Mehrivan jüräklär

0
670 ret oqıldı

Bäzidä ätä-ahşimi hoylimizdiki bäldiŋdä oltirip, holum-hoşnilar bilän gäplişip qalimiz. Adättä pensionerlar paraŋlişişni yahşi kšridu ämäsmu. Şundaq päytlärdä çeçi aqarğan bir kişini pat-patla kšrättim. Bäzidä bir yaş ayal «Bovaŋ seni seğinip qaptu…» däp çaqçaq qilip, kolyaskidiki bovaqni uniŋ yenida qaldurup, bäldiŋniŋ udulidiki pod°ezğa kirip ketätti. Bir küni män äşu aqsaqalniŋ yeniğa kelip oltardimdä: «Nävriŋiz oğulmu yaki qizmu?» däp sorivedim, u kişi bovaqni ärkilätkäç, «Hudayim bärgän yalğuz qizimniŋ oğli» däp җavap bärdi. Sšzimiz sšzgä ulişip, qizğin paraŋğa çüşüp kättuq. Yeŋidin tonuşqan sšhbätdişim Malik balilar šyidä tärbiyilängän bolup çiqti. U uruştin keyinki jilliri baştin käçürgän särgüzäştiliri, qiyinçiliqliri häqqidä hekayä qildi…

— Kamalät yeşiğa yätkändä härbiy hizmätkä çaqirtilip, Vätän aldidiki borçumni ada qilip qaytqandin keyin Almutidiki zavodlarniŋ birigä işqa orunlaştim. Politehnika institutini sirttin oqup tamamlap, injener mutähässisliginimu egilävaldim. Bu җäriyanda šzämgä ohşaş balilar šyidä šskän qizğa šyländim. Yaş mutähässis süpitidä iş täräptin šy aldim. U çağlarda šy dšlät täripidin häqsiz berilidiğan. Şundaq qilip, ailäviy hayatni başlap, on jildäk billä turğandin keyin ayalim Saniyäm saqaymas ağriqqa giriptar bolup alämdin štti. «Tovva — jitimniŋ ağzi aşqa tägsä, burni qanap yegüzmäptu» degändäk, bir iş boldidä» däp oylidim şu päyttä. Saniyämdin ayrilğandin keyin maŋa pütkül duniya qaraŋğuluqqa çšmgändäk bilindi. Jiğlap-qahşap jürüp, künlärni štküzdüm.  Äl-ağinilärniŋ: «Öylänsäŋçu! Ailä qurup, bala-җaqiliq bolsaŋ, därt-qayğunimu untup ketättiŋ» däp dayimla җemiläşliri quliğimğa zadila huş yaqmatti.

Bir küni qizini yatliq qilğan ağinäm Avut toyiğa çaqirdi. Toy yeqimliq, şoh saz-näğmilär çelinip, intayin yahşi štti. Ärlär bilän ayallar beqişip ussulğa çüşüp, uni tehimu qizduruvätti. Şu päyttä otturida äҗayip çirayliq ussul oynavatqan bir җugan birdin diqqitimni šzigä җälip qildi. Qandaqtu-bir illiq sezim jüräk-bağrimni tävrätkändäk boldi. Saniyämsiz štkän jillar җäriyanida män zadila mundaq his-tuyğuni baştin käçürmigän edim. Mana şu kündin başlap u ayal kšz aldimdin neri kätmäydiğan boldi. Oylimay desämmu, oyum şuniŋda…

Ahiri ağinäm Avutniŋ šyigä berip uniŋdin heliqi җugan häqqidä soridim. Uniŋ eytişiçä, meni mähliya qilivalğan ayalniŋ ismi Rahiläm ekän. Buniŋdin helä jillar ilgiri yoldişi häm oğli yol halakitidä paҗiälik vapat boptu. Qizi Gšzäl hazir 3-sinipta oquvetiptu. Şuniŋdin keyin Rahiläm häqqidä aŋlisam-aŋliğim kelidiğan bolup qaldi. Uniŋ bädänlirini titiritip ussul oynaşliri, illiq täbässümi meni äriksiz šzigä ram qilivaldi. «Tovva, däymän šzämgä, män yaş jigit bolmisam, yeşim älliktin eşip kätkän tursa, şu çağda nemä bolğinim? Bu keçikip kälgän muhäbbätmu, yä? Nemişkimu buruniraq kälmigändu? Ägär şundaq bolğinida, äl-ağinilirim eytqandäk, alliqaçan aililik, bala-җaqiliq bolmasmedim. Demäk muhäbbätni vaqti-saati kälgändä Hudayim šzi beridekändä» degän hulasigä käldim.

Män ahiri Rahiläm bilän tonuşuşni qarar qildim. Çünki šzämni huddi jigirmä yaşliq jigittäk his qilişqa başliğan edim.

***

Hulläs, aridin kšp štmäy, Rahiläm ikkimiz baş qoştuq. Şundaq qilip, ikki yerim ailidin bir pütün ailä hasil boldi. İҗil-inaq, şat-şadiman hayat käçürüşkä başliduq. Vaqit štüp, qizimiz Gšzäl mäktäpni tamamlap, çät äl tilliri institutiğa oquşqa çüşti. Uni pütärgändin keyin, šz mutähässisligi boyiçä işqa orunlaşti. Bu җäriyanda bir jigit bilän tonuşup, turmuş qurup, İlşat, Dilşat isimliq ikki oğulluq bolmidi. Һä, üçinçi oğli Rişatni momisiğa kšrüş nesip bolmidi. Çünki Rahiläm tuyuqsiz meyisigä qan ketip alämdin štti. Mana aridin ikki jil štti. Män ändi qaytidinla yalğuzsirap, jitim balidäk yeganä qaldim. Rast, qizim, küyoğlum, nävrilirim bar. Һämmisi meni bäkmu hšrmätläydu. Lekin Rahilämniŋ orni başqa. Män uniŋ bilän ğayivanä sšzlişimän. Bäzidä «Nemişkä meni šzäŋ bilän billä u duniyağa elip kätmidiŋ?», däp nalä qilimän. Meniŋ keçikip kälgän muhäbbitim äynä şundaq tamamlandi. Ändi päqät Alladin balilirimniŋ, nävrilirimniŋ amanliğini tiläp, yaşaştin başqa ilaҗim yoq…

Sšhbitimiz şu yärgä kälgändä, kolyaskidiki bovaqmu ğuduŋşup ohinişqa başlidi. Aŋğiçä Gšzäl yenimizğa kelip, dadisi bilän bovaqni elip kätti. Ularniŋ käynidin zoqlinip qarap, Gšzälgä apirin äylidim. Һazirqi zamanda šz ata-anisiğa qaralmay, qerilar šyigä tapşuruvatqanlar az ämäs. Gšzäl bolsa, šgäy atisini «dadam, nävrilirimniŋ bovisi» däp hšrmätlisä, nävriliri «bova» deyişip, keçä-kündüz yenidin kätmäydekän. Bovaymu hayatini ularsiz täsävvur qilalmaydu. Nävrilirini mäktäpkä apirip, elip kelip, ularniŋ tärbiyisigä alahidä kšŋül bšlidu. Şu tüpäyli bu ailiniŋ tüvrügi, ğämhorçisi bolup kelivatidu.

Җäzirä BURҺANOVA.

 

Bälüşüş

Javap qalduruŋ