• Әхбаратлар еқими
• 07 Тамыз, 2025

Һәммимиздин аманәткә қалидиған дуния бу

 Җәмшит РОЗАХУНОВ

(Ғәзәлләр) 

Ғәзәл
Юлтузи көчкән шерикниң жүригин қандур, ғәзәл,
Үмүти өчкән ғерипниң чириғин яндур, ғәзәл.

Сән аләмгә йоллиған пак ой-тилигим әлчиси,
Лайиқ қобул қилса дәп көңлүм пәришандур, ғәзәл.

Хошаллиқ-қайғуңға һәмдәм, һәмнәпәс достларни тап,
Иштияқи, зоқи йоқниң сири аяндур, ғәзәл.

Дава-мәлһәм издигәндәк тевип бемар дәрдигә,
Сәнму мискин, мәйипләшкән җанни шатландур, ғәзәл.

Етивар бөлгәй саңа ким нәп, қудритиң болмиса,
Зерәкләр әқлини ал, бехилни ойландур, ғәзәл.

Наданлиқ бирлә яманлиқ барчә ихлим дүшмини,
Ғалип кәлмисәң гөзәллик аңа қурвандур, ғәзәл.

Нәпислик шәйдалириға бу һаят тәшна һаман,
Изгү истәк, туйғуда дилни қанатландур, ғәзәл.

Түңүлгәнниң сирдиши бол, егилгәнниң – йөлиги,
Йеңилгәнни һәқиқәтниң йолиға яндур, ғәзәл.

Өлгичә һәмра өзәңгә әнди, Җәмшит, илһами,
Ақ йолуңни тиләп қалмақ маңа армандур, ғәзәл.

Дуния бу
Һәммимиздин аманәткә қалидиған дуния бу,
Тирик чағда миң хил койға салидиған дуния бу.

Азду-көп бәргән өмүрниң сориғини йоқ демә,
Өтнисини қоймай түгәл алидиған дуния бу.

Өтәр ғәму-шатлиқ билән төрт пәсилниң күн-түни,
Йөткәп сазниң пәдисини чалидиған дуния бу.

Бәдәвләтләр, бәқувәтләр аңа һәмра болмиди,
Сумруқ қушниң канити һәм талидиған дуния бу.

Бар бәрикәт, хатирҗәмлик өз бәхтиңни тепиштин,
Там өйүңни хан сарийи қилидиған дуния бу.

Яхши-яман нийитиңни сақлисаңму ичиңдә,
Кимлигиңни синақ билән билидиған дуния бу.

Чөл кәби тәшналиғи қанмас көңүлниң һечқачан,
Наилаҗ бар-йоққа рази болидиған дуния бу.

Левидин ташмайду бәзән синдүрүрүп деңизниму,
Амма тамча суға бәзән толидиған дуния бу.

Лап етип янған чирақниң өчмиги жирақ әмәс,
Гүл мисали ечилип һәм солидиған дуния бу.

Бирлигини етирап қилған билән тәрк әткичә,
Һәммини икки қутупқа бөлидиған дуния бу.

Иззитиңни бәрмә, Җәмшит, ләззитигә һәр дәмниң,
Изи қалмаслар кәйнидин күлидиған дуния бу.

Өзимиз
Әй, адәмләр, йоқимизни бар қилғанму өзимиз,
Кәң дунияни сан бөлүшүп, тар қилғанму өзимиз.

Алла бәргән ой-парасәт, әқил-идрәк, пәм билән,
Бар аләмни таң қалдуруп, хар қилғанму өзимиз.

Йәр-зиминдә изгүлүкни тиклигән иблис әмәс,
Амма пүтмәс дәртни аңа яр қилғанму өзимиз.

Пак муһәббәт, меһримиздин ниҗат тепип шат өмүр, 
Ғәзәп-нәпрәт, қәһримизни дар қилғанму өзимиз.

Хатирҗәм яшашни арман қилмиған җан йоқ, лекин — 
Дилни тәшвиш, гумандин һошияр қилғанму өзимиз.

Көңүлсизлик дәштини тәр, әҗримиз, гүлгә орап,
Дат селип тозғанда бостан, зар қилғанму өзимиз.

Бөлүндуқ икки нийәткә бир тиләктин ярилип,
Бирсини – дост, бирсини әғъяр қилғанму өзимиз.

Җаһаләтниң миң әсирлик музлирини еритип,
Адаләтниң йолини гүл, қар қилғанму өзимиз.

Чүмүлидәк тиним тапмай һәммә ишқа җан етип,
Бар мәшәқәткә чидамлиқ нар қилғанму өзимиз.

Қисқа өмрүң өткәй, Җәмшит, яхшилиққа ян бесип,
Беғимизни бевақ ғазаң, чар қилғанму өзимиз.

Бу пәләк
Әқил қетип, бәзән әстин тандураркән бу пәләк,
Алға тартип, гаһи артқа яндураркән бу пәләк.

Чаңқитип мөлдүр булақниң йенида чөлдәк сени,
Чөлдә гаһ тәшналиғиңни қандураркән бу пәләк.

Бар тирикликни тәсәддуқ қилсиму күч-қудрити,
Бәзидә аҗизлиғини чандураркән бу пәләк.

Немә иштин бехәвәр дәйсән қери дунияни, дост, 
Кәң қойниға һәммини тәң сиңдүрәркән бу пәләк.

Адил меһнәт, һалал тәрдин болса рисқу-нәсивәң,
Сий-инавәт чоққисиға қондураркән бу пәләк.

Һәддидин ашқанни аста товвисиға кәлтүрүп,
Көкрүги өрләрни чапсан сундураркән бу пәләк.

Сийға тартқан яшлиғиңниң көрки әмәс мәңгүлүк,
Бошқа өткүзсәң кейин өкүндирәркән бу пәләк.

Қоюп капаләткә әҗриң, һиммитиңни өлгичә,
Изиңдин гүл яки тикән үндирәркән бу пәләк.

Һәр кәдәмдә бар әмәлиңни күзитип йәлкидин,
Көзгә көрсәтмәй ишини тиндураркән бу пәләк.

Қуруқ берип, янса жүксиз нариң өмүр-сәпәрдин,
Бағриңни хун, җигәриңни қум етәркән бу пәләк.

Яшиғанни амма, Җәмшит, чөкүп һекмәт, қәдригә,
Армининиң боз етиға миндүрәркән бу пәләк.

Бил
Сазхумар көңлүм мениң һаятта шох сайрашни бил,
Ана жутниң қойнида қайнам болуп қайнашни бил.

Жүриги ятлар мабада жиғлитип кәтсә сени, 
Достлириң бәзмисидә сән шатлинип яйрашни бил.

Өксимә өткән өмүргә, қайтуруп болмас уни
Әлвида дәмләрни мәртчә налисиз тойлашни бил.

Бу һаят өтмәйду ахир бир дидар шатлиғида,
Шуңа һиҗранда өзәңни Пәрһаттәк тавлашни бил.

Чоққилар қалғанда пәстә пәрвазиң түпәйли гәр,
Саңа қанат бағлиған диллар ғемин ойлашни бил.

Нийити пак яхшиларға садиқ илпәт-дост болуп, 
Натонушларға өзәңни сийлитип, сийлашни бил.

Бу йоруқ дунияға йенип келишиң мүмкин әмәс,
Һөрмитиңгә сөз кәлтүрмәй мөртидә ойнашни бил.

Әлниң мәхсәт-мурадидин артуқ бәхит йоқ ерур,
Аңа өмрүңни беғишлап, мәрданә яшашни бил. 

Гүл қалур дегән изиңни басмисун десәң тикән,
Җәмшитниң арманлирини ямандин асрашни бил.

Мениң 
Ана жутум, сән барсәнки пүтмәс дәрманим мениң, 
Сениң билән роябини көрәр арманим мениң. 

Пүткән меһир-муһәббәттин қайрилмайду қанитим,
Тәәллуқ бир саңа ашқан, ашар даваним мениң.

Қойнуңда җошқун булақтәк әркин соқар жүригим,
Булбул кәби ечилиду сәндә зуваним мениң.

Һаят, аләм гөзәллиги намайәндур сән билән,
Маңа язға охшаш иссиқ қиш-зимистаним мениң.

Дил-беғимдин алалмас күз нәвбаһарниң көркини,
Көз алдиңда солсиму һәм бағу-бостаним мениң.

Таки сән бар бу һаятниң мәнму бир султанимән,
Таки сән бар гүл-аваттур хану-вәйраним мениң.

Асман болуп қучақлидиң, юлтуз кәби чечилсам,
Сәндә пәқәт пүтүн болуп өтүш имканим мениң.

Көрәлмәсләр басса әгәр җудасиға төһмәтниң, 
Ақлап қалар бир сәндин йоқ қилчә гуманим мениң.

Болсиму өткән гунайим дост-яранлар алдида,
Бир өзәңниң алдида йоқ әйип-нуқсаним мениң.

Күткиниңдәк адәм болуп ада қилсам борчумни, 
Өткинимдин йоқ дәр Җәмшит, һеч пушайманим мениң.

Изгү ой-нийәттә яшиған әла
(Сонетлар түркүми)

Босуғаңдин атлиса яхши адәм,
Өйүңгә қут-бәрикәт киргән охшаш.
Хизир ата төрүңгә ташлап қәдәм,
Сени қоллап-қувәтләп жүргән охшаш.

Йеқинлашса бәднийәт босуғаңға,
Өй-ичини басар бир соғақчилиқ.
Ховуп-хәтәр,
Әйминиш селип җанға,
Сезинисән қилардәк қарақчилиқ.

Шәк кәлтүрмәй ойиға яхшиларниң, 
Пана тутуп, жүримиз өзимизгә.
Жүрсә, тәғдир, разидуқ бахшиларниң,
Қарисини көрсәтмәй көзүмизгә.

Өйүмиздин кәтмисун қут-бәрикәт,
Босуғидин өтмисун яман нийәт...

***
Азду-көп камчилиқ өткүзгән үчүн, 
Өзәңни кайима, санима надан.
Йәтсила болғини түзәшкә күчүң,
Йоқ ахир йеңилмәс, тәл-төкүз инсан.

Көпчилик тән алса әқил-һошуңни,
Данишмән чағлима өзәңни һә дәп.
Учуруп қойисән қонған қушуңни,
Баридин айрилар йеник, беәдәп.

Адәмләр бәк синчи...
Һаят мурәккәп,
Мөҗүзә сирға бай униң һәр деми.
Сәгәк бол өзәңгә, болсун чоң тәләп,
Устира бисидәк көңүл талғими.

Артуқ йә камлиқни көтәрмәйду дит, 
Тәңшилип, тәңшәшни билмәклик – бәхит!

***
Аләмгә көз ечип кәлгәндин кейин,
Изгү ой-нийәттә яшиған әла.
Тепиш өз орнуңни болсиму қийин,
Чүшсиму бешиңға сан түрлүк бала.

Қаш-кирпик ариси екән бу һаят,
Нәсивә-вақтиңни өткүзмә бекар.
Сезинмә өзәңни аңа өгәй, ят,
Боюңда барда зоқ ихлас, иқтидар?!

Дунияниң сәнму бир қайнар булиғи,
Соғулар күнгичә аққин җош уруп.
Қалмисун қәлбиңдә өкүнүш деғи,
Кишилик бәхтиңни қойма қачуруп...

Кәйнигә көп кирип кәтсәң көңүлниң,
Қәдрини қалисән билмәй өмүрниң...

***
Барға шүкри қилмайдиған адитимиз,
Болса керәк қанаәтниң йоқлиғидин?!
Қолдин чиқар гаһи кәлгән амитимиз,
Нәпсиварлиқ, йә көңүлниң «тоқлиғидин».

Өзимизни соримаслиқ иллитимиз,
Һақиқәтни тән алмаслиқ кесиридин.
Баһаланмай жүрсә әҗир-һиммитимиз,
Көрәлмәслик яки һәсәт «кесилидин»...

Сиғинсақму көпирәк пәм-парасәткә,
Жүрәр талай ишлиримиз тәңшәлмәстин.
Сағламлиғи ой-нийәтниң кәлмәй рәткә,
Көрүнүштин қутулуш йоқ дайим пәстин...

Қаримастин бу өмүргә чоңқур, сағлам,
Һаятимиз йоли болмас раван, дағдам...

***
Кәң көңүл болушни қилисән тәшвиқ,
Бар инсан әһлигә бу лайиқ хисләт.
Униңға мунасип мәрт адәмләр җиқ,
Тапқан әл ичидә инавәт, шөһрәт.

Мону бир нәрсигә һәйранмән бирақ, 
Немишкә сәндә йоқ әшу хасийәт?!
Болушни билмәстин өзәң кәң қосақ,
Ахмақлиқ өзгини қилғиниң дәвәт.

Қулаққа хуш яқмас бүгүн сахта сөз,
Җа тәрғип көңүлгә қонмайду пәқәт.
Әй, иним, бол авал өзәң тәл-төкүз,
Көпчилик санимас үчүн һамақәт.

Өзгигә әқлиңни ейтиштин бурун,
Аңа өз көңлүңдин бәргинә орун?!

***
«Қийинлишип барар бүгүн яшимақ»,
Дәп датлимақ адәт болди заманни.
Тапқан нәдин арзу-арман тез ронақ,
Қачан йеник болған асраш бу җанни?!

Бурунқидәк издәп тапмас сени иш,
Бәрикәт йоқ һазир мааш, пулуңда...
Болмай сәндә кәң яшашқа интилиш,
Һаят, тәғдир қалдурар бир булуңда...

Әркинлиги бешиңниң хуш қилсиму,
Бәдилигә туруш чүшмәс асанға.
Яшаш қанчә җапа, еғир болсиму,
Тәмкинлигиң яришар бу заманға.

Болуш үчүн өз дәвриңгә ярамлиқ,
Керәк тәдбир, төзүм, җүръәт, қарамлиқ.
***
Йоқап барар адәмләрдә қанаәт, 
Даваси көп барға шүкри қилиш йоқ.
Ясаштин һәм қайтмас гаһи җинайәт,
Бирақ кейин товвисиға келиш йоқ...

Җуда болуп барар сәвир-тақәттин,
Гоя бирдин һәл болардәк һәммә иш.
Башқиларни әйипләштәк адәттин,
Түгәр охшаш һаяттики ғәм-тәшвиш.

Мунасивәт-нәп, мәнпийәт йүзидин,
Аңа бағлиқ үз-хатирә, сийлашлиқ...
...Қечип барған кәби инсан өзидин, 
Инсап-иман, ишәнч-үмүт, қиймаслиқ?!

Адәмләрни өзгириши заманниң,
Башлимиғай тар йолиға яманниң...
***
Адәмләр көпәйди атақ талашқан,
Қәйәрдин кәлгән бу шөһрәтпәрәслик?!
Кәмтәрлик хисләтләр қаяққа қачқан,
Қанчилик әсқатар сахта бәс-бәслик?!

Өзгини тән алмас, камситишқа бар,
Әҗригә көз салмас, баһалашта йоқ.

Өзини улуқлап, көңлин хуш қилар,
Көтәргән ғоҗуни болсиму қуруқ.

Шулардин йоғини чиқар чатақниң,
Шулардин тарайду өсәк гәп, ғевәт.
Мәри зор охшайду мәнсәп-атақниң,
Баридин шериги, қоллар һамақәт?!

...Жүргиниң яхшидур көксүңни кәрмәй,
Көпчилик әҗриңгә оң баһа бәрмәй...

***
Мабада болса бүгүн йолуң туюқ,
Киймигин тәләйсизлик кепинини.
Қилишқа дәвәт қилар уни очуқ,
Өзәңниң тапар амал, епи сени...

Көзлигән мәхситиңгә йәтәлмисәң,
Роһиңни чүшириштин болғин жирақ.
Ибрәтлик из қалдуруп кетәй десәң,
Йетиштин үмүтүңни үзмә бирақ...

...Мәңгүлүк әмәс башқа қонған амәт,
Вақитлиқ һәм йол торар келишмәслик.
Қудритиң аҗизлиқтин болмай бәләнт,
Тәңшәлмәс өмүрдики егиз-пәслик...

Тавлиғин ирадәңни шуңа баштин,
Үмүтиң йүксәк болса кәң яшаштин.

***
Көп адәмгә ишәнч қилип өтәлмәйсән,
Турақсизлиқ бесим бүгүн җәмийәттә...
Кимлигини бирдин билип, кетәлмәйсән,
Аян әмәс немә бари ой-нийәттә...

Қийин амма гуман билән қаримақ һәм,
Адәтлиниш қачурушқа иманиңни.
Лайиқ әмәс аңа ахир һәммә адәм,
Яшимақ тәс қатмастин тил-зуваниңни.

Айриғанда яхши-яман хислитини,
Айдиңлишар қайси яққа ян бесишиң.
Таразиға селип илләт, һиммитини,
Башлиниду кечишиң йә җан етишиң...

Ишәнчиңниң яхши дайим ақланғини,
Көңлүңниң тез гуман-ғәштин пакланғини.

***
Қанаәтлик болушиң тәң бар-йоққа,
Башлиниду азға шүкри қилиштин.
Тәғдириңниң тирәлмиши туюққа —
Ихтидариң, имканиңни билиштин.

Сахта һәвәс, нәпсиңгә көп берилсәң,
Ачилайду һаят тоғра йолуңни.
Өзлүгүңни тикләштин гәр еринсәң,
Арзуюңға йәткүзүш йоқ қолуңни...

Синақларға бәрдаш берип йәңмәстин,
Майдилинар адимийлик болмишиң.
Амал тепип, һәммә ишни тәңшәштин,
Сий-қәдриңни сақлап, бевақ солмишиң...

Тәливигә лайиқлашмай өмүрниң,
Тапалмайсән арамини көңүлниң...

***
Бесип өттүм шәрәплик өмүр йолини,
Кам болмиди һечкимдин йәткән мәнзилим.
Күзәткәндин болар тәң оңу солини,
Бар һәм йоқтин қанаәт таптиң сән, дилим.

Шүкри билән чәклинип қалмидим амма,
Тәшналиғим бар һели жүргән бесилмай.
Йетип-ашар мәндиму талай муәмма, —
Йешимини тапмиған, вақтим ешинмай...

Қилидиған ишим көп-көңлүмгә пүккән,
Һөддисидин чиқармән аман болса баш.
Йәткән күни пәллигә нәсивәм пүткән,
Ичтин кайип қалмасқа әл-жут, дост-қаяш.

Саңа атқан үмүтни ақлиғиниң хоп,
Муһими, өз қәдриңни сақлиғиниң хоп.

Достлуқ һәққидә
(Сонетлар гүлчәмбири)

1
Достлар бар — сәмимий, сап дил, ғәрәзсиз,
Қилған сөз, әмәли қонған көңүлгә.
Өзара өтүшни истәр аразсиз,
Шу алий һиммити һәммигә үлгә!

Достлар бар — өзини зор санап сәндин,
Сөз ясап, алдиңда жүргән көз бояп.
Қанаәт тапмас теч өмүр сүргәндин,
Кәлсә пәйт-пурсити қоймайду аяп...

Һаятлиқ йоли, раст, әмәс түз, дағдам, 
Сүйинәр адимиң болалмас һәрким.
Болмай та өлгичә һошияр, сағлам,
Йетишмәй өтисән чин достқа бәлким?!

Дост бол һәм садиқ дост издә җаһандин,
Һәрқандақ әһвалда тепилар яндин.

2
Һәрқандақ әһвалда тепилар яндин,
Пак болса достуңниң нийити саңа.
Болмисаң өзәңму ойи ямандин,
Бегуман у һәм көз йәткүзсә аңа.

Болмас көп херидар, кәтмәйду йөләп,
Дост сәндин өзини тутса беганә.
Паш болса жүргиниң мәнпийәт көзләп,
Қалисән қозуқтәк йәккә-йеганә…

Бир яқлиқ достлуқниң ақивити йоқ,
Хоп иккитәрәплик қәдир, илтипат.
Йолуңни болмисун десәң тар, туюқ,
Сәт көрмә өзгини, болма өзәң ят.

Достларниң һәммиси әмәстур тәксиз,
Болуши мүмкин сәл саддә, пәдәзсиз…

3
Болуши мүмкин сәл саддә, пәдәзсиз,
Гәп достниң садиқлиқ, адиллиғида.
Чоқутмай көзүңни ятқа сәвәпсиз,
Һимайә қилишқа қабиллиғида.

Оюңдин чиқмиған тили яғлиқтин,
Миң артуқ шундақ дост-илпәтниң бари.
Бөлүнгән ақ билән қара тағлиқтин,
Адишар йолидин карвиниң нари…

Әгәр шәк болмиса садақитидә,
Һәқиқәт алдида таймиса көзи.
Чиқмастин сақланған әдәп чекидә,
Турақлиқ достларниң йоруқтур үзи.

Шу аддий достларни чиқарма сандин,
Сән үчүн аянмас кечишкә җандин.

4
Сән үчүн аянмас кечишкә җандин,
Билгәч һәм сениң җан қиярлиғиңни.
Қатилға қолчоқмақ болған надандин,
Асрашқа һәрқачан тәйярлиғиңни…

Қайтмас у сән үчүн болуштин қурван,
Ишәнгәч сениңму таймаслиғиңға.
Йөләксиз ялғузни дайим харлиған,
Дүшмәнгә талитип қоймаслиғиңға.

Өтсә бир-бирини йөләп һәр заман,
Кәчмәс достлар билән көңүллүк һаят.
Айралмас уларни ой-пәйли яман,
Жүрсә бирқатарда ишәнч, еһтият.

Һиммити болар сан дастан, һекайә,
Достлар бар меһриван, силиқ-сипайә…

5
Достлар бар меһриван, силиқ-сипайә,
Өзидәк җанларға тәшна, херидар.
Меһри яз-томузда бешиңға сайә,
Қиш-соғда музлатмай өтүшкә һәмкар.

Достлар бар ақ көңүл, һарамлиғи йоқ,
Тәгмәйду бирсигә қилчә зәрәри.
Йүксәк дит-талғими,
Қолиму очуқ,
Бәлким шу сәвәптин бөләкчә мәри?!

Достлар бар һәммигә қериндаш, қаяш,
Чоң-кичик, ят-өзниң бешини қатқан.
Шунлашқа уларни санап өз, қандаш,
Һәр милләт бағрим дәп бағриға тартқан.

Достлар бар – бар-йоқни биргә бөлүшкән,
Хиҗаләт, һаҗити өзәңгә чүшкән.

6
Хиҗаләт, һаҗити өзәңгә чүшкән,
Адәмләр көңлидин чиққиниң әвзәл.
Болса бир-бирини йөләп жүрүшкән,
Аләм бир аилә болатти түгәл!

Өзгиниң муһтаҗи кар қилмас пәқәт,
Өз ғеми билән көп чәкләнгән адәм.
Яшар бай сезинип бәзи һамақәт,
Қериндәш, достиға көрсәтмәй ярдәм.

Хиҗаләт, һаҗәтмән болматти бәлким
Адәмләр өзара болса яр-йөләк.
Өзгигә өзидәк көйүнсә һәрким,
Қалматти иҗавәт болмас ой, тиләк!

Бепәрва, беғәмдә йоқ улуқ ғайә,
Зөрүрлүк ишлири пүтсә купайә…

 7
Зөрүрлүк ишлири пүтсә купайә,
Өзидин башқини ойлимасларниң.
Кетәр бар ишәнчәң, әқидәң зайә,
Илкидә ач билән ойнимасларниң…

Мабада пүтмисә, кәйниңдин қалмас,
Күндә миң тешиләр қутлуқ босуғаң.
Хошәмәт қилишни зади һар алмас,
Униңдин жиркинип, қайнайду оғаң…

Өзини өзгидин артуқ көргәнләр,
Достлуқниң йолида болмайду йолдаш.
Үзигә чүмпәрдә тартип жүргәнләр,
Ичидин дост турмақ, тепилмас қолдаш.

Дост болмас қол бағлап, йолуңни кәскән,
Ариси жирақлап, қариси өчкән…

8
Ариси жирақлап, қариси өчкән,
Илпәттин рапавәт кәлмәс һечқачан.
Хирә бир юлтуздин тез сақип, көчкән,
Чөлдәрәп қалмайду юлтузлуқ асман.

Ариси жирақлап, қариси өчкән,
Қаяштин айрилип өлмәйду киши.
Униңдин яхши өз вақтида кәчкән,
Йәлкәңни басқичә маламәт теши…

Ариси жирақлап, қариси өчкән,
Адәмниң мәвқәси турақсиз, зәйип.
Шундақлар әмәлдә жирақ әмәскән,
Қарилап кетиштин, теңиштин әйип…

Болмас үз-хәтирә ой, көңли ятта,
Сидқидил достлар аз учрар һаятта.

9
Сидқидил достлар аз учрар һаятта,
Һиммити артуқ гаһ кериндишиңдин.
Болсиму бәдөләт, хизмити катта,
Һәрдайим тепилип турар қешиңдин.

Сидқидил достлар кам учрар һаятта,
Кәң көңүл,
Көйүмчан,
Беминнәт ғәмхор.
Мәйли бай болмисун, мәнсиви һәтта,
Әл-җутниң ичидә инавити зор.

Қаяш көп, сидқидил достлар аз бирақ,
Һөддидин чиқалмас һәммә илпәт тәң.
Һәркимниң бешиға чүшәр сан синақ,
Чин достни айришқа қадир бир өзәң!

Һәркимдә көпәйсун садиқ дост-илпәт,
Һәммигә яхшилиқ тилигән пәқәт.

10
Һәммигә яхшилиқ тилигән пәқәт,
Достлар тар йолларға башлимас сени.
Мәртивәң ашқанда қилмайду һәсәт,
Башқа күн чүшкәндә ташлимас сени.

Хизмити чәкләнмәс пәқәт сән билән,
Өмрини беғишлап яшар әл-жутқа.
Пак виждан әмридә, буйриса Вәтән,
Турар һәр балаға, кириду отқа!

Хәлқиниң намидин елип капаләт,
Йеқинни дост қилип, ятни өз қилар.
Қалдурмай дилларда рәнҗиш, адавәт,
Тикәнлик йолларни раван, түз қилар!

...Кимки тил тәккүзсә мөтивәр затқа,
Әл-жутниң алдида қалар уятқа!

11
Әл-жутниң алдида қалар уятқа,
Дост-дүшмән пәрқини айралмай жүргән.
Йетишкә интилмай мәхсәт-муратқа,
Өзини һәммидин әқиллик көргән.

Көпчилик алдида қизармас үзи,
Билип һал-чамини өмүр сүргәнниң.
Етибар, нәзәрсиз қалмай иш-сөзи,
Һәммигә тәң көрүк болуп жүргәнниң.

Адәмләр тәл-төкүз, сүттин ақ әмәс,
Кишилик һар-номус, виждан алдида.
Қәдриңгә йәткәнләр һисдаш, һәмнәпәс,
Йәтмәсләр, қалдуруп кетәр далдида…

Гунайиң болса, дост, қилмас мәхпирәт,
Мәнпийәт йүзидин болғанлар илпәт.

12
Мәнпийәт йүзидин болғанлар илпәт,
Көрсәтмәс һечкимгә аҗиз йерини.
Пүккән ой-мәхсити болмай иҗавәт,
Ашкарә қилмайду мәхпий сирини…

Өзи сир бәрмәстин, сириңни елип,
Истәйду сәндин нәп-пайда көрүшни.
Алдиңда егилип, сөзүңни қилип,
Кәйниңдин көксини керип жүрүшни.

У тәнбиһ, синиңни алмайду еғир,
Сағлам ой-пикриңгә салмайду қулақ.
Өч йә хуш көрәмсән аңа бәрибир,
Ундақ дост-илпәтниң йоқи яхширақ!

Хош гаһи сиғинған яхши тонушқа,
Яшаштин сүйинип гуманлиқ достқа…

13
Яшаштин сүйинип гуманлиқ достқа,
Униңдин бир йоли кәчкиниң дурус.
Кейин миң урғандин бешиңни ташқа,
Бу ишни кечикмәй йәшкиниң дурус.

...Көңлүмгә қаримай,
Көкүмни сетип,
Жүргәнниң көп көрдүм хиянитини.
Кәтмиди вақитниң өзи сақайтип,
Жүрәктә қалдурған җараһитини...

Үзиниң тайини йоқ тез өзгирәр,
Қәдриңни билмәскә болмас ишинип.
Бир яқлиқ болған хоп, йәткичә зәрәр,
Жүргәндин арида бәзән есилип...

Яримай сақ-сәгәк, зерәк болушқа,
Әқидә, һиммитиң кетиду бошқа...

14
Әқидә, һиммитиң кетиду бошқа,
Гәр мүҗәз-хислитиң көпкә яқмиса.
Қияссән учалмас қанатсиз қушқа,
Ят турмақ, достуңға сөзүң ақмиса.

Бирсидин камчилиқ тепиштин авал,
Бөкүңни еп қоюп, өзәңни сора.
Һәқиқий дост тапмақ мүшкүл, еһтимал,
Болмастин өзәңму мунасип җора.

Бу һаят мүқәддәс һәр ихлим үчүн,
Инсанға тәвәррүк чин достлуқ йоли.
...Бар уйғур бешини қошиду бир күн,
Шу йолдин таймиса гәр «Оттуз оғли!!!».

Асманға учуруп, қилсиму йәктиз,
Достлар бар-сәмимий, сап дил, ғәрәзсиз.

15
Достлар бар сәмимий, сап дил, ғәрәзсиз,
Һәрқандақ әһвалда тепилар яндин.
Болуши мүмкин сәл саддә, пәдәзсиз,
Сән үчүн аянмас кечишкә җандин.

Достлар бар меһриван, силиқ-сипайә,
Хиҗаләт, һаҗити өзәңгә чүшкән.
Зөрүрлүк ишлири пүтсә купайә,
Ариси жирақлап...
Қариси өчкән...

Сидқидил достлар аз учрар һаятта,
Һәммигә яхшилиқ тилигән пәқәт.
Әл-жутниң алдида қалар уятқа,
Мәнпийәт йүзидин болғанлар илпәт.

Яшаштин ишинип гуманлиқ достқа,
Әқидә-һиммитиң кетиду бошқа.