BÜGÜNKİ ŞARAİTTA BEPÄRVALİQQA YOL YOQ

0
964 ret oqıldı

Burnakün Aqordida Prezident Nursultan Nazarbaevniŋ qatnişişi bilän 2012-jilniŋ nätiҗilirigä vä «Qazaqstan-2050» Strategiyasini ämälgä aşuruş boyiçä väzipilärgä beğişlanğan käŋäytilgän mäҗlis bolup štti.

Mäҗliskä Prezidentniŋ šzi riyasätçilik qildi. Dšlät rähbiri kirişmä sšzidä mäҗlisniŋ ähmiyitigä tohtilip, muhakimä qilinidiğan asasiy väzipilärni atap štti. Aldimizdiki jilliri mämlikät aldida җavapkärlik işlarniŋ, yäni «EKSPO-2017»  kšrgäzmisini štküzüş, «Qazaqstan-2050» Strategiyasini ämälgä aşuruş ohşaş kšlämlik çarä-tädbirlärniŋ turğanliğini eytip, yeqinda Һškümät tärkividä birqatar kadrliq šzgirişlärniŋ orun alğanliğini äskä saldi. Dšlät rähbiri šziniŋ kirişmä sšzidä şundaqla vitse-prem'erlarğa jüklinidiğan väzipilärgä ayrim tohtaldi.

Andin Prezident sšzni Prem'er-Ministr Serik Ahmetovqa bärdi. Һškümät rähbiri štkän 2012-jilniŋ nätiҗilirigä tohtilip, ämälgä aşurulğan işlarni hävärlidi.

«Һškümätniŋ yeŋi tärkivi «Qazaqstan-2050» Strategiyasidä bälgülän­gän väzipilärni ämälgä aşuruşqa qaritilğan paaliyitini tehimu җanlanduridiğan bolidu, dedi Prem'er-Ministr, hazirqi taŋda Umummilliy çarä-tädbirlär plani qobul qilinip, eniq işlar ämälgä aşuruluvatidu. Ötkän jilniŋ asasiy ihtisadiy täräqqiyat programmisi Sür°ätlik industriyalik-innovatsiyalik täräqqiyat programmisida kšzdä tutulğan barliq sahalar boyiçä toluq orunlandi».

Һškümät rähbiriniŋ eytişiçä, duniyadiki bohranğa qarimastin, Qazaqstanniŋ štkän jildiki  täräq­qiyat kšrsätküçliri yaman ämäs. Biraq bohranniŋ aqivätliri helikäm duniyada šz täsirini kšrsitivatidu. Şuŋlaşqa aldimizdiki jillarniŋ plani puhta, yšnilişi eniq boluşi keräk.

Mäҗlistä iҗtimaiy mäsililär boyiçä mämuriy islahatlarniŋ ketip berişi toğriliq Prem'er-Ministrniŋ orunbasari Erbol Orınbaev doklad qildi. «İҗtimaiy yeŋiliniş yšnilişi boyiçä ämälgä aşuruluvatqan asasiy programma — «İş bilän täminläş» programmisi. Bu programma ikki jil uda ämälgä aşuruluvatidu. Bügün šzini šzi iş bilän täminläydiğanlar 2,7 million adämni täşkil qilidu. Buniŋğa qoşumçä dšlät täripidin ğämhorluqni täläp qilidiğan turmuş şaraiti naçar iҗtimaiy toplarniŋmu bar ekänligi mälum. Ularniŋ sani, tähminän, ikki million adämni täşkil qilidu» dedi Prem'er-Ministrniŋ orunbasari.

Prezidentniŋ «Qazaqstan-2050» Strategiyasi boyiçä jüklängän väzipilärniŋ biri elimizda transport infraqurulumini täräqqiy ätküzüştin ibarät. Jiğinda Transport vä kommunikatsiya ministri Asqar Jumağaliev bu yšniliştä ämälgä aşuruluvatqan işlar toğriliq hesavat bärdi.

Mäҗlistä Qazaqstan Җumhuriyitiniŋ Prezidenti Nursultan Nazarbaev programmiliq nutuq bilän sšzgä çiqip, «Qazaqstan-2050» Strategiyasiniŋ baş qaidisi — kšlämlik ihtisadiy pragmatizmdin ibarät ekänligini alahidä qäyt qildi vä bügün keçiktürmäy häl qilişqa tegiş bolğan bäzi bir mäsililärni atap, ularni orunlaş toğriliq җavapkär şähslärgä eniq tapşurmilarni bärdi. Mäsilän, Prezidentniŋ eytişiçä, štkän jili iҗarigä berilidiğan turuşluq šy quruluşi üçün җumhuriyätlik byudjettin 17 milliardtin oşuq täŋgä bšlüngän. Biraq šzläştürülgän mäbläğ bari-yoqi 2,5 milliard täŋgini täşkil qilsa, turuşluq šy-kommunalliq egiligini yeŋilaş programmisi boyiçä šzläştürülgän mäbläğ 21 payizdin ibarät. Ahça bar, lekin u šzläştürülmäyvatidu.

Buniŋğa ämäldarlarniŋ җavapkärsizligi bilän bepärvaliği säväp bolmaqta. Şuŋlaşqa Prezident birinçi vitse-prem'er — Regionluq täräqqiyat ministri B.Sağıntaevqa bir ayliq qäräl içidä moşu probleminiŋ sävävini eniqlap, qobul qilinğan qararlar toğriliq şähsän šzigä doklad qilişni tapşurdi.

«Regionlarğa barğan päytim­dä häliqniŋ nahayiti qimmät turidiğan çoŋ mädäniyät, bilim beriş vä salamätlikni saqlaş sahaliridiki ob°ektlarğa häväs bilän qaraydiğanliğini bayqidim, — dedi Prezident. — Meniŋ layihilärni, quruluşniŋ koniriğan normiliri bilän qaidilirini qayta qaraş toğriliq tapşurmam orunlanmidi. Şuniŋ bilän bir mäzgildä, 2012-jilniŋ nätiҗiliri boyiçä yärlik byudjetlarda paydilinilmiğan 100 milliardqa yeqin täŋgä qaldi. Bizdä hazirğiçä 189 mäktäp, 68 salamätlikni saqlaş ob°ekti apätlik ähvalda turidu. 92 mäktäptä 33 miŋ balimiz üç smenida oquşqa mäҗbur. Şuŋlaşqa yeŋi ob°ektlarniŋ quruluşini başlimasni tapşurimän. Bšlüngän mäbläğ bilän qolda bar resurslar moşu jildin başlap iҗtimaiy ob°ektlarni muräkkäp vä eqimdiki remontqa häm üç smeniliq mäktäplär problemisini häl qilişqa särip qilinsun».

Prezident duniyaviy retsessiyaniŋ ehtimal täsirigä täyyarliniş haҗätligini atap štti vä Prem'er-Ministr S.Ahmetovqa yeŋi Yol häritisini işläp çiqişni tapşursa, yänä bir muhim tapşurmini Prem'er-Ministrniŋ orunbasari K.Kelimbetovqa jüklidi. U tšvändikilärdin ibarät: bähitkä qarşi «Samwrıq-Qazına» holdinginiŋ tärkividä tar kšlämlik investitsiyalärgä häväs yoq ämäs. Moşuniŋğa munasivätlik moşu jilniŋ däsläpki yerimida İstiqballiq milliy klasterlar kontseptsiyasini şäkilländürüş vä «Täräqqiyatniŋ milliy agentliği» aktsionerliq җämiyitini quruş haҗät.

Mälumki, Prezidentniŋ tapşurmisi boyiçä 2009-jili qurulğan «Tau-Ken Samwrıq» milliy kompaniyasi bügünki küngä qädär işlimäyvatidu. Üç jil içidä ämälgä aşurğini bari-yoqi tšrtla şärtnamä. Ändi Prezidentniŋ yänä bir tapşurmisi boyiçä qurulğan «Qazgeologiya» šziniŋ strategiyasini üç jildin beri qobul qilalmayvatidu. Şuŋlaşqa bu sahalarda ähvalni tüp-asasidin yahşilaşqa qaritilğan eniq täkliplärni berişni Ä.İsekeşevqa jüklidi.

Mäҗlistä Prezident «Qa­zaq­stan-2050» Strategiyasini ämälgä aşuruşniŋ däsläpki basquçiniŋ yättä yšnilişini bälgüläp bärdi. Ular: İnfraqurulumniŋ täräqqiyati — milliy ihtisatniŋ utuği bilän istiqbaliniŋ kapaliti; EKSPO-2017 — innovatsiyalik ihtisatni täräqqiy ätküzüşniŋ ähmiyätlik küçi; Ozuq-tülük sahasi — istiqballiq innovatsiyalik klaster; Ottura vä kiçik tiҗarätni täräqqiy ätküzüş; Maliyä sistemisini küçäytiş; İҗtimaiy yeŋiliniş җäriyani; Mämuriy islahat.

Dšlät rähbiri mana moşu yättä yšnilişkä ayrim-ayrim tohtilip, hškümätkä nemilärgä alahidä diqqät bšlüş lazimliğini äslitip štti.

«Һškümätkä Aqtav portini käŋäytişniŋ ikkinçi vä üçinçi basquçliriniŋ layihisini ämälgä aşuruşni çapsanlitişni tapşurimän. Aqtav bilän Baku arisidiki parom parkini vä jük toşuşni käŋäytişni oylaşturuş haҗät. Transport infraqurulumini täräqqiy ätküzüştiki şähsiy җavapkärçilikni Prem'er-Ministr S.Ahmetovqa, Transport vä kommunikatsiya ministri A.Jumağalievqa, «Qazaqstan temir jolıniŋ» rähbiri A.Maminğa jükläymän» dedi Prezident.

Mäҗlistä Prezident hškümätkä biyilqi 1-iyul'ğa qädär energiyalik täŋpuŋluq vä «Energiyani saqlaş-2020» mähsus programmilirini täyyarlap bäkitişni tapşurdi. İssiqliq bilän energiyani saqlaştiki duniyaviy täҗribini hesapqa alğan halda, imarätlär quruluşiniŋ yeŋi standartlirini täyyarlaşni vä kirgüzüşni qaraşturuşniŋ ähmiyiti zor. Yeqinqi üç jilda elektr energiyasini istimal qilişni här jili on payizliq teҗämläşni qolğa kältürüş keräk. Ändi Prem'er-Ministr birinçi yerim jilliqta atom elektr stantsiyasi quruluşiniŋ orni bilän konfiguratsiyasiniŋ layihisini täyyarlişi haҗät. 

Şundaqla Dšlät rähbiri «EKSPO-2017» kšrgäzmisini štküzüşkä täyyarliq kšrüş innovatsiyalik ihtisatni täräqqiy ätküzüşniŋ nahayiti ähmiyätlik katalizatoriğa aylinişi haҗätligini, yeza egiligini täräqqiy ätküzüş mäsililiridä heç qandaq giҗiŋliqqa yol qoyulmasliğini, kiçik vä ottura tiҗarätni täräqqiy ätküzüşniŋ bir usuli süpitidä nazarät organliriniŋ başquruş sistemilirini mukämmälläştürüşni vä strategiyalik ämäs karhanilarni hususiylaşturuşni, tegişlik biznes infraqurulumlirini quruş mäsililirigä alahidä kšŋül bšlüşni, ihtisatniŋ barliq sektorlirini, bolupmu infraqurulumni sür°ätlik täräqqiy ätküzüş üçün, şundaqla tiҗarätni täräqqiy ätküzüşni qollap-quvätläş üçün mäbläğ resurslirini qaraşturuşni, iҗtimaiy ğämsizländürüş sistemisini täräqqiy ätküzüşniŋ ähmiyätlik strategiyasini tepişni vä mämuriy islahatlar dairisidä başquruş funktsiyalirini märkäzsizländürüş boyiçä çarä-tädbirlärni ämälgä aşuruşniŋ haҗätligini eytip štti vä bu mäsililärgä җavapkär şähslärgä yeŋi väzipilärni jüklidi.

Sšziniŋ ahirida Prezident mämlikät aldiğa qoyulğan juquri mähsätlärgä utuqluq qol yätküzülidiğanliğiğa işänçä hasil qildi.

 

 

Bälüşüş

Javap qalduruŋ