Нурлуқ сималар

Ризвангүл Һашим қизи (1926 — 1945)

rizvan

1945-жили Шәрқий Түрк­станниң хитай-гоминдаң тәҗавузчилириға қарши инқилавий күрәш овҗ еливатқан бир пәйттә, һәр­бий штабқа пидаий болуп кәлгән Ғулҗа шәһириниң хәлқи арисида Ризвангүл вә униң достлири бар еди. Қизлар әсли һәмшириликкә қобул қилинсиму, Ризвангүл қисқа вақит ичидә бирқатар қуралларни қоллиниш ала­һидилигини өзлүгидин үги­­ни­валған.

Чимәнгүл ТУРМАНОВА (1922 — 1988)

zhiman

Чимәнгүл Турманова Алмута шәһиридә туғулған. 1938-жили Алмута Медицина институтини, 1940-жили Алақә бағлаш техникумини утуқлуқ тамамлиған. Улуқ Вәтән уруши башланғанда дадиси вә акиси мәйданға атлинип, көп өтмәй улардин “қара хәт” келиду. Бир жилдин кейин әр жүрәк Чимәнгүлму өз ихтияри билән урушқа атлиниду.

Қәмбәрханум (1914 — 1994)

kambqr

Қәмбәр-ханум 1914-жили Қәшқәрдә дунияға кәл­­­­гән. Ташкәнт-тики уссул мәктивини тамамли-ғандин ке­­­­­йин Уйғур театриға тәклип қилиниду. Дәсләп “Ғерип — Сәнәмдики ” кенизәк уссулини жуқури маһарәт билән орунлап, тез арида көпчиликкә тонулиду.

Айшәм Шәмиева (1912 – 1978)

aisham

Айшәм Шәмиева Яркәнт шәһиридә туғулған. Қари Босақов намидики мәктәпни тамамлап, Алмутидики  азсанлиқ милләтләр үчүн ечилған маарип институтиға чүшиду. 1932 — 1934-жиллири Москвадики РСФСР хәлиқлири педагогикилиқ институтиниң тәйярлиқ курсида оқуйду.

Майимхан (1812 — 1834)

skazki_shaherezadi_1

Майимхан ата-анисиниң арзулуқ қизи еди. Камаләт йешиға толғанда уни чәтәллик зораванлар билән йәрлик бәгләрниң хәлиқ үстидин жүргүзүватқан еғир зулми ечиндуратти.

Назугум

nazigum

Қәһриман уйғур қизиниң әсли исми Чолпангүл болуп, қариқаш, қарикөз вә назук бәдәнлик бу қошақчини хәлиқ «Назугум» дәп атавалған. 1826-жили Қәшқәр хәлқиниң хитай-манҗур басқунчилириға қарши азатлиқ күриши бастурулғандин кейин манҗур хани Дуваң қозғилаңчиларни Қәшқәрдин Илиға сүргүн қилған пәйттә Назугумму шуларниң  қатарида еди.

Ипархан (1734 — 1763)

Iparxan

Ипархан — гөзәллик, садақәтлик, қәһриманлиқ кәби алий пәзиләтләр муҗәссәмләнгән хәлқимизниң сөйүмлүк қизи. Ипарханниң өз исми Мәмурезизим болуп, кичигидә наһайити чирайлиқ болғачқа, хушпурақ гүлгә қияс қилип, уни «Ипаргүл» дәп атавалған.

Аманнисахан (1523 — 1557)

Amannisa

Атақлиқ музыкишунас, муқамчи Аманнисаханниң нахша-сазға болған қизиқиш-иштияқи балилиқ чағлиридин башланған. Миллий саз әсваплирини, классик шаирлар әсәрлирини үгиништә дадиси Махмутниң тәсири зор болған.

Әриксөйәршаирә вә муқамчи

Ammanica

Биз бу мақалимизда шаирә, сәнъәткар вә, әң муһими, әриксөйәр қизлиримизниң бири Аманниса хеним тоғрилиқ икки еғиз сөз қилмақчимиз. Аманниса хеним Йәкән Сәидийә уйғур ханлиғиниң иккинчи хани Султан Абдурешитхан (1533 — 1570-жиллар) заманидики атақлиқ шаирә, муқамшунас-сәнъәткар вә этика-эстетика бойичиму қәләм тәврәткән әдип сүпитидә етирап қилинған қизлиримизниң бири болуп һесаплиниду.