Aliy Evraziya ihtisadiy kenişiniŋ uçrişişi

0
362 ret oqıldı

Prezident Qasım-Jomart Toqaev Aliy Evraziya ihtisadiy keŋişi äzaliriniŋ taҗsiman virus tarqilişiniŋ aldini eliş vä Evraziya ihtisadiy ittipaqi älliridä ihtisadiy turaqliqni täminläş mäsililirigä beğişlanğan iş babidiki uçrişişiğa qatnaşti.

Videokonferentsiya tärtividä štkän sammitqa şundaqla EAİİğa äza dšlätlärniŋ liderliri: Rossiya, Belarus', Qirğizstan Prezidentliri – Vladimir Putin, Aleksandr Lukaşenko, Sooronbay Jeenbekov, Ärmänstan Prem'er-ministri Nikol Paşinyan vä Evraziya ihtisadiy komissiyasi kollegiyasiniŋ räisi Mihail Myasnikoviç qatnaşti.
Dšlät rähbiri šz sšzidä kšpligän ällärniŋ iҗtimaiy vä ihtisadiy hayatini aҗizlitip qoyğan COVID-19 pandemiyasigä bağliq qeliplaşqan muräkkäp ähvalni atap kšrsätti. Prezident pütkül duniya boyiçä ihtisadiy aktivliqniŋ käskin tšvänliginigä vä ham äşiya tovarliri bahasiniŋ rekordluq däriҗidä ärzänläp, uniŋ mundaq tovarlarni çätkä çiqirivatqan ällärgä sälbiy aqivät elip kelivatqanliğiğa diqqät ağdurdi.
Qasım-Jomart Toqaev OPEK+ dairisidä neft çiqirişni qisqartiş vä energiya resursliri bazirida täŋpuŋluqni äsligä kältürüş toğriliq kelişimniŋ qolğa kältürüşini alqişlidi.
– Rossiya Federatsiyasiniŋ mäzkür kelişim dairisidä utuqniŋ qolğa kältürüşidä küç çiqirişini juquri bahalaymiz. Qazaqstan muzakirilärgä bayqiğuçi süpitidä qatnaşti vä neft' çiqirişni helä qisqartişqa kelişip, šz hässisini qoşti, – däp täkitlidi Qazaqstan Prezidenti.
Dšlät rähbiri duniyaviy ihtisatniŋ buniŋdin keyinki täräqqiyati toğriliq gäp qilip, ekspertlarniŋ qanaät hasil qilmaydiğan tähminlirini kältürdi: 2020-jilda duniyaviy içki umumiy mähsulat 2 payizdin oşuq tšvänlişi mümkin. Buniŋda AQŞ vä Evrozoniniŋ umumiy içki mähsulati tegişlik halda 3,3 vä 4,2 payiz tšvänläydu. Hitay ihtisadiniŋ 2 payizdin aziraq šsidiğanliği tähmin qilinivatidu, yäni 4 payizğa yeqin tšvänläydu.
Prezident šz sšzidä Qazaqstanda pandemiyagä qarşi kürişiş boyiçä kšrülüvatqan çarilär, ihtisatni qollap-quvätläşkä qaritilğan bohranğa qarşi çarilärniŋ ämälgä aşuruluşi vä ahali aldidiki iҗtimaiy mäҗburiyätlärniŋ orunlinişi toğriliq tohtilip štti.
Dšlät rähbiri kšrülüvatqan çarilär tüpäyli dšlätniŋ virusniŋ nazarätsiz tarqilişiniŋ aldini alaliğanliğini, җämiyättä turaqliqliqni saqlap qalaliğanliğini täkitlidi.
Qasım-Jomart Toqaev pandemiyaniŋ Evraziya ihtisadiy ittipaqi älliriniŋ ihtisadiğa bolğan sälbiy täsirigä qarşi kürişiş boyiçä birläşkän bohranğa qarşi çarilärni ämälgä aşuruş mäsilisigimu tohtaldi.
– Ozuq-tülük tovarliri vä meditsiniliq mähsättiki mähsulatniŋ ayrim türlirini çiqiriş män°iy qilindi, iҗtimaiy ähmiyätkä egä tovarlarni, ayrim himayä vä zärärsizländürüş vasitilirini, diagnostika reagentlirini, meditsina җabduqliri vä materialliriniŋ ayrim türlirini kältürüşkä baj seliği elip taşlandi. Һškümät başliqliri däriҗisidiki Һškümätlärara keŋäş «Һškümätlär vä milliy banklarniŋ birläşkän çariliriniŋ tizimi» türidä eniq tävsiyälärni qobul qildi, – däp täkitlidi Qasım-Jomart Toqaev.
Qazaqstan Prezidenti şundaqla EAİİ boyiçä käsipdaşliriniŋ diqqitini hazirqi bohran savaqlirini hesapqa alğan halda birqatar ottura vä uzaq muddätlik çarilärni ämälgä aşuruşniŋ zšrür ekänligigä ağdurdi. Җümlidin soda-ihtisadiy, maliyä, räqämlik sahalarda šzara härikätni tehimu küçäytişkä, şundaqla salamätlikni saqlaş vä meditsiniliq pän yšnilişliridä hämkarliqni yolğa selişqa qaritilğan birqatar täkliplärni otturiğa qoydi.
Birinçidin, Dšlät rähbiri yeza egiligi vä ozuq-tülük tovarlirini yetiştürüştä çoŋ imkaniyätlärniŋ moҗut ekänligini täkitläp, šzini šzi ozuq-tülük bilän täminläş imkaniyitini aşuruş boyiçä šzara härikätni küçäytiş, šz mähsulatini işläpçiqirişni kšpäytiş, taşqi bazarlarğa çiqiş vä yeza egiligi päni boyiçä täҗribä almaşturuş mehanizmlirini oylaşturuşni täklip qildi.
Qasım-Jomart Toqaev ikkinçi täklip süpitidä regionluq işläpçiqiriş-tehnologiyalik kooperatsiyani küçäytişniŋ zšrür ekänligini bildürdi. Prezidentniŋ pikriçä, hazirqi bohran qoşulğan baha seliğini helä šzgärtidu, natsionalizatsiyaläş vä regionlaşturuş kšp җähättin alämşumul işläpçiqiriş, soda vä logistika qurulumini bälgüläydiğan bolidu.
Üçinçidin, EAİİ dairsidä soda җäriyanliriniŋ turaqliq boluşiniŋ muhim ekänligi täkitländi.
– İttipaq dairisidä çiqirilivatqan tovarlarniŋ sšzsiz tosalğusiz qatnişi hesapqa elinip, šzara sodiğa bolğan yandişişlarni qayta qarap çiqiş keräk. Biz içki bazirimizdiki tosalğuluqlarni yoqitiş mäsilisini birnäççä qetim muhakimä qilduq. Äpsuski, bohran vaqtida yeŋi tosalğular päyda boluvatidu. Ularniŋ üzlüksiz harakterğa egä boluşiğa, normativliq vä qanuniy ämäliyattin orun elişiğa yol qoymasliq keräk, – däp täkitlidi Prezident.
Qasım-Jomart Toqaev şundaqla pandemiyadin zärdap çäkkän biznesni maliyä җähättin qollap-quvätläş arqiliq EAİİ käŋligidä işçanliq aktivliqni saqlaşqa çaqirdi.
– Evraziya täräqqiyat banki bohrandin keyinki vaqitta birläşkän layihilärni mäbläğ bilän täminläşniŋ nätiҗidarliq qurali boluşi keräk. Mämlikätlirimizniŋ hškümätliri bu yšniliştä kelişilgän eniq täkliplärni işläp çiqqan bolar edi, – dedi Dšlät rähbiri.
Prezident sšzidä salamätlikni saqlaş vä meditsina päni sahaliridiki hämkarliqqa alahidä diqqät bšlündi. Dšlät rähbiri ähbarat almaşturuş, taҗsiman virusni diagnostika qilişqa vä davalaşqa innovatsiyalik yandişişlarni işläp çiqiş, şundaqla mämlikätlirimizniŋ ilmiy hämkarliğini mustähkämläş mäsiliridä šzara härikätni küçäytişni täklip qildi.
Qasım-Jomart Toqaev şundaqla pandemiya şaraitida šziniŋ җämiyätlik täräqqiyat üçün ähmiyätkä egä ekänligini yarqin namayiş qilğan räqämlik infraqurulumniŋ süpitini vä puhtiliğini täminläşniŋ zšrür ekänligini atap kšrsätti. Dšlät rähbiri ilğar tehnologiyani җariy qilişniŋ bajhana hizmätlirini räqämläştürüştin tartip, Fintech boyiçä birläşkän layihilärgiçä bolğan integratsiyalik işniŋ barliq yšnilişliriniŋ nätiҗidarliğini bälgüläydu, däp hesaplaydu.
Qazaqstan Prezidenti sšzini hulasiläp, EAİİ mämlikätliriniŋ vä İttipaqniŋ šziniŋ moşu misli kšrülmigän bohranğa qarşiliq kšrsitip, uni yeŋip çiqidiğanliğiğa, uniŋ savaqlirini hesapqa alğan halda, moşu vaqitta qollinilğan ämäliyatni tählil qilip, yeŋi sinaqlarğa täyyar bolidiğanliğiğa ümüt bildürdi.
Uçrişiş yäküni boyiçä birläşkän bildürüş qobul qilindi.
EAİİ älliriniŋ rähbärliri taҗsiman virus pandemiyasi şaraitida barliq dšlätlärni quralliq toqunuşlarni, soda uruşliri vä birtäräplimä çarilärni tohtitişqa çaqirdi.
«Barliq dšlätlärni häliqara hämkarliqni saqlaşqa, işänçini küçäytişkä, quralliq toqunuşlarni, soda uruşlirini, birtäräplimä maliyäviy häm ihtisadiy çarilärni tohtitip, häliqara hoquq normiliriğa eğişmay ämäl qilişqa çaqirimiz», deyilidu Aliy Evraziya ihtisadiy keŋişi äzaliriniŋ bildürüşidä.
Һšҗҗättä şundaqla EAİİ älliriniŋ qolğa kältürülgän hämkarliq däriҗisini, investitsiyalik aktivliqni saqlaşqa, iҗtimaiy vä ihtisadiy turaqliqni täminläşkä täyyar ekänligi täkitlinidu.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ