Egilik yeŋi tehnika bilän täminländi

0
23 ret oqıldı

Ämgäkçiqazaq nahiyäsiniŋ Baltabay yezisidiki «Suzdaleva» dehan egiliginiŋ 10 gektar yeri bar. 2008-jilğiçä päqät qizilgüllärni šstürüş bilän şuğullanğan. Keyiniräk egiliktä alma, näşpüt, şaptula, qaršrük, abrikos bağliri bärpa boldi. Buniŋdin başqa kšktat vä yäl-yemişlarmu pärviş qilinidu. Şundaqla egilik keyinki jilliri çarviçiliq bilän şuğullinip kälmäktä. Yeqinda egilik rähbärligi bizgä hävär qilip, Evropiliq keŋäş täripidin mäbläğländürülgän «Odaq» layihisi dairisidä egilikniŋ yeŋi tehnika bilän täminlängänligini yätküzdi.

Raşidäm RÄҺMANOVA,
“Uyğur avazi”

Ol'ga Suzdaleva uzun jillar mabaynida Almutidiki aliy oquş orunliriniŋ biridä fizika pänidin däris bärdi. 1996-jili šskän juti – Baltabayğa qaytip kelip, dehançiliq bilän şuğullinişqa başlidi. Başta päqät qizilgüllärni ulap, kšçät satti. 2015-jili nami duniyağa tonulğan qizilgül pärviş qilidiğan «Meilland» frantsuz şirkiti bilän 10 jilliq kelişip imzalap, Qazaqstanni qizilgülniŋ äŋ gšzäl türlirini pärviş qilidiğan 100 älniŋ tärkivigä kirgüzdi. Һazir egiliktiki gül kšçätliriniŋ sani 80 000din aşidu, 300din oşuq sorti bar. Ol'ga Vasil'evna keläçäktä Qazaqstanni Yuterzen Rozenprintsess, P'er de Ronsar, Nok Aut, Nok Aut Dubl', Nok Aut Zepeti güllirigä tolturup, sehirliq gülzarliqqa aylanduruşni arman qilidu. Täkitläş keräkki, qiziqgülniŋ «Nok Aut» sortliri ADR süpät bälgüsi (Germaniya), AARS medali (AQŞ), «Superstar» atiği (Tehas) mukapatliriğa egä boldi. Şundaqla u 2008-jili Beҗinda «Olimpiada qizilgüli», 2018-jili Kopengagenda «Duniyayüzi qizilgülliriniŋ favoriti» ataldi. Һazir Ol'ga Vasil'evnaniŋ gülliri Nur-Sultan, Aqtšbä, Atırav, Aqtav, Oral, Tula, Krasnoyar, Tyumen', Baku vä başqimu şähärlärni bezäp turidu. Ularniŋ alahidiligi – soqqa bärdaşliğida. Jilniŋ 9-10 eyida eçilidu.
Mälumki, Elimizdä Tunҗa Prezident – Elbası Nursultan Nazarbaevniŋ rähbärligidä başlanğan «Agrobiznes-2020» programmisida alma pärviş qiliş, intensivliq bağlarniŋ mäydanini kšpäytiş mäsilisigä alahidä kšŋül bšlüngän. Bu hšҗҗätni Ol'ga Suzdalevaniŋ kšptin beri kšŋligä pükkän arminini ämälgä aşuruşiğa türtkä boldi desäk, hatalaşmaymiz. Ändi uniŋ rähbärligidiki egilik almiliq bağ mäydanlirini kšpäytip, saha mahirlirini billä paaliyät elip berişqa täklip qildi. Däsläp işbilärmän käsipdaşliri bilän nami alämgä mäşhur «Aport» almisini kšpäytiş işiğa küç selişqa başlidi.
– Qazaqstanda heçqaçan bağvänçilik bilän şuğullanmaydiğan adämlär arisidimu Sivers däriği häqqidä aŋlimiğan insanni uçritalmaysiz. Çünki bu – altun alma däriği. Elimiz üçün šsümlüklärniŋ altun fondi bolup hesaplinidu. Sivers almisi – aportniŋ «qoşqa momisi» bolup kelidu, – däp başlidi sšzini «Suzdaleva» dehan egiliginiŋ rähbiri.
Ol'ga Vasil'evnaniŋ eytişiçä, «Aport» sšzini aŋliğanda, uniŋ vätini – Almuta şähiriniŋ turğunlirila ämäs, bälki bu almini ilgiri-keyin bir qetimla yegän härqandaq adäm ilhamlinip, uniŋ çüçük-tatliq dämi vä alahidä puriği häqqidä eytip berişi, sšzsiz.
Ol'ga Suzdaleva bizni egilik tärkividiki pitomnikniŋ çetigä başlidi.
– Mana monu sirti seriq däräqlär – Sivers almisi. Egiligimizdä hizmät qilidiğan yeza egiligi pänliriniŋ namziti Evgeniy Mihayloviç Sal'nikovniŋ näzäridiki äŋ ätivaliq šsümlüklirimiz.
Buniŋdin on jil ilgiri Evgeniy Mihayloviç Ol'ga Vasil'evna bilän egilikniŋ agronomlirini Talğir şähiriniŋ yenidiki Bel-Bulaq çatqalliğiğa apirip, Sivers däriği bilän tonuşturuptu.
– Bu meniŋ Sivers alma däriğini däsläpki qetim kšrüşüm edi. 150 jilliq däräqniŋ käŋligi şunçilikki, ikki-üçimiz aran degändä uni quçiğimizğa siğdurduq. Uniŋdin ançä jiraq ämäs yärdä bakterialliq kšydürgä ağriğiğa duçar bolğan näşpüt däriği bar ekän. Başqa šsümlük bolsa, alliqaçan ağriqni juqturğan bolar edi. Sivers däriği bolsa, yap-yeşil qiyapitini šzgärtmäptu. Biz uniŋ çiŋ tomurliri vä ağriqlarğa qarşi bärdaşliğiğa häyran bolduq. Häliq arisida «šsümlükkä yahşi kšzqaraşta bolsaŋ, uniŋmu yahşiliğini kšrisän» degän pikir moҗut. Һäqiqätänmu, šsümlüklär adämniŋ ğämhorluğini çüşinidiğandäk gülläp, kškläydekän. Biz šz täҗribimizdä buniŋğa eniq kšz yätküzduq. Biraq, ayrim yeqimsiz halätlär adämniŋ jürigini moҗuydu. Mäsilän, täbiät qoynida däm elişqa çiqqan bäzi adämlär däräq tüvidä oltirip däm alidu. Ularniŋ arisida yäp, içip, ählätlirini taşlap ketidiğanlirimu bar. Şu sälbiy qiliği bilän šzliriniŋ täbiätkä näqädär dähil yätküzgänligini çüşänmäsligi eçinarliq, älvättä. Biz bolsaq, äksiçä, här yazda täbiätni tazilaş üçün pat-pat nahiyä sirtiğa çiqimiz.
«Suzdaleva» dehan egiligi bäş jildin beri Sivers almisini kšpäytiş vä alminiŋ «Aport» sortini qayta rivaҗlanduruş yolida çoŋ-çoŋ işlarni elip berivatidu. Şundaqla u alma sortlirini ulaş yoli arqiliq kšpäytiş bilän şuğullinidu. Һazir egilikniŋ bağlirida 60tin oşuq alma sorti šsidu. Uniŋ nurğuni egiliktä bärpa bolğan.
– Egilik mäydaniniŋ käŋiyişigä bağliq ämgäk ünümimu šsüvatidu. Älvättä, bu kšŋülgä hoşalliq hädiyä qilidiğan halät. Bir mävsümdä biz 50 miŋğa yeqin mevä däräqliri bilän gül kšçätlirini qezip, satimiz. Koniçä güҗäk bilän yär hazir intayin eğir. Demäk, innovatsiyaliq yeŋiliqlardin paydiliniş keräk. Uniŋ üçün mäbläğ haҗät. Şuŋlaşqimu biz štkän jili noyabr' eyida yeza egiligini, җümlidin alma pärviş qilğuçilarni qollap-quvätläydiğan «Odaq» layihisi dairisidä uyuşturulğan innovatsiyalik lahiyilär konkursiğa qatnişip, mähsus sertifikat vä 2000 evro miqdarida grant utuvalduq. Şu mäbläqqä yär qazidiğan «VPN-2 MS» agregatini setivelip, uni mähsus traktorğa ornattuq. Şuniŋ bilän billä egilik işçiliriniŋ ämgigini yenikläşturduq. Evropiliq Keŋäşniŋ «ODAQ – «Ämgäkçiqazaq Al'yansi» layihisiniŋ iҗraçiliri FORMAPER Agentliğiğa, Ämgäkçiqazaq nahiyäsiniŋ hakimiyitigä, «Şäriq ayalliriniŋ häliqara ekologiyalik assotsiatsiyasi» җämiyätlik birläşmisigä, «Qazaqstan Fermeri» җämiyätlik fondiğa vä Häliqara KIP mäktivigä minnätdarliğimizni bildürimiz, – dedi egilik rähbiri hoşalliğini yoşuralmay.
Şuni qoşumçä qilğumiz keliduki, «Odaq» layihisi Ämgäkçiqazaq nahiyäsiniŋ ihtisadini kštiriş, ihçam fermerlarni qollap-quvätläş, kooperativlarni quruş, yaşlarni, ayallarni iş bilän täminläş mähsitidä ämälgä eşivatidu. Uniŋ dairisidä «Gšş vä süt», «Alma», «Kšktatlar» vä «Soya» mähsulatlirini pärviş qiliş boyiçä toplar qurulğan. Tärkivigä atalğan mähsulatlarni pärviş qilidiğan dehanlar, mähsulatni dukan vä bazarlarğa toşiğuçilar vä başqilar kirip, «ODAQniŋ» al'yansi quruldi. Nahiyädä häqsiz mäslihät beriş märkizi – birtutaş ähbarat derizisi eçildi. Noyabr' eyida innovatsiyaliq layihilär konkursi uyuşturulup, ämgäk ilğarliri mukapatlandi.
Ol'ga Vasil'evnaniŋ tapşurmisi bilän mehanizator traktor ruliğa oltirip, qizilgül tikilgän uzun yolni qezişqa başlidi. Güҗäk bilän altä işçi säkkiz saat davamida 1000 tüp mevä däriğini qazidekän. Ändi «VPN-2 MS» agregati bu işniŋ hšddisidin 20 minut içidä çiqti. İşçilar tehnika qazğan güllärni jiğip, artuq şahlirini qirqip, yiltizlirini qisqartip, rätläşkä kirişti.
Ziyaritimiz җäriyanida biz, birinçidin, baltabayliq dehanlarniŋ ekologiyaliq taza mähsulat pärviş qiliştiki җanpidaliq ämgigini kšrsäk, ikkinçidin, üç jildin beri nahiyädä ämälgä eşivatqan layihä nätiҗilirigä eniq kšz yätküzüp qayttuq.

SÜRÄTTÄ: O.Suzdaleva vä egilik äzaliri «VPN-2 MS» agregatini täҗribidin štküzüvatidu.
Ämgäkçiqazaq nahiyäsi.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ