«Bahar qaytidu»

0
53 ret oqıldı

Kšrnäklik şair Abdumeҗit Dšlätovniŋ hatirisigä beğişlanğan än°äniviy “Bahar qaytidu” şeiriyät festivali biyil elimizdä elan qilinğan pävquladdä ähvalğa bağliq Ämgäkçiqazaq nahiyälik Uyğur etnomädäniyät märkizi vä “Uyğur mäktäplirini qollaş” fondiniŋ uyuşturuşi bilän onlayn rejimida štti. Tšvändä gezithanlar diqqitigä mäzkür kšrüktin ğalip çiqqan oquğuçilarniŋ şeirlirini ihçamlap havalä qilivatimiz.

Dostqa işänç
Meniŋ adil dostum bar,
Bir tuğulup, bir šskän.
Mäktäpkimu berip bir,
Dostliğini kšrsätkän.

Qäyärdimu bolsimu,
Yardämgä u kelidu.
Dostqa degän işänçni
Һärdayim u saqlaydu.

Şairğa
(Abdumeҗit Dšlätovkä
beğişlaymän)

Şair bolup šz eliŋni tonuttuŋ sän,
Bu hayatta sürünmästin šttüŋ sän.
Öz hälqiŋgä qorğan bolup jürdüŋ sän,
Şatliğiŋni äl-jutuŋğa tšktüŋ sän.

Pani duniyadin, baqi duniyağa kättiŋ sän,
Bügün mana baş egimän aldiŋda män.
Һärbir sšzüŋ maŋa äqil, mädät berär,
Untuydu däp oylima šzäŋni sän.

Һakim HİZİRÄLİ,
A. Bertaeva namidiki Dostluq ottura mäktiviniŋ 5-sinip oquğuçisi.
Ämgäkçiqazaq nahiyäsi.

Dost
Kšp dostlirim bolsimu,
İşänmäymän hämmigä.
Seni mahtap tursimu,
Yamanliq bar kšŋlidä.

Bardur bäzi dostlirim,
Käynimdin sšz qilidu.
Jiqilğanda tiräk bolmay,
Zaŋliq qilip külidu.

Bardur bäzi dostlirim,
Muhtaҗ bolsa kelidu.
Män ularğa muhtaҗ bolsam,
Miŋ bir säväp tapidu.

Yalğuz dostum bar meniŋ,
Dayim qollap jüridu.
Män qayğursam – qayğurup,
Män külsäm täŋ külidu.

Sändä kšp dost bolsimu,
Һämmä birdäk bolmaydu.
Qiynalğanda bir dostuŋ,
Yar-yšläk bop qollaydu.

Һäqiqiy dost tapmaq täs
Bu yalğançi alämdä.
Adil dostuŋ bar bolsa,
Şu dostuŋni qädirlä.

İltimas
Ömürniŋ siri kšp ekän,
Һämmini bilälmidim.
Nemä boldi bu küni?
Män zadi çüşänmidim.

Adämlärdä qalmidi
Nomus bilän har-uyat.
Aka-uka qerindaş,
Bir-birigä boldi yat.

Taş jüräkkä aylanğan
Bäzi ata-anilar.
Şularniŋ kesiridin
Jitim qaldi balilar.

Ata-ana balisini,
Җapa tartip šstürär.
Qeriğanda ularni
Taşlap ketär bäzilär.

İnsanlar iltimas:
Qädirligin anaŋni.
Keläçigiŋ ävladiŋ –
Jitim qilma balaŋni.

Arislan MÄHSÜTOV,
Ğalҗat ottura mäktiviniŋ
10-sinip oquğuçisi.
Uyğur nahiyäsi.

Hiyallirim – käçmäs hämrayim
Tün keçidä, uyqum buzulup,
Kelär oyumğa, kür miŋ hiyallar.
Qanat qeqip uçimän här yan,
Һämrayim bop, tatliq hiyallar.

Hiyal ilkidä, härdäm yaşaymän,
Armanlar alğa, yetilär haman.
Utuğum bilän härdäm yaşnaymän,
Şuŋa u meni, yetilär haman.

Yultuzlar käbi çaqnap hiyallar,
Biri kšçidu, hä, biri yanar.
Yultuzlar käbi çaqnap hiyallar,
Armanlar bilän dilğa çoğ salar.

Çimirlap yanar-çiraq yultuzi,
Aşiqmän saŋa hiyal yultuzi.
Dilimda härdäm šçmäs-ot käbi,
Qälbimdä mäŋgü – hiyal yultuzi.

Yüksäk armanlar saŋa bağlanğan,
Davanlar eşip, yänä tavlanğan.
Kšŋlümdä püküp, seni härdayim,
Hiyal yultuzi bäzän yaşanğan.

Hiyal yultuzum heçqaçan šçmä,
Kšŋüldin šzäŋ, härgiz sän kätmä.
Hiyal asminim parlaqsän, šzäŋ,
Kšrüktin šzäŋ, yalğuz sän štmä.
Һayatniŋ mehmini
Һayatniŋ mehmini – insanlar,
Bariğa şükri qip, štäyli.
Һäsäthor, açkšzlük hislättin
Mäŋgügä jiraq bop, štäyli.

Һayatniŋ mehmini insanlar,
İlimni dost qilip, štäyli.
Äҗdatlar tarihin tuğ qilip,
Ävlatqa miras qip, štäyli.

Һayatniŋ mehmini – insanlar,
«Sän»demäy, «biz» bolup štäyli.
Teçliqniŋ tuğini kštirip,
Dostluqni qädirläp štäyli.

Һayatniŋ mehmini – insanlar,
Vaqitniŋ qädrini biläyli.
Bilälmäy štkinin vaqitniŋ,
Bäzidä škünüp, qalmayli.

Һayatniŋ mehmini insanlar,
Dayim biz, siylişip štäyli.
Bäş künlük,štkünçi alämdä
Qädinas dost bolup štäyli!

Dilnaz ÄMİRDİNOVA,
Һ.İskändärov namidiki Avat ottura mäktiviniŋ 11-sinip oquğuçisi.
Uyğur nahiyäsi.

Meni bilgüŋ kälsä
Gšzällikni kšrgüŋ kälsä,
Җännät bağda jürgüŋ kälsä,
Kiçik Aqsu jutumğa käl,
Ägär meni bilgüŋ kälsä.

Ana jutqa kšygüŋ kälsä,
Bärnalarni sšygüŋ kälsä,
Mäşräp oynap külgüŋ kälsä,
Kiçik Aqsu jutumğa käl.

Mänmu jutniŋ oğlanimän,
Eğir kündä qorğanimän.
Sänmu jutniŋ oğlanisän,
Kiçik Aqsu jutuŋğa käl.

Meniŋ arminim
Armanlirim tügimäydu,
Ular alğa yetäkläydu.
Yahşi oqup bilim alsam,
Ömrüm gül bop çeçäkläydu.

İzgü niyät dilimizda,
Sšygü jüräk qetimizda.
Ana jutqa mehir bağlap,
Ämgäk qilayli elimizgä.
Berärim bar
Һäy vaqit, tohtap turğin sän aldirima,
Bu hayattin alarim kšp berärim bar.
Jürigimdä tškülmigän sirlar tola,
Yeşilmigän soallarğa җavavim bar.

Eytarim kšp jürigimdä naläm tola,
Tiligim kšp hälqimgä eytarim bar.
Nahşa eytip, sazlar çeliş ümütüm bar,
Qolumda dutarim bar, qoş tarim bar.

Meni beqip qanat pütüp yolğa salğan
Ata-anam panamğa rähmitim bar.
Bilim beği bağvänliri ustazlarğa
Şagirtidin tazimim bar, alqişim bar.
Äs qetilip, adäm bolup qayttim jutqa,
Berärim bar häm qoşar tšhpämmu bar.
Çät jutlarda sultan bolup jürmisimu,
Ultaniğa jutum salğan kšrpämmu bar.

Varisҗan ABDULLAEV,
Kiçik Aqsu ottura mäktiviniŋ 11-sinip oquğuçisi.
Uyğur nahiyäsi.

Bir mehir bär
Alämni yorutqan kün astida
Yaşaymiz barçä adäm, barçä aläm.
Kün yoruği issitqanda tenimizni,
Biz nemişkä yorutmaymiz içimizni?

Mehir nädä animizdin bizgä siŋgän?
Nädä qaldi “kšyüm” degän yahşi hislät?
Bar alämni basti qatil, qara tünäk,
Aqiviti qandaq bolar, kimlär bilmäk?

Tiŋşiğin, insan, sändin iltimasim,
Jürigiŋgä kiçikkinä bir kšyüm bär!
Dost-yaranğa, yeqiniŋğa çin jüräktin
Ümütigä çiraq yaqar bir mehir bär!
Vähşi bolma, bu çäkläklik hayatta,
Qädir qilğin yeqiniŋni hayat çağda.
Vaqit bšlüp, kšŋlin alğin, iltimasim,
Säylä qilsun seniŋ bilän bähit bağda.

Käçmäs hämrayim
Birdä küz bolup sarğiyar,
Ränҗip, kšpkä aldinar.
Aldiğanni bilgändä,
Meniŋ kšŋlüm ağrinar.

Birdä yaz bolup eçilip,
Bähitniŋ yotqinin yepinip.
Bähitniŋ barin säzgändä,
Ketimän hiyalğa berilip.

Hiyalda bir işik eçilip,
Kelimän içigä män kirip.
Aldimda uzun bir yoruq yol,
Turğandäk çaqirip, berip qol.

Huddi bir çšçäklär elidä,
Jürgändäk his qildim bir dämdä.
Hiyalniŋ qudriti şunçilik,
Kättim män ohinip oŋumda.

Hiyalğa qandaq oy kälmäydu,
Dedimdä untidim män uni.
Biraqta şu mäzgil içidä,
Bšläkçä his qildim šzämni.

Hiyalim-käçmäs u hämrayim,
Bäzidä män yalğuz qalğanda.
Hiyalim — u meniŋ arminim,
Yetilär äŋ egiz tağlarğa.

Nazgül ҺAKİMOVA,
Һ.İskändärov namidiki Avat ottura mäktiviniŋ 11-sinip oquğuçisi.
Uyğur nahiyäsi.

Baliliğim — bazarliğim
Oynaymiz däp šydin qeçip,
Jügrişättuq sayğa qarap.
Qoğlişip biz suni keçip,
Ketätti şu çağ künmu petip.

Öygä kälmäy, oynap külgän,
Dostlar bilän täŋ jürgän.
Qiziq štti baliliğim,
Birdä jiğlap, birdä külgän.

Yazniŋ küni aptapta,
Koçilarda jürättuq.
İssiq štsä beşimizdin,
Oynap uni säzmättuq.

Ömürdiki äŋ yahşi
Künlärniŋ u biridur.
Baliliğim bazarliği
Meniŋ üçün tarihtur.

Män bähitlik
Män bähitlik ata-anam qeşimda,
Boldi ular härçağ meniŋ yenimda.
Män bähitlik dostlirim meniŋ qeşimda,
Yšlänçim boldi, sürüngändä gayida.

Män bähitlik uyğurniŋ bir qizimän,
Şatlinimän hälqimniŋ sazi bilän.
Bähitlikmän uluq hälqimniŋ bariğa,
Eçinimän hälqimniŋ tartqan muŋ-zariğa.

Bähitlikmän, ärkin oynap külimän,
Qaliğaçtäk kšktä uçup jürimän.
Hoşal bolup här käçürgän künümgä,
Şükri qilip, qanat qeqip jürimän.
Melikäm ҖAMALDİNOVA,
Ardolata ottura mäktiviniŋ
9-sinip oquğuçisi.
Uyğur nahiyäsi.
Meniŋ bayliğim
“Män baymän” däp mahtanmaymän alämgä,
Undaq bayliq kerigi yoq adämgä.
Mahtan şunda hoşal bolup äy, insan,
Birinçi bayliğiŋ bolsa ägärdä.

Bayliq desäm, oylap qalma altun däp,
Altun degän päqät taştin ibarät.
Bolsa ägär tän saqliğiŋ salamät,
Qilğin uni mäŋgülükkä nazarät.

Bayliğim däp eytalaymän anamni,
Elip käldi bu duniyağa päpiläp.
Eytalaymän bayliğim däp atamni,
Ärkiläymän şuŋlaşqimu “dada” däp.

Talantqa tazim
(A.Dšlätovqa)
Uyğurumniŋ uluq äziz şairliri
Yoruq ätti meniŋ moşu çin qälbimni.
Şuŋlaşqimu mahtinimän šzäŋ bilän,
Özäŋ barda uyğurumniŋ şair oğli.

Özäŋ barda kštirildi iҗadiyät,
Bügün mana kelip qaldim bayqişiŋğa.
Saŋa arnap mänmu mana şeir yazdim,
Qobul alğin şeirimni «Sirdaş» bova.

Dolqup aqqan Tarimniŋ uluq süyi
Aŋliniptu bügün meniŋ quliğimğa.
Yaŋrap turğan uyğurumniŋ uluq küyi –
Şeir eytiş saŋa arnap şair bova.

Zumrat TUĞLUQOVA,
Dovun ottura mäktiviniŋ
6-sinip oquğuçisi.
Uyğur nahiyäsi.

Arman bilän yaşaymän
Arman bilän yaşaymän bu šmürdä,
Şükri qilğin yaşiğan här künüŋgä.
Arzu, ümüt, hayat üçün kürişip,
Razi bolğin atqan härbir teŋiŋğa.

Arman bilän yaşidim bu küngiçä
Qanat yeyip, uçqan quştäk kškkiçä.
Ömür degän mäŋgü ämäs, bilgin şuni,
Aҗritişni bilgin şuŋa aq-qarini.

Arman mähsät alğa başlar här qaçan,
Mähsät üçün keläçäkkä qädäm basqan.
Küç-quvitim, җan-jigärim qaynap tursa,
Jürigimgä roh berär däl şu arman.

Yaşmu bar, qerimu bar bu yolda,
Şu yoldiki yoluvçi män bolimän.
Parlaq hayat sürüş keräk, ägär bolsa
Arzu, ümüt, arman bilän män yaşaymän!

Һäy, insanlar…
Һäy, insanlar, insanlar,
Kšpkä rähim qiliŋlar.
Bäş künlük bu alämdä,
İnaq šmür sürüŋlar!
Aldamçi hayat ekän,
Yahşi, yaman kšp ekän.
Tirikçilik ğemida,
Dostni tepiş täs ekän.

Mehman bolup yaşaymiz,
Barğa şükri qilimiz.
İnaq yaşap härqaçan,
Parlaq bolsun elimiz!

İnaq -iҗil jüräyli,
Sinaqlardin štäyli.
Bay bolsun, gaday bolsun,
Dayim billä jüräyli.

Dilnara ҺÄVÄYDULLAEVA,
Tügmän uyğur ottura mäktiviniŋ 9-sinip oquğuçisi.
Uyğur nahiyäsi.

Anam
Anam meniŋ mehrivan,
Anam meniŋ kšyümçan.
Şu mehirgə toymidim,
Elip kətti əҗəl kep.

Qandaq qilay əndi mən,
Təğdir yoli şu ekən.
Çidamliq kerək ekən,
Һayat qanuni şu ekən.

Sšzliriŋ qaldi җan ana,
Tutqan šyliriŋ qaldi.
Yatqan yeriŋ yumşaq bolğay,
Qəbirliriŋ gülgə tolğay.

Qaydisän, ana?
Yatsam qeşimda yoq,
Qaydisən, ana?
Tursam yenimda yoq,
Qaydisən, ana?

Jügrəp šygə kirsəm,
Qaydisən, ana?
Yoqliğiŋ bilindi,
Qaydisən, ana?

Qaraŋğu qişmu çiqtiğu,
Qaydisən, ana?
Yatqan yeriŋdə yoq,
Qaydisən, ana?

Rəsmiŋni sšyüp,
Qanmay qaraymən.
Seni bək seğinip,
Kəçkiçə jiğlaymən.

Sumbat SÄYDULLAEVA,
İ.Tayirov namidiki Bayseyit ottura məktiviniŋ 9-sinip oquğuçisi.
Ämgäkçiqazaq nahiyäsi.

Arman
Arman bilän yaşaymän,
Arman bolğaç harmaymän.
Soqqaç jüräk arman däp,
Yetiş üçün qaytmaymän.

Çoqum yetimän
Arminim bar meniŋmu,
Tehi qolum yätmigän.
Davinim bar meniŋmu,
Eşip, štüp kätmigän.

Bir sirim bar meniŋmu,
İşigini açmiğan.
Dolqunum bar meniŋmu,
Һazir qaynap-taşmiğan.

Küylirim bar meniŋmu,
Bügüngiçä çalmiğan.
Güllirim bar meniŋmu,
Terip-üzüp almiğan.

Şatliğim bar meniŋmu,
Qeşidin bir štmigän.
Amitim bar meniŋmu,
Ömürboyi jütmigän.

Tağlirim bar meniŋmu,
Män yeniğa kälmigän.
Nişanim bar meniŋmu,
Uzun vaqtin çälligän.

Ümütüm bar meniŋmu,
Jiraqtinla kšzligän.
Deŋizim bar meniŋmu,
Ğulaç taşlap üzmigän.

Oylirim bar meniŋmu,
Eytalmiğan bir җanğa.
İlhamim bar meniŋmu,
Ohşiğan zor qiyanğa.

Qäläm alsam… Hiyalğa,
Oyğa çšküp ketimän.
İşänçim bar, ularğa
Bir kün çoqum yetimän.

Mehray YuNUSOVA,
Tügmän uyğur ottura mäktiviniŋ 3-sinip oquğuçisi.
Uyğur nahiyäsi.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ