Karantin җariy qilindi

0
29 ret oqıldı

Sabiräm ÄNVÄROVA,
«Uyğur avazi»

Bügünki taŋda çüşkürgän yaki yštälgän adämni uçratsaq, çšçüydiğan bolduq. Çünki intayin tez taraydiğan hätärlik ağriq hämmimizni ändişä çämbirigä solap qoydi. Elimizdä uni juqturğanlarniŋ sani kündin-küngä kšpiyip, jürigimizdiki qorqunuç hissiyati tehimu küçäymäktä.
Bähitkä yarişa, Uyğur nahiyäsidä taҗsiman virus bilän ağriğanlar yoq. Biraq bu fakt ätiki künimizgä kepillik qilalmaydu. Şuŋa, äl arilap jürgän hovupqa bepärvaliq bilän qaraşqa äsla bolmaydu. Mälumki, elimizdä virus juqturğan bemarlarniŋ kšpiyişigä munasivätlik 15-aprel'din başlap Almuta vilayitimu karantinğa yepildi. Şu җümlidin aprel'niŋ on tšrtidin on bäşigä qariğan tüni saat 00:00da Almuta vilayitiniŋ tärkividiki Uyğur nahiyäsidimu karantin җariy qilindi.
Karantin toğriliq qararda vilayät mäydaniğa çät ällärdin qaytip kälgän Almuta vilayitiniŋ turğunliridin başqa, šzgä šlkiniŋ adämliri bilän maşiniliriniŋ kirişigä çäk qoyulidiğanliği kšrsitilgän. Karantin päytidä nahiyä, şähärlärgä kirip-çiqişqa, şuniŋ bilän qatar, yeziliq šlkilärniŋ içidä säväpsiz qatnaşqa çäk qoyilidiğanliği täkitlängän.
Juqurida qäyt qilinğan täläplär Uyğur nahiyäsidä orunlinivatamdu? degän soalğa җavap tepiş mähsitidä nahiyädiki blok-postlarniŋ biridä bolup qaytqan eduq (sürättä). Täkitläş keräkki, 1-aprel'din başlap nahiyägä sirttin kiridiğan yollarniŋ barliğiğa blok-postlar qoyulup, tärtip saqçiliri, meditsina mutähässisliri bilän dšlät hadimliridin täşkillängän top küzättä turmaqta.
Postta turğan top maşinimizni tohtitip, täläplärgä layiq täkşürüşkä kšçti. Salamätlik saqçisi tän hararitimizni täkşürgändin keyin, tärtip saqçisi hšҗҗätlirimizni soridi. Blok-posttiki iş-җäriyanini nazarät qilip turuşimizğa, nahiyä hakiminiŋ orunbasari Quralbek Bekmuhanbetov qatarimizğa qoşuldi. Nahiyä hakiminiŋ orunbasari postta küzättä turğan hadimlarğa karantin täläplirini çüşändürüp, qaidä-täläplärniŋ buzuluşiğa yoq qoymasliqni äskärtti. Räsmiy türdä karantin elan qilinğandin buyan blok-postlardiki tärtip tehimu küçäytilmäktä.
Vahalänki, biz blok-postta bolğan biraz vaqitniŋ içidä, heçbir maşina täkşürüşsiz štmidi. Yoluvçilarniŋ ruhsätnamisi, hšҗҗätliri täkşürülüp, kirip-çiqqan maşinilar vä uniŋdiki adämlär tizimğa elindi. U yaq-bu yaqqa štkän maşinilar dezinfektsiya qilindi.
Ändi karantin täläplirigä qaytip kelidiğan bolsaq, «…Turğunlarniŋ meditsiniliq täşkilatlarğa, yeqin yärdiki dukanlar bilän dorihanilarğa künigä päqät birla qetim çiqişiğa ruhsät. Birinçi novättä haҗät tovarlarni, ozuq-tülük, dora-därmäk bilän meditsiniliq buyumlarni, gigieniliq zatlarni, yanarmay materiallirini, maşininiŋ zapas qisimlirini, sanaät mähsulatlirini vä başqilarni toşuydiğan adämlär bilän maşinilarğa buyrutminiŋ barliğini tästiqläydiğan hšҗҗätliri bolğan ähvalda; kommunalliq, apät hizmiti, ählät toşiğuçi, alaqä vä kommunikatsiya hadimliri bilän maşiniliriğa, şuniŋğa ohşaş Qazaqtelekom operatorliriniŋ kommunikatsiya sistemiliri, šlkä näpäsini täminläşkä haҗätlik jük toşuş häm mähsus maşinilarniŋ hadimliri bilän maşinisiğa iş ornidin eniqlima (spravka) bolğan ähvaldila ruhsät qilinidu» deyilidu qobul qilinğan qararda.
Vahalänki, karantin päytidä hizmät qilidiğan mähkimilärniŋ hadimliri bilän maşiniliriğa, hizmätkarlarni toşiğuçi adämlärgä çäk qoyulmidi. Biraq yenik maşiniğa üç adämdin artuq oltarmasliği keräk. Һä, avtobus salonliridiki yoluvçilar sani 40 payizdin aşmasliği şärt. Yoluvçilar yäkkä-yäkkä oltirişi haҗät. Yäni bir yoluvçi bilän ikkinçi yoluvçiniŋ ariliği bir metrdin kam bolmasliği lazim. Şundaqla җämiyätlik transportta niqapsiz jürüşkä bolmaydu.
Ailäviy märasimlarni šydä štküzüşkimu çäk qoyuldi. Päqät yärläş märasimini 2 metr jiraqliqni saqlap, kšp degändä ottuz adämniŋ qatnişişi bilän štküzüşkä ruhsät berildi. Ozuq-tülük dukanliridin başqa soda-setiq märkäzliriniŋ, bazarlarniŋ hizmiti tohtitilip, bügünki kündä sodigärlär päqät yanfon arqiliq buyrutma berilgän tovarlarni yätküzüş bilän şuğullanmaqta.
Şuniŋ bilän qatar, mäzkür qararda: «Bu novät meditsina märkäzliriniŋ, җümlidin stomatologiyalik mähkimilär, veterinariyalik hizmätlär, veterinarliq vä çarviçiliqniŋ tez yardäm hizmiti, laboratoriyalärniŋ barliq türi, supermarketlar, ozuq-tülük dukanliri, kšpqävätlik turuşluq šylär, dorihanilar, şu qatarda veterinarliq dorihanilarniŋ hizmiti tohtitilmaydu» deyilgän.
15-aprel'din başlap Uyğur nahiyäsidiki hizmät kšrsitiş sahasiniŋ barliq türliri (monçilar, satraşhanilar, gšzällik salonliri, massaj, SPA salonlar, TJM (STO), maşina juyuş märkäzliri vä başqilar) paaliyätlirini tohtatti. Karantin täläplirigä muvapiq ozuq-tülük dukanliri bilän dorihanilar taziliqni küçäytip, häliqqä hizmät kšrsitişni davam qilmaqta. Ändi nahiyädiki supermarketlar ätigänlik saat ondin käçki saat altigiçila iş jürgüzüvatidu.
Vilayättiki kommunalliq hizmätlär bilän infraqurulumlar, elektroenergetikiliq kompaniyalär, su bilän täminläş, issitiş, šrtkä qarşi vä apätlik qutulduruş hizmiti, turuşluq šy fondini başquruş sahasidiki hizmätlär (elektriklar, santehniklar, hoylilar bilän imarätlärni tazilaş, apät hizmiti, şuniŋ içidä liftlarğa hizmät kšrsitiş), koçilar bilän imarätlärni tazilaş, ählätlär bilän qalduqlarni jiğiş, qayta işläş vä yoqitiş, dezinfektsiyalik hizmätlär, yol qozğilişini rätläşniŋ tehnikiliq hizmitini täminläydiğan mähkimilär paaliyitini tohtatmidi. Kur'erliq hizmätlärmu šz işini җanlandurğan. Räsmiy ammiviy ähbarat vasitiliri, agrosanaät, işläpçiqiriş orunliri, «Azamattarğa arnalğan ükimet» dšlätlik korporatsiyasiniŋ şšbiliri, şuniŋğa ohşaş yezilardin sirt orunlaşqan yanarmay vä gaz tolturuş stantsiyaliri adättiki rejimda, ändi yeziniŋ içidä orunlaşqanliri bolsa, saat 8.00din 20.00giçä işläşkä štti.
Ozuq-tülüktin başqa tovarlar, şuniŋ içidä iҗtimaiy tovarlar, quruluş materialliri bilän turmuşluq himiya buyumlirini satidiğan nişanlar yätküzüş uyuşturulğan ähvaldila iş jürgüzäläydu. Vilayättiki karantin täläplirigä layiq soda logistikiliq märkäzlär, qoymilar, ularniŋ işini täminläydiğan şähslär bilän täşkilatlar; yärläş hizmiti, qäbirstanliqlar; yäkkä orunlaşqan poçta hizmätliri bilän ikkinçi däriҗidiki banklar sanitarliq-dezinfektsiyalik çarilärni küçäytip, heridarlarniŋ kam degändä bir metr jiraqliqta turuşini etivarğa elip, hizmitini davamlaşturmaqta.
Hulasiläp eytqanda, «Saqlansaŋ saqlaymän» demäkçi, karantin täläplirigä riayä qilğinimiz šzimizniŋ häm šzgilärniŋ šmrini qoğdiğinimizdur!

Uyğur nahiyäsi.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ