Yahşiliq untulmaydu

0
826 ret oqıldı

(Bolğan vaqiä)

Ägär hatalaşmisam, ağriqhanidiki adäm kirişkä äyminidiğan äŋ sürlük bšlmilärniŋ biri — operatsiya qiliş hanisiğu däymän. Yardämgä muhtaҗ bemarniŋ ätrapida bir näççä aq halatliq ävzäl җan säkparä bolsimu, heç qandaq artuq avaz çiqmaydu. Päqät arilap-arilap hirurgniŋ lävzidin «Skal'pel'», «Spirt», «Yod», «Qayça», «Qisquç» degän sšzlärnila aŋlişiŋiz mümkin. Bügün — novättiki operatsiya. Bšlminiŋ otturidiki üstäl üstidä yaşanğan adäm yatidu. Hirurg bemarniŋ hšҗҗätliri arqiliq uniŋ tärҗimä hali bilän tonuşup çiqqandin keyin, uniŋ kšzliridin yaş tamçiliri domulap çüşüşkä başlidi. Bir çağda hirurg šzini tutuvaldidä, qäddini raslap, işqa kirişti…

…Niyaz tarihiy vätinimizdiki Ğulҗa şähiriniŋ ätrapiğa җaylaşqan yezilarniŋ biridä turatti. U ata-anisiniŋ yaşanğanda tapqan yalğuz balisi bolğaçqa, yezidikilär uniŋ ismini atimayla «Bovay-momayniŋ oğli» deyişätti. Bir eçinarliği, u tuğma naka bolğanliqtin, ayaqlirini toğra besip maŋalmatti. Aran-aran qädäm taşliğaçqa, täŋtuşliridäk ärkin jügräp, säkräp jürälmätti. Şuŋlaşqimu u kšpinçä šzidin kiçik balilar bilän arilişatti. Şularniŋ biri — Qähriman. U mäktäptiki älaçi, tärtivi ülgilik balilardin edi. Kütülmigän yärdin Qähriman bäzgäk ağriğiğa muptila bolup qalidu. Şundaq bolsimu u mümkin qädär mäktäptiki därislirini taşlimasliqqa tirişip, oquşini davam qilidu. Ätiyazliği, yäni ağriq ädäp kätkän çağlarda, uni mäktäpkä dadisi etiğa oltarğuzup apirip jürdi. Pursiti kälgändä, teviplarniŋ mäslihiti bilän qoy terisigä eliş ohşaş häliq tibabitiniŋ amilliridin paydilanğini bolmisa, ata-anisi Qährimanni nemişkidu dohturlarğa kšrsätküsi kälmätti. Künlärniŋ biridä Niyaz ağiniliri bilän beğiniŋ içki täripidiki däräqzarliqqa oyniğili baridu. Bir çağda u «Vay, bšrä! Qeçiŋlar!» däp avaziniŋ bariçä vaqirap, putlişip jürüp, šy täräpkä qarap jügräydu. Balilar heç närsini çüşänmisimu, häläykümgä çüşüp, uniŋ käynidin ägişidu. Һämmisi hasirap-hšmüdäp šyniŋ yeniğa kälgändä Niyaz Qährimanğa:

— Sän ändi çoqum bäzgäktin qutulisän, — däydu vä yançuğidin aldin-ala täyyarlavalğan jipni elip, sol biligigä irim qilip bağlap qoyidu.

Tovva! Ha işiniŋ, ha işänmäŋ, Qähriman şu vaqiädin keyin bäzgäktin birätola saqiyip ketidu. Uniŋğa kündin-küngä mağdir kirip, mäktäpkä vaqtida baridiğan bolidu. İlpätliridäk säkräp, jügräp degidäk ärkin oynaydiğan halätkä yetidu.

Ötkän äsirniŋ älliginçi jilliridiki kšç-kšç päytidä Niyaz bilän Qährimanniŋ aililiri Qazaqstanğa kšçüp çiqidu. Ular bu bepayan älniŋ här hil җayliriğa orunlaşqaçqa, šz ara munasiviti üzülüp, bir-biri bilän hävärlişiş imkaniyitidin ayrilidu. Qähriman Çeläk täväsidiki yezilarniŋ biridä ottura mäktäpni äla bahalarğa tügitip, Almutidiki meditsina institutiğa oquşqa çüşidu. Uni muvappäqiyätlik tamamliğandin keyin hirurg mutähässisligini egiläp, şähärdiki märkiziy dohturhaniğa işqa orunlişidu. Һä, Niyazniŋ täğdiri tamamän başqiçä bolidu. Niyaz sšygän yari bilän baş qoşup, bir pärzänt kšridu. Bähitkä qarşi, yalğuz oğli härbiy hizmitini ada qilivatqan päytidä qaza bolidu. Şuniŋdin kšp štmäy şor peşanä Niyaz ayalidinmu ayrilip, yalğuz qalidu. Mundaq eçinarliq ähvalğa çüşkänligidin hävär tapqan qerindaşliri uni ğämhorluğiğa alidu…

Qähriman çoŋ bolup, kamalät yeşiğa yätkiçä äşu naka ağinisiniŋ šzini bäzgäk ağriğidin qutulduruş üçün tapqan heylisi häqqidä oylap jürdi. Helä vaqitqiçä äşu mšҗüziniŋ tegigä yetälmäy, baş qaturdi. Bu soalğa u päqät institutta oqup jürgän päytliridä җavap tapqan edi. Çünki meditsinida «stress» degän çüşänçä bar. Mäsilän, bir närsigä bäkmu hoşal bolğan yaki qattiq qorqup kätkän sap-saq adäm täsadipi ağriqqa giriptar boluşi mümkin. Bäzidä, äksiçä, šlüm çaŋgilida yatqan yaki uzun jillar boyi ağriqtin qutulalmay kelivatqan adäm birdinla saqiyip ketişi ehtimal. Bu, älvättä, hayatta nahayiti kam uçraydiğan hadisä. Äynä şu amilniŋ šz vaqtida 14-15 yaşliq naka baliniŋ yadiğa kälginigä Qähriman ta bügünki küngiçä häyran.

Öziniŋ baliliq vaqtida beşidin štkän äşu bir künlärni äsligändä Qährimanğa «Niyazni bir uçratsam. Uniŋğa šz novitidä mänmu bir yahşiliq qilsam — nur üstigä nur bolar edi» degän oy aram bärmätti. Hälqimizdä «Yamanliq — bağ arilap, yahşiliq tağ arilap qaytidu» degän dana hekmät bar ämäsmu! Mana, vaqit kelip, Qährimanğa qädinas dostiniŋ yahşiliğini qayturuş pursitimu tuğulğan edi…

…Bügünki operatsiya üstilidä yatqan näq şu Niyaz edi. Qähriman šziniŋ bar küç-ğäyritini, bilim-maharitini işqa selip operatsiyani muvappäqiyätlik tamamlidi. Aridin mälum vaqit štkändin keyin narkozniŋ küçi qaytip, Niyaz asta kšzini eçişqa başlidi.

— Niyaz, ähvaliŋ qandaq? — däydu şu päyttä uniŋ beşini siypap, yeniğa kälgän Qähriman.

— Şükri, yahşi. Rähmät sizgä, dohtur! — däydu uni tonimiğan Niyaz.

Qähriman uni  artuq bearam qilğusi kälmidi, ätimalim, heç gäp qilmastin ayiğiniŋ uçida besip, palatidin çiqip kätti.

Qurvanҗan MÄSİMOV.

 

 

Bälüşüş

Javap qalduruŋ