• Асасий мақалилар
  • 24 Қыркүйек, 2020

Дөләт рәһбири Қасым-Жомарт Тоқаевниң БМТниң 75 жиллиғиға беғишланған Алий дәриҗидики чарә-тәдбирдә сөзлигән сөзи

Һөрмәтлик Рәис,
Һөрмәтлик баш катип,
Һөрмәтлик кәсипдашлар, ханимлар вә жанаплар!
Инсанийәт жилнамисидики әң шиддәтлик Дуния урушидин кейин 1945-жили июньда тамамән йеңи Тәшкилатниң бәрпа қилиниши – һәммимиз үчүн муһим вә тарихий вақиә.
Даг Хаммаршельдниң Бирләшкән Милләтләр Тәшкилати «бизни җәннәткә йәткүзүш үчүн әмәс, дозақтин қутулдуруш үчүн қурулған» дегән қанатлиқ сөзини һәммимиз билимиз.
Дәсләп БМТ коллективлиқ бехәтәрликни тәминләш системиси сүпитидә қурулғини билән, әмәлиятта дуния әллирини умумий мәхсәт вә мәнпийәткә бириктүрди.Шу түпәйли паалийәтчан һәм кәңдаирилик хәлиқара һәмкарлиқ дәври орниди.
Әлвәттә, бу оңай болмиди. Әпсус, өткән 75 жил ичидә дунияни қайғу-һәсрәттин қутулдурушқа қаритилған умумий мәхсәтлиримиз билән қәдрийәтлиримизни алға сүрүш йолида нурғунлиған имканийәтләрдин айрилип қалдуқ.
Шуниңға қаримай, утуқтинму, мәғлубийәттинму савақ алған тоғра. БМТниң чоңқур тарихи паалийәтчан коллективлиқ күч-ғәйрәтниң арқисида кәңдаирилик мәсилиләрни муһакимигә селиш басқучи болди. Атап ейтқанда, колониялик башқуруштин тәрәққиятқа, балиларни һимайә қилиштин климатниң өзгиришигә, саламәтлик сақлаш ишидин инсан һоқуқиға, течлиқни қоллаштин консенсусқичә мавзуларни өз ичигә алди.
Ахирқи оттуз жилда Қазақстан БМТниң барлиқ баш органлириға, шуниң ичидә, Бехәтәрлик Кеңәштә тоқунушларни рәтләш, ядролуқ қурални тарқатмаслиқ вә қуралсизлиниш, терроризмға қарши күрәш, конфессияара вә милләтара диалог, деңизға чиқалмайдиған тәрәққий етиватқан әлләрниң мәнпийитини қоғдаш охшаш әвзәлликләрни тәшвиқат қилишқа қатнашти.
Әнди бүгүнки заманға нәзәр ташлисақ, көплигән йеңи хәтәр-ховуплар, шундақла, бәзибир тәкрарлинишқа башлиған тавакәлчиликләр бизни өткән басқучқа қайта елип келиши мүмкин екәнлигини байқаймиз.
Һазир мультилатерализм чоң ховупқа дуч кәлди. Мошундақ әһвал «соғ мунасивәтләр уруши» аяқлашқандин кейин пәйда болмиған еди.
COVІD-19 вирусини тохтитиш қийин болуватиду. Дунияда аммивий қураллиниш җәрияни қайтидин күчәймәктә. Стратегиялик тәрәққият мәхсәтлирини әмәлгә ашуруш иши асталап қалди.
БМТ Низамнамисида бәкитилгән мәхсәтләр буниңдин кейин әмәлгә ашмайду дегән пикир тарқимақта.
Мән өз елимниң Президенти вә БМТниң сабиқ лавазимлиқ шәхси сүпитидә бу көзқараш билән тамамән келишмәймән.
Мошуниңға қаримай, биз, үмүт отини өчәрмәй, қайта уни яндурушимиз керәк;
умумий мәхсәттин баш тартмай, униңға қол йәткүзүш үчүн күч-ғәйритимизгә йеңи сүръәт беришимиз лазим;
анархияға йол бәрмәй, хәлиқара һоқуққа асасланған жәмийәт қурушни давамлаштурушимиз керәк.
Бу – наһайити җиддий вәзипиләр. Алдимиздики онжиллиқ 2030-жилғичә турақлиқ тәрәққиятниң күн тәртивидә турған вәзипиләрни әмәлгә ашуруш вә һазирқи замандики боһранларни йеңишниң нәтиҗидар йолини тепиш үчүн һәл қилғучи басқуч болиду.
Бу кәңдаирилик мәхсәт умумий күч-ғәйрәтни вә җавапкәрликни тәләп қилиду.
Биз Баш катип Антониу Гуттеришниң рәһбәрлик паалийитигә миннәтдарлиқ изһар қилимиз.
Шундақла униң Бирләшкән Милләтләр Тәшкилатидики нәтиҗидарлиқни, ашкарилиқ вә ениқлиқни ашуруш бойичә һазирқи паалийитини қоллаймиз.
Қазақстан БМТниң миссияси вә Низамнамисиға садиқ болиду. Шуниң билән биллә, елимиз турақлиқ, адаләтлик вә гүлләнгән дуния қуруш йолидики умуммий вәзипини әмәлгә ашурушқа қатнишиду.
Бирләшкән Милләтләр Тәшкилати кәңдаирилик һәм бирдин-бир аммибап хәлиқара тәшкилат сүпитидә һәқиқий мәнадики альтернативиси йоқ тәшкилат болуп қалидиғанлиғиға ишәнчимиз камил.
Диққитиңларға рәхмәт!

Нур-Султан шәһири
21-сентябрь, 2020 жил

61 рет

көрсетілді

0

пікір
Алдыңғы мақала Қайта ишләш санаитидә өсүм үч пайиздин ашти
Келесі мақала БМТ – дуния хәлиқлирини умумий мәхсәткә бириктүргән тәшкилат

Біздің Telegram каналына жазылыңыз

алдымен сізді қызықтыратын барлық жаңалықтарды біліңіз

ПІКІР ҚАЛДЫРУ

Сіздің электронды пошта жарияланбайды. Қатарды міндетті түрде толтырыңыз *

Уйғур авази

28 Қазан, 2020

Жүктеу (PDF)

Редактор блогы

Ершат Моллахун оғли ӘСМӘТОВ

Редактор блогы