Ahirzamanniŋ bälgüliri

0
734 ret oqıldı

Yeŋi jil harpisidiki äŋ ästä qalarliq vaqiälärniŋ biri — 21-dekabr'ğa «bälgülängän» ahirzamanni kütüş boldi. Uniŋ toğriliq miş-miş päqät koça, buluŋ-puşqaqlardila ämäs, bälki kšpligän ammiviy ähbarat vasitiliri sähipiliridimu yezildi. Vähimigä çüşkän ayrim gšl adämlär aililirini äŋ muhim ozuq-tülük vä başqimu haҗätliklär zapasliri bilän qamdaşqa kirişti. Bazarlarda, başqisini eytmiğanniŋ šzidä, adättiki şamlarniŋ sodisi iştikläşkä başlidi. «Äpsus», vaqti-saati kälgändä hämmimiz buniŋ adättiki oydurma ekänligigä kšz yätküzduq.

Pütkül duniyani häläykümgä salğan ahirzaman häqqidä kšpni kšrgän insan, Almuta şähiri Dostluq mähällisiniŋ 93 yaşliq turğuni Muptullam Abdullaev šziçä pikir jürgüzüp, izah beridu.

— Män šz pikrimni monu bir rivayättin başlimaqçimän, — däydu Muptullam ata uluq-kiçik tinip. — Bir adäm jutidiki daŋqi çiqqan ahunumdin: «Siz bäk danişmän insan. Eytiŋa, ahirzaman qaçan kelidu?» däp soraptu. Şu çağda ahunum uniŋğa «Ahirzamanni sänmu, balaŋmu, nävrä-çävräŋmu, yätmiş puştuŋmu kšrmäydu. Һär halda, män saŋa ahirzamanniŋ yeqinlişişiniŋ bälgülirini eytip beräy» däp tšvändikilärni bayan qiptu.

Qerilarda vädä bolmaydu,

yaşlarda nomus bolmaydu,

ayallarda ibadät bolmaydu.

İZAҺ: häqiqätänmu hazir qerilar ilgärkidäk ançila vädä berip kätmäydu. Ähvalğa, çamisiğa qarap iş tutidu. Yaşlar çoŋlarniŋ aldida iza tartişni, hiҗalät boluşni bilmäydu. Ayallarmu qädimkidäkla «demokratiyalişip» kätti.

Kiyginiŋ torqa (qimmät bahaliq kiyim)

                                                                              bolidu,

minginiŋ yorğa bolidu.

İZAҺ: häqiqätänmu, hazir adämlärniŋ, bolupmu yaşlarniŋ qandaq kiyinivatqanliği toğriliq eytmisaqmu çüşinişlik. Ändi ayrim estrada yultuzliriniŋ sähnidä bir qetimliq kiyidiğan kiyim-keçiginiŋ šzi bir šyniŋ hunidin eşip ketidiğanliği häqqidimu aŋlap jürimiz. Şundaqla yollirimizda çät älniŋ türlük-tümän maşiniliri «yorğilap» jüridu.

Barliq adämniŋ qolida halta bolidu,

uniŋ içi qäğäzgä tolidu.

 İZAҺ: häqiqätänmu hazir qäğäzvazliq häddidin taşqiri kšpiyip kätti. Adättiki oquğuçi, studentlardin başlap, lavazimliq adämlärgiçä qäğäzgä tolğan papkilarni kštirip jüridiğan boldi. Uniŋsiz heç bir räsmiyätçiligiŋmu pütmäydu.

Aldap jürüp duniya tapisän,

Jügräp jürüp tamaq yäysän.

İZAҺ: häqiqätänmu yahşi, paravän turmuş käçürüşni haliğanlar härhil yenik yollar bilän pul-duniya tepişqa intilivatidu. Vaqit şunçilik qiski, kšp vaqitta tamiğiŋni jügräp jürüp yeyişkä toğra kelidu.

Adämlärni tahtabeşiğa tizidu,

Mäşkä ot yaqmastinla šylär issiydu.

İZAҺ: häqiqätänmu şähärlärdila ämäs, hätta yezilardimu adämlär ikki vä kšp qävätlik šylärdä yaşavatidu. Öylär asasän avtonom yaki märkiziy issitiş tarmaqliri arqiliq issitilivatidu.

Jundisini işt kšrmäydu,

Oçaqniŋ isini bulut kšrmäydu.

İZAҺ: häqiqätänmu hazir turuşluq šylärdila ämäs, şähsiy šylärdimu junda mähsus kanalizatsiya trubiliri arqiliq tegişlik җayğa ävätilivatidu. İssiqliq beriş märkäzläştürülgäçkä, çedirlirida turhun bolmaydu, älvättä.

Yär taqir bolidu,

Adämlär kapir bolidu.

İZAҺ: häqiqätänmu hazir ilgärki bük-baraqsan bağ-varanlar, mänzirilik җaylar yoqilip, orniğa turuşluq šylär, kottedj-villilar selinivatidu. Umumän, yär asti vä üsti bayliqliriniŋ zapasliri jildin-jilğa azaymaqta. Adämlärniŋ boyidiki insap-topiq, mehir-şäpqät qatarliq aliy insaniy päzilätlär päydin-päy yoqalmaqta.

Su juquri qarap aqidu,

Ata baliğa qarap baqidu.

İZAҺ: häqiqätänmu bügünki kündä su asman-peläk benalarniŋ ahirqi qävätlirigiçä bemalal yätküzülmäktä. Nä-nä egiz fontanlarniŋmu guvaçisi boluvatimiz. İlgärkidäk atilar pärzänt-nävrilirigä yol-yoruq kšrsätmäydu. Äksiçä, çoŋlar yaşlarniŋ mäslihitigä tayinip, ulardin äqil sorap, hayat käçürüvatidu. Çünki bügünki dävir, täräqqiyat tälivi şundaq.

Ayallar duniya qoğlap ketidu,

Ärlär šyini beqip yatidu.

İZAҺ: häqiqätänmu, keyinki vaqitlarda hizmättä bolsun, tiҗarättä bolsun ayallar ärlärgä qariğanda helila paaliyätçanliq kšrsätmäktä. Һä, ärlärniŋ arisida šy işliri bilän bänt bolidiğanlar sani kün sanap šsmäktä.

Buniŋğa nemä däysiz?

Yezivalğan Erşat ÄSMÄTOV. 

 

 

Bälüşüş

Javap qalduruŋ