Yaşlar — keläçigimiz kapaliti

0
696 ret oqıldı

Qazaqstan Җumhuriyitiniŋ Prezidenti Nursultan Nazarbaevniŋ biyil Qazaqstan hälqigä yolliğan «İҗtimaiy-ihtisadiy yeŋiliniş — Qazaqstan täräqqiyatiniŋ asasiy yšnilişi» Mäktübidä asasiy on yšniliş boyiçä eniq çarilär kompleksi täklip qilindi. Şuniŋğa muvapiq iҗtimaiy-ihtisadiy yeŋiliniş bilän industrialliq-innovatsiyalik layihilär qolğa elinip, ham äşiyani qayta işläş bilän infraqurulumni mukämmälläştürüş sahalirida nurğunliğan kšlämlik layihilärniŋ ämälgä aşuruluşi kütülmäktä.

Prezident Nursultan Nazarbaevniŋ qazaqstanliqlarğa yollavatqan än°äniviy Mäktüpliri här dayim tarihiy ähmiyätkä egä ekänligi  vä alahidä strategiyalik hšҗҗät bolup hesaplinidiğanliği bilän päriqlinidu.  Çünki barliq mäktüplärdä elimizni tehimu täräqqiy ätküzüş, här bir ailiniŋ, här bir grajdanniŋ turmuş şaraitini yahşilaş, hälqimizniŋ birligini, teçliqni saqlaş yolliri eniq atap kšrsitilidu. Şuŋlaşqa bizniŋ elimizniŋ bügünki kündiki äŋ asasiy yšnilişi — iҗtimaiy yeŋiliniştin ibarät bolmaqta. Şundaq ekän, biz bu qetimqi Mäktüptä eytilğan tapşuruqlarni birlişip ämälgä aşurup, utuqluq täräqqiyat yolini davamlaşturuşimiz keräk.

Mäktüpniŋ asasiy yšnilişliriniŋ biri — yaşlar mäsilisi bolup hesaplinidu. Ötkän jili «Qazaqstan Җumhuriyitidiki dšlätlik yaşlar säyasiti toğriliq» Qanuniğa šzgirişlär bilän qoşumçilar kirgüzüldi. Şuniŋ davami süpitidä yaşlarni, şu җümlidin yaş aililär bilän yaş tiҗarätçilärni qollap-quvätläş mäsilisi bügünki kün tärtiviniŋ muhim mäsililiriniŋ biri süpitidä qaralmaqta. Bu — nahayiti hoşal bolarliq ähval. Prezidentimiz štkän jigirmä jil içidä yaşlarni qollap-quvätläş toğriliq dayim tilğa elip kelivatidu. Yaşlarğa süpätlik bilim beriş, ularni iş bilän täminläş, änsizçilikkä berilmäy, beğäm hayat käçürüşi üçün haҗät bolğan moҗut şaraittin toluq paydiliniş dšlitimizdiki yaşlar säyasitiniŋ äŋ muhim şärti bolğan, kälgüsidimu şundaq bolup qalidiğanliğini Prezident Nursultan Nazarbaevniŋ bu qetimqi Mäktübidinmu eniq kšrüşkä bolidu. Çünki Prezident dšlätniŋ yaşlar säyasiti toğriliq eytip, Һškümätkä ularni iş bilän täminläşniŋ yeŋi programmisini işläp çiqişni tapşurdi. Uniŋdiki asasiy yšnilişlärniŋ biri yezilarda tiҗarätçilikni täräqqiy ätküzüşkä nişan qilinğan. Bu programmida, äŋ aldi bilän, yeza yaşlirini iş bilän täminläşkä alahidä diqqät bšlünüşi şärt. Uniŋ üçün yezilarda yaşlarniŋ tiҗarät bilän şuğullinişiğa tosalğu boluvatqan barliq sälbiy kšrünüşlärni iҗabiy häl qiliş lazim. Mäsilän, «Qazaqstan Җumhuriyitidiki dšlätlik yaşlar säyasiti toğriliq» Qanunğa muvapiq yezilarda yaşlar bilän yaşlarniŋ täşkilatliri qurğan fermerliq vä dehan egiliklirigä nesiyä elişta, seliq tšläştä bäzi imtiyazlarni yaritip, dšlät täripidin qollap-quvätläşkä egä boluşini täminläş artuqçiliq qilmaydu. Bu yaşlar tiҗaritiniŋ täräqqiyatiğa käŋ yol eçip, yaşlarniŋ yezida qelişiğa qaritilğan muhim qädäm bolatti vä hazir kšp eytilivatqan regionlarni täräqqiy ätküzüş programmisiniŋ ämäliyatta šz äksini tepişiğa mümkinçilik bärgän bolar edi.

Prezidentimizniŋ Mäktübidä moşu mäsililärniŋ hämmisi härtäräplimä eytilğan. Ändi hškümätkä Prezident tapşuruğini orunlaş üçün yeziniŋ eniq mümkinçiliklirini hesapqa alğan halda eniq programmilarni işläp çiqiş täläp qilinidu. Çünki Prezidentniŋ yerim milliondin oşuq yaş ailini turuşluq šy bilän täminläş toğriliq tapşurmisimu häliq mänpiyitini kšzläydiğan vä dayim qollap-quvätläşkä egä bolidiğan täşäbbuslarniŋ biri. Prezidentimizniŋ bu täşäbbusi elimizda «Yaşlar — bizniŋ keläçigimiz» degän qanatliq sšzniŋ ämäliyatta šz äksini tepişi yolida taşlanğan salmaqliq qädäm süpitidä bahalinivatqanliği nahayiti toğra ekänligini qäyt qilğumiz kelidu.

Şähsän šzäm Prezidentimiz Nursultan Nazarbaevniŋ yaşlar säyasitigä qaritilğan barliq täşäbbuslirini qolumdin kelişiçä qollap-quvätlävatimän däp eytalaymän. Buniŋdin bäş jil ilgiri yaşlarniŋ täşäbbusi bilän qurulğan «Birlik» җämiyätlik fondi  štkän vaqit içidä yaşlar bilän işläşniŋ bay vä ämäliyatta sinalğan täҗribisigä egä bolğanliğini täkitligüm kelidu. Mäzkür fond ämälgä aşurğan işlardin gezithanlirimiz toluq hävärdar däp oylaymän. Şundimu, pursättin paydilinip, ularniŋ bäzilirini eytip štüşni toğra kšrüvatimän.

«Birlik» җämiyätlik fondi yenida «Attila» sport klubi täşkil qilinğandin keyin yaşlirimizda boş vaqtini paydiliq štküzüşkä bolğan intilişniŋ šskänligi eniq sezilmäktä. Bügünki kündä mäzkür sport klubiniŋ Almuta şähiridä vä Almuta vilayitidä on ikki şšbisi turaqliq vä nätiҗidarliq paaliyät elip berivatidu. Ularda 400din oşuq yaş sportniŋ här hil türliri boyiçä mäşiqliniş mümkinçiligigä egä. Moşu vaqit davamida «Attila» sport klubida kikboksing boyiçä 23 duniya çempioni vä 60 Qazaqstan çempioni yetilip çiqqanliğini eytip štüşniŋ šzi kupayä däp oylaymän. Ulardin taşqiri här jili yeza yaşliri vä studentlar arisida sportniŋ bäzi ammiviy türliri boyiçä musabiqilarni štküzüş än°änisi qeliplaşti.

Һär jili may — noyabr' aylirida uyğur yaşliri arisida futbol boyiçä turnir uyuşturulup kelivatqanliği mälum. Bu turnirğa «Birlik» җämiyätlik fondi turaqliq räviştä här jili 500 miŋ täŋgä mäbläğ bšlidu. Mundaq misallar nahayiti nurğun. 2011-jilila päqät yaşlar arisida sport musabiqilirini uyuşturuşqa «Birlik» җämiyätlik fondi 3 million 675 miŋ täŋgä särip qildi. Buniŋdin taşqiri fond häyrihahliq vä hamiyliq paaliyätliridä kšzgä çüşüp kälmäktä. Mäsilän, armrestling boyiçä Qazaqstan Җumhuriyitiniŋ sport mahiri Ş.Hamitovniŋ Һindstanda vä Amerikida štkän musabiqilarğa qatnişişi üçün haҗät bolğan çiqimni «Birlik» fondi šz zimmisigä aldi. Bu vä başqimu misallar «Birlik» җämiyätlik fondiniŋ yaşlar arisida sağlam hayat tärizini qeliplaşturuş boyiçä ämälgä aşuruvatqan işliriniŋ helila käŋ vä salmaqliq ekänligini kšrsätsä keräk. Şuniŋ bilän billä, biz hälqimiz arisidin yetilip çiqqan kšrnäklik şähslärniŋ ismini äbädiyläştürüşkimu šz tšhpimizni qoşuvatqanliğimizni tilğa alsam, kämtarliq çämbiridin çiqip kätkänligim bolmas däp oylaymän. Mäsilän, dšlät vä җämiyät ärbabi İsmayil Yüsüpovniŋ, SSSR häliq artisti, kompozitor Quddus Ğoҗamiyarovniŋ, estrada yultuzi Murat Nasirovniŋ häykilini ornitişqa salmaqliq ülüşimizni qoştuq, keläçäktä Çonҗa yezisida kšrnäklik yazğuçi vä dramaturg Şayim Şavaevniŋ häykilini ornitiş täräddutini kšrüvatimiz.

Mälumki, duniyaniŋ bäzi dšlätliri šzliriniŋ ihtisadini turizm arqiliqmu täräqqiy ätküzüvatqanliği mälum. Prezident šz Mäktübidä täräqqiy ätkän ällärdä turistik klasterniŋ ülüşi içki umumiy mähsulatniŋ on payiziğa täälluq ekänligini, ändi bizdä bolsa, u bir payizğimu yätmäydiğanliğini oçuq eytti.

Därhäqiqät, Almuta şähiriniŋ ätrapidiki duniyaviy standartlarğa toluq җavap beridiğan tağ çaŋğusi kurortlirini täräqqiy ätküzüş nahayiti ähmiyätliktur. U päqät Alitağ bağridiki gšzäl Almutiniŋla ämäs, şundaqla pütkül elimiz ihtisadiniŋ sür°itigä sür°ät qoşidiğan ähvalda boluşi keräk. Mana moşuniŋğa ohşaş muhim problemilarniŋ häl boluşiğa šz hässimizni qoşuş bizniŋ häm insaniy, häm grajdanliq borçimiz bolup hesaplinidu. Şuŋlaşqa keläçäktä «Birlik» җämiyätlik fondi turizmni täräqqiy ätküzüşni kšzdä tutidiğan bäzi layihilärnimu ämälgä aşuruşni niyät qilmaqta. Huda buyrisa, u layihilirimizniŋ utuqluq boluşiğa toluq şärt-şarait bar däp oylaymän. Çünki bügünki kündä elimizda turizmni täräqqiy ätküzüşkä yeŋiçä kšz qaraş şäkillinip, elimizniŋ җay-җayliridiki tarihiy orunlarğa çät älliklärni kšpläp җälip qilişniŋ yeŋi yolliri bilän usulliridin paydiliniş üçün käŋ mümkinçiliklär yaritilmaqta.

Mäktüptä Prezident kün tärtivigä qoyuluvatqan layihilär ihtisadimizniŋ, mämlikitimizniŋ ähvalini tamamän šzgärtidiğanliğini eniq eytti. Ägär hazirğa qädär elimizniŋ içki umumiy mähsulati җan beşiğa çaqqanda 11 miŋ dollardin aşqanliğini inavätkä alsaq, bäş jildin keyin bu kšrsätküç on bäş miŋ dollarğa yetidiğanliği kšzdä tutulmaqta. Şundaq bolsa, häliqniŋ iҗtimaiy ähvalini, turmuş şaraitini yahşilaşqa, işsizliqtin qutuluşqa, yeŋi iş orunlirini eçişqa dšlät yeŋiçä kšz qaraşni şäkilländürüşkä kirişkän ekän, uniŋğa här birimiz paal qatnişişimiz lazim. Uniŋğa yaşlarni kšpläp җälip qilişni vaqit tälivi däp çüşänginimiz toğra. Biz elimizniŋ mustähkäm tüvrügi, dšlitimizniŋ bärikiti, keläçigimizniŋ çiriği — yaşlarni alämşumullaşturuş dävriniŋ äŋ muhim şärti bolğan riqabätkä qabil boluş rohida tärbiyiläşni heç qaçan yadimizdin çiqarmasliğimiz keräk.

Adilҗan ZÄYNAVDUN,

«Birlik» җämiyätlik fondiniŋ prezidenti.

Almuta şähiri.

 

 

Bälüşüş

Javap qalduruŋ