«Şuŋqar vä şuŋqarliqlar»

0
679 ret oqıldı

Peşqädäm jurnalist Minämҗan Abdurahmanovniŋ ällik jilliq ämgiginiŋ nätiҗisidä barliqqa kälgän kitap äynä şundaq däp atilidu. Uniŋda muällipniŋ Uyğur nahiyäsidiki Şuŋqar yezisiniŋ bärpa boluşi, ahalisiniŋ štmüştiki vä bügünki turmuş-tirikçiligi, moşu juttin uçum bolup, ismi kšpçilikkä tonulğan şähslär toğriliq maqaliliri orun alğan. Uyğur nahiyäsidiki däsläpki märipätçilärniŋ biri  qoşaqçi Nurdunmolla Yüsüp oğli, Sotsialistik Ämgäk qährimani Zakir Minämov, Özbäkstan dšlät radio vä televidenie komiteti räisiniŋ orunbasari bolğan jurnalist Heläm Hudaybärdiev häqqidä yezilğan maqalilar şular җümlisidindur. 1930-jilliri Qazaqstan, Özbäkstan vä Qirğizstanda paaliyitini tohtatqan uyğur mäktäpliri, tehnikumlar vä näşriyat bšlümliriniŋ ähvaliğa eçinğan Heläm Rähim oğliniŋ Stalinğa yolliğan hetiniŋmu mäzkür kitaptin orun elişi uniŋğa nisbätän kitaphanlarniŋ qiziqişini tehimu aşuridiğanliği täbiiy.

— Jutumdin 1962-jili kätkäçkä, bäzi mälumatlarniŋ, isimlarniŋ yadimdin kštirilip qelişi ehtimaldin jiraq ämäs, — däydu kitap muällipi Minämҗan Abdurahmanov. — Şuŋlaşqa mabada män bilmigän, aŋlimiğan materiallar tepilip qalsa, yezimiz tarihi häqqidä talay kitaplar yezilar däp oylaymän.

Kitaptiki qährimanlar häqqidä gäp qozğisaq, Şuŋqar yezisida Avut qamusçini bilmäydiğan adäm yoq. Çoŋlarniŋ eytişiçä, u uzaq vaqit yeza keŋişini başqurğan, nahayiti savatliq, kšzi oçuq, tädbirçan insan bolğan ekän. Şundaqla u uyğur saz äsvaplirini çelip, nahşilarni iҗat qilattekän.

Muällipniŋ yänä bir qährimani, şuŋqarliq Һoşurahun Abdurahmanov Uyğur nahiyäsidiki «Yolçi» kolhoziğa räis bolğan. Keyiniräk, yäni 1937-jilqi täqipläşniŋ qurvini bolup, qamaqqa elinğan.

Muällip šz kitavida şundaqla bügünki kündä Şuŋqardin uçum bolup, çoŋ-çoŋ muvappäqiyätlärgä qol yätküzgän, jutniŋla ämäs, käŋ amminiŋ pährigä aylanğan şähslär häqqidimu bayan qilidu. Mäsilän, kitaphan mäzkür näşirni oquş arqiliq juttiki yeŋi mäktäpni selişqa šz ülüşini qoşqan «Şuŋqar» şirkitiniŋ mudiri İvrayim Kevirov bilän ädliyä pänliriniŋ doktori, professor Şahimärdan Şäripov häqqidiki häm jutta ahirqi jillarda yüz bärgän här hil yeŋiliq-šzgirişlär toğriliq mälumat alalaydu.

Hulasiläp eytqanda, çaräk äsirgä yeqin mätbuat sahasida işläp, җumhuriyätlik «Uyğur avazi» gezitida baş muhärrirniŋ orunbasari lavazimiğiçä kštirilgän peşqädäm jurnalist Minämҗan Abdurahmanovniŋ «Şuŋqar vä şuŋqarliqlar» namliq kitavini hämmä kitaphanlar üçün qiziqarliq, käspiy däriҗidä yezilğan ämgäk, däp eytişqa toluq asas bar.

Minämҗan ASİMOV.

 

Bälüşüş

Javap qalduruŋ