimliriğa säyasiy vä ihtisadiy yšniliştä ğämhorluq qilidiğan Milan yeza egiligi konfederatsiyasiniŋ tärkividiki ikki şirkätni ariliduq. Konfederatsiya väkili Laura Çerri bizgä hämra boldi.
Däsläp Dzibido San Djakomo kommunisida җaylaşqan «Cascina san Francesco» dehan egiligigä barduq. Uniŋ mudiri – Antonio Garbelliniŋ eytişiçä, dehan egiliginiŋ 130 gektar yeri bar. 1940-jili Antonioniŋ atisi Emilio kona monastır' benasini setivelip, egilik qurğan. Antonio dadisi başliğan tiҗarätni oğli Umberto bilän davamlaşturup kelivatidu.
«Cascina san Francesco» dehan egiligi «Karnaroli» gürüçini pärviş qilidu. Egilikniŋ ihtisadi gürüçniŋ däl moşu sortini pärviş qilişni başliğandin keyin yahşi täräqqiy etişkä başlaptu. 120 gektar mäydanğa gürüç uruğini quruq vä aldin-ala suğirilğan yärgä çaçidu. Jiliğa 7 000 tsentner hosul alidu. Egilik elinğan hosulni mähsus tügmändä tazilap, ançä çoŋ ämäs paketlarğa qaçilaydu. Täyyar mähsulatni çoŋ soda-setiq orunlirida ämäs, bälki uşşaq dukanlarda satidu. Bu – addiy häliqniŋ taza mähsulattin paydilinişini täminläydu.
Biz egilikniŋ etizliğiğa barğanda, Umberto traktorda gürüç teriş üçün suğirilğan mäydanni täkşilävetiptu. Uniŋ eytişiçä, nämlängän yär uruqniŋ birhil ünüp çiqişini täminläydu. Biz Umbertoğa yärniŋ egiz-päs җaylirini qandaq eniqlaydiğanliği häqqidä soal qoyduq. U traktor kabinisidiki mähsus datçiklarni kšrsitip, ularniŋ sputnik arqiliq signal alidiğanliğini çüşändürdi. Antonio gepimizgä arilişip, yärni mineral oğutlar bilän durus täminläşniŋ näqädär zšrür ekänligigä tohtaldi. U här jili yerini «tählil» qilidu. Bäzidä yavayi poçaq teriydu. Sävävi, yavayi poçaqtin keyinki qalduqlar terilğu mäydani üçün mineral oğut bolidu.
2010-jili mäzkür egilik zamaniviy aşliq qurutidiğan mehanizm bilän hosul saqlaydiğan çoŋ qoymilarni saptu. Çünki jildin-jilğa «Cascina san Francesco» dehan egiliginiŋ mähsulatiğa duniyayüzi istimalçiliriniŋ qiziqişi eşivetiptu. «Şuŋlaşqa gürüç mäydanini käŋäytip, elinğan hosulni durus saqlaşniŋ yollirini izdäştürgän orunluq» däp hesaplaydu tiҗarätçi.
Aka-uka Mario vä Al'berto Vigolarniŋ egiligimu burunqi monastır' benasiğa җaylaşqan ekän. Ular kšmüqonaqniŋ näsillik sortini pärviş qilidekän. 2015-jili, Häliqara EXPO kšrgäzmisi Milanda štkändä, Vigo egiligi innovatsiyalik tehnologiyalär kšrgäzmisiniŋ mäydaniğa ayliniptu häm duniyağa tonuluptu.
Üçinçi küni biz Bolon'ya şähirigä qarap yolğa çiqtuq.
Şähär vä yezilar ariliğidiki yolliriniŋ äҗayip yahşiliğiğa qarimay, transportlarniŋ ildamliği saatiğa 80 – 90 çaqirimdin aşmaydekän. Şähär içidiki ildamliq bolsa, saatiğa 30 çaqirimni täşkil qilidu. Şuŋlaşqimu ätrapni yahşiraq kšrüvelişimizgä qolayliq imkaniyät tuğuldi.
Moşu yärdä şuni qoşumçä qiliş lazimki, İtaliyadä heçqandaq qezilma bayliqliri yoq. Äldä päqät yeza egiligi vä tiҗarätçilik täräqqiy ätkän. Alahidiligi, dehan egilikliriniŋ barliği degidäk uzun jilliq tarihqa egä. Ävlattin-ävlatqa miras bolup qalidu. Şähärdin-şähärgä barğanda, yol boyidiki täkşi kätkän üzümzarliqlar bilän intensivliq bağlarni kšrüp, zoqlanduq. Yolniŋ boyidimu, plantatsiyalär içidimu haram çšp yoq. Şuniŋğa qarap, italiyanliqlarniŋ äҗayip mehnätkäş dehanlardin ekänligigä kšz yätküzduq.
Bolon'ya – İtaliyaniŋ 2,5 miŋ jilliq tarihi bar kona şähiri. «Yeŋi benalar» buniŋdin 500 – 600 jil burun qäd kštärgän. Qiziği, Bolon'yadä trotuar yoq. Ularniŋ orniğa galereyalär selinğan. Galereyalär şähär boyiçä 35 çaqirimni egiläydu. Ularni birnäççä künniŋ içidä ziyarät qiliş mümkin ämästäk.
Bolon'yani kšpinçä “Studentlar paytähti” däp atişidu. Çünki bu yärdiki härhil oquş orunlirida 100 miŋdin oşuq student tähsil kšridu. Ular ahaliniŋ tšrttin bir qismini täşkil qilidu. Şähärdä qoŋur vä qizil taşlardin selinğan benalar nurğun bolup, ularniŋ barliği ottura äsirlärdin qalğan yaldama bolup hesaplinidu. Şähärniŋ bay adämliri munarilärni kšpläp salğan ekän. Hİİ äsirniŋ ahirida bu yärdä yüzdin oşuq munarä bolğan. Uruş, ot ketiş vä härhil pävquladdä ähvallardin keyin ularniŋ jigirmisila qalğan. Bolon'yaniŋ märkizidä tonulğan Azinelli vä Garizenda munariliri bar. Azinelliniŋ egizligi 97,2 metr, 1684-jili selinğan. U äŋ çoŋ munarä bolup hesaplinidu. Garizenda bolsa, äksiçä, äŋ kiçigi. Egizligi – 47 metr. Başta uniŋ egizligi 60 metr bolup, 1351-jili qisqartiliptu.
Layihä qatnaşquçiliri Bolon'yadiki «Feder Bio Servizi» konsalting federatsiyasini ziyarät qildi.
«Feder Bio Servizi» federatsiyasiniŋ Şärqiy Evropa vä Qazaqstanğa hizmät qilidiğan yuristi Al'do Çerviniŋ eytişiçä, «Feder Bio Servizi» dšlät vä şähsiy egiliklärgä hizmät kšrsitidekän. Federatsiya kšpsahaliq bolup, uniŋ tärkivigä fermerlar, sertifikatlaş märkäzliri, transformatorlar, distrib'yutorlar, operatorlar, tehnikiliq hadimlar, mädäniy assotsiatsiyalär kiridu. Şularniŋ yardimi bilän «Feder Bio Servizi» organikiliq taza vä biodinamikiliq mähsulat yetiştüridiğan fermerlarni qollap-quvätläp, ularniŋ mädäniy, iҗtimaiy, tehnikiliq vä ihtisadiy yšnilişlärdä šsüşigä yardäm qilidu.
2015-jilqi «EXPO Milano» kšrgäzmisidin keyin «Feder Bio Servizi» «Organikiliq ozuq-tülük pütkül yär şarini täminläläydu!» forumini uyuşturup, ahalini ekologiyalik taza vä sağlam ozuq-tülük bilän täminläş ideyalirini namayiş qildi.
Federatsiya 2009-jili İtaliyaniŋ yeza egiligi Ministrligi bilän şärtnamä tüzüp, «İCE» İtaliya kompaniyalirini çät ällärgä tonuşturuş vä internatsionallaşturuş agentliği bilän «İtaliyadä işlängän» milliy tovarni qollap-quvätläş yšnilişigä beğişlanğan programma vä çarä-tädbirlärni uyuşturup kelivatidu.
Andin säpirimiz Bolon'yadiki «FİKO» İtaliyaniŋ ozuq-tülük duniyasi» parkida davamlaşti. Bu alämdiki ozuq-tülük, yeza egiligi, fabrikilar vä çarviçiliq sahasiğa beğişlanğan äŋ çoŋ agro-gastronomiyalik park ekän. U 100 kvadrat metr yärgä orunlaşqan. Parkniŋ tarihiğa qisqiçä tohtalsaq, 2007-jili şähärdä 1,5 km. mäydanda yepiq soda-setiq galereyasi eçilidu. Şähär rähbärligi uşbu mäydanni qandaq tolturuş häqqidä baş qaturuvatqan mäzgildä tiҗarätçi Oskar Farinetti ozuq-tülük dukini, kulinariya sinipliri, mehmanhanilar vä kitap dukinini šz içigä alğan «FİCO Eataly World» (İtaliyan yeza fabrikisi) layihisini täklip qilidu. Nätiҗidä «İtaliyagä sağlam vä äqillik tamaqliniş» kontseptsiyasi vuҗutqa kelidu. Farinettiniŋ bu ideyasi hazir İtaliyadila ämäs, duniyayüzigä tarqaldi. Uniŋ täklividin keyin agronom, professor Andrea Segreniŋ küç çiqirişi bilän Bolon'yadiki soda-setiq galereyasi agro-gastronomiyaliq parkqa aylandi. Uniŋ quruluşiğa 100 million evro särip qilindi. Һazir parkniŋ ikki gektar mäydandiki etizliqlirida yeza egiligi ziraätliriniŋ 2000 türi pärviş qilinidu. 40 fermisida mal vä quşniŋ 200 türi bar. Alahidiligi, «FİCOda» pärviş qilinip, işläp çiqirilğan mähsulatlarniŋ 70 payizi «FİCOniŋ» 40 mehmanhanisi bilän 40 dukinida häm bazarlirida orun alğan. Bu yärdä barliği bolup 200gä yeqin kompaniya paaliyät elip baridu. Parkta 4000 adäm işläydu. «FİCOniŋ» asasiy mähsiti – adämlärgä ozuq-tülük mähsulatliriniŋ täyyarlinişini kšrsitiş bolğanliqtin, uniŋğa kirip-çiqiş häqsiz. Parkta künigä 30 härhil çarä-tädbir vä 50 oqutuş seminari uyuşturulup, ularğa 1000din oşuq adäm qatnişidu.
Andin biz nami duniyağa tonulğan, alma, şaptula, klubnika, aliça vä başqimu mevilärni pärviş qilidiğan, 50 jilliq tarihi bar “Salvi Vivai” şirkitidä bolduq. Atap ketiş keräkki, şirkät mevilärni šzi pärviş qilip, šzi satidu. Uniŋ üçün bu yärdä işläpçiqirişniŋ toluq tizimi: pärviş qiliş, işläpçiqiriş, laboratoriya vä tätqiqat, teplitsilar, plantatsiyalar, logistika, mähsulatni saqlaş, marketing vä tovarni kommertsiyalaş җäriyanliri qaraşturulğan. Barliği şirkätniŋ šzidä ämälgä aşidu. Buniŋdin başqa şirkät kšçät šstürüş vä setiş bilän şuğullinidu. Uniŋ plantatsiyaliridä ikki million mevä däriği, 130 million bšlҗürgän vä ikki million başqimu kšçätlär pärviş qilinidu.
Mälumki, İtaliya juquri süpätlik irimçikliri bilän duniyağa tonulğan. Bizgä nami rivayätkä aylanğan «Parmidjano Redjano» vä «Grana Padano» irimçiklirini işläp çiqiridiğan «Casearia di Sant’Anna» vä «Lattegra» egilikliridä bolup, mal qoraliri bilän süt tsehlirini kšrüş imkaniyiti tuğuldi.
«Casearia di Sant’Anna» egiliginiŋ huli 1901-jili irimçik täyyarliğuçilar vä satquçilar täripidin qurulğan. Uniŋ tärkivigä Parma, Redjo, Modena vä Mantuya süt zavodliri kiridu. «Parmidjano Redjano» irimçigi süpiti җähättin evropiliq standartqa toluq mas kelidu.
Atap ketiş keräkki, mäzkür egiliktiki italiyalik ilğar tehnologiya hazir Qazaqstandimu bar. Misalğa, Ämgäkçiqazaq nahiyäsiniŋ Kosmos yezisidiki «Adal» kompaniyasi yenida çoŋ kompleks selindi. Çätällik tehnologiyalär asasida eçilğan megafermisida 2667 iriqara, uniŋ içidä 1400 seğin siyiri bar. Bu yärdä malğa yäm beriş, uniŋ astini tazilaş häm siyirlarni seğiş avtomat vä komp'yuterniŋ yardimi bilän ämälgä aşidu. «Adal» rähbärliginiŋ eytişiçä, kompaniya täҗribä almişiş niyitidä šz hadimlirini çät ällärgä ävätip turuşni än°änigä aylandurğan. Demäk, keläçäktä bizniŋ elimizdimu juquri süpätlik ozuq-tülük kšpiyidu degän sšz.
Ahirqi säpirimiz «Allevamento Biancardi» mal fermisiğa boldi. Ferminiŋ egisi, tiҗarätçi Matteo B'yankardi näsillik «Limuzin» siyirlirini baqidekän. Bu yärdiki malniŋ sani 1500din eşiptu. U çiqimsiz işläpçiqirişni bärpa qilip, qiğ vä mal ozuğiniŋ qalduqliridin elektr quvitini işläp çiqiridiğan biogaz zavodini salduruptu. Süt mähsulatlirini šz dukinida satidekän.
Säpirimiz ayaqlaşqandin keyin bizgä bir kün qoşumçä vaqit berildi. Kšpçilik kelişip, su üstidiki arman şähär – Venetsiyagä atlanduq. U İtaliyaniŋ şimal-şärqigä җaylaşqan bolup, šzini šzi başquridiğan altä nahiyädin ibarät kommuna ekän. 260 miŋdin oşuq turğuni bar. Adriat deŋiziniŋ Venetsian qoltuğidiki materik vä 118 uşşaq aral üstigä җaylaşqan çoŋ turistik vä ilmiy tätqiqat märkizi bolup hesaplinidu. Milandin poezd bilän Venetsiyagä ikki saatqa yätmäy kälduq. «Santa-Lyuçiya» vokzali arqiliq şähärgä kirip keliveduq, suniŋ boyiğila çiqtuq. Şähärniŋ märkizigä yetiş üçün bekättin kemä-avtobusqa bilet alduq. Bilet 7,5 evro turidu. Su üstidiki şähärdä yä maşina, yä velosiped yoq. Avtobus, taksi, hätta «tez yardäm» hizmitigimu kemä paydilinilidu. Uniŋdin başqa yahta, kater vä gandolilar bar. Kemä-taksiniŋ bahasi 60 evro turidu. Bir ayliq biletniŋ bahasi – 30 evro. Qiziq yeri, kemidin top-toğra hoyliŋizğila çüşidekänsiz!
Venetsiyaniŋ Grand-kanal degän märkiziniŋ šzidila 300din artuq bena-saray bar ekän. Soborlarmu nurğun. Ularniŋ barliği yerim beliğiçä suğa çilişip turidu. Şuŋlaşqimu bu yärni «Kanalatsio» däp ataydekän.
Alimlarniŋ tähmini boyiçä, 80 – 100 jildin keyin Venetsiya suniŋ astida qalidu. Çünki şähärdiki su jiliğa 2 santimetrğa kštirilivetiptu. Biraq şähär turğunliri bu mälumatlarğa ançila işinip kätmäydu.
Biz şähärniŋ märkizidiki Muqäddäs Marko mäydaniğa barduq. Bu yärdä Djuzeppe Verdiniŋ iҗadiyitigä bağliq än°äniviy kšrgäzmä štüvetiptu. Kšrgäzmigä kiriş üçün novättä turğan adämlär sansiz. Ularniŋ nurğuni Venetsiyani bir kšrüp ketiş üçün kälgän turistlar ekän. Arisida rustilliqlar intayin kšp. Vaqitniŋ qisliğidin biz päqät Venetsiyaniŋ koçilirinila arilap qaytişqa mäҗbur bolduq.
«Venetsiyani bir qetim kšrgän adäm – duniyadiki äŋ bähitlik insan» degän pikir moҗut! Arman şähär häqiqätänmu qälbimizdä çoŋqur täsirat qaldurdi.
İtaliyagä bolğan säpirimiz Milandiki ataqliq La Skala teatrida ayaqlaşti. Atap ketiş keräkki, klassikiliq baletqa biletlarni biz bir ay burun buyrutma berip aldurğan eduq.
Bu säpirimizdä İtaliya bizdä untulmas täsirat qaldurdi. Tätqiqat vä tonuşuş üçün barğan yeza egiligi sahasiniŋ täräqqiyatini eytmiğanda, şähärlärdiki mšҗüzä käbi memarçiliq benalar, häykällär, yadikarliqlar vä soborlar hämmimizni häyran qaldurdi. İtaliyaliklärniŋ eytişiçä, ular nurğun qetim restavratsiya qilinsimu, däsläpki äksini yoqatmiğan. Çünki ular äҗdatlar mirasini kšzniŋ qariçuğidäk saqlaşni üginiptu. Şuŋlaşqimu İtaliyadä adäm šzini huddi bir çšçäk alimigä kirip qalğandäk his qilidu!
Һazir “AGROCOMP” layihisi boyiçä trening-seminarlardin vä italiyalik egiliklärdä täҗribidin štüp kälgän trenerlardin yeza egiligi hadimliriniŋ käspiy qurulumi barliqqa kelip, ular җay-җaylarda qazaqstanliq dehanlarğa zamaniviy innovatsiya vä tehnologiyalär boyiçä därislär štüvatidu.
Yättä-säkkiz kün davamida italiyaliklärniŋ «pasta», «spagetti», irimçik qatarliq «yenik» taamliriğa üginipmu qaptimiz. Amma, başqilarni bilmidim, şähsän män säpirimiz ayaqlaşqiçä šzimizniŋ ätkänçeyi bilän läŋminini bäk seğindim…

Almuta — Milan — Bolon'ya — Venetsiya —Almuta.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ