Jut oğli

0
609 ret oqıldı

Yarkänt täväsidiki nadäklik Tudiyarovlar ävladi maŋa yahşi tonuş. Şularniŋ biri Abdukerim meniŋ sinipdişim, qädinas ağinäm. Mäktäp qoynida başlanğan dostluğimiz helikäm davamlişivatidu, ailäviy yeqin arilişimiz. İnisi Tursun Tudiyarov bolsa, Panfilov nahiyäsiniŋ içki işlar bšlümidä çaräk äsir җavapkär lavazimliq hizmätlärni atqurğan käsipdişim. U nahiyälik İçki işlar orginida җinaiy işlarni izdäştürüş bšlümini başquratti. Män Tursun bilän bir yärdä işlimisämmu, iş babida kšrüşüp, arilişip jürgäçkä, uniŋ hayat, ämgäk yolidin hävärdarmän. Sävävi, militsiya mäktividä işlävatqinimda här jili nahiyä, vilayätlärgä berip, bizdin uçum bolğan hadimlarniŋ ähvalini bilip qaytattuq.

Tursunniŋ işbilärmänligi, җavapkärligi, işiğa bar vuҗudi bilän kirişip ketidiğanliği maŋa mälum edi. Mayor Qurmanğazı Abaybekov šziniŋ 2010-jili näşirdin çiqqan «Lyudi çesti» namliq kitavida ustazini minnätdarliq bilän alahidä tilğa alidu. «İşimiz eğir, vaqit bilän hesaplaşmattuq, җinayätniŋ asasän keçisi yüz beridiğanliği mälum. Şuŋlaşqa uyqinimu untup, säzgür vä hoşiyar bolduq. Һärhil җinayätniŋ aldini elip, därru aşkarilaşqa tiriştuq. Başliğimiz Tursun Tudiyarov bu җähättin täҗribisi mol, işbilärmän edi. Һärbirimizniŋ diliğa yol tepip, işqa җälip qilişni bildi. Şundaqla u ğämhorçi rähbär edi. Һärqaysimizniŋ şähsiy vä ailäviy ähvalinimu bilip, muhtaҗimizni qolidin kelişiçä häl qilip berip turdi…», däp yezişi sšzümizniŋ yarqin ispati.

Tursun Yarkänttiki Kirov (hazirqi H.Һämraev) namidiki ottura mäktäpni pütiripla, bir top dostliri bilän Taşkänt şähiridiki politehnika institutida oqudi.  1977-jili oquşini ülgilik tamamlap, injener-mehanik mätähässisligini egiläp, yollanma  bilän Qazaqstanniŋ Tselinograd şähirigä ävätilidu. Bu yärdä bir jil šz mutähässisligi boyiçä işligändin keyin ana jutiğa qaytip kelidu. Yarkänttiki äŋ çoŋ karhanilarniŋ biri — Panfilov kšmüqonaq hillaş zavodida däsläp master, andin çoŋ master väzipisini atqurup, šziniŋ adil ämgigi, җämiyätlik işlardiki paaliyiti bilän tez kšzgä çüşidu. Nahiyälik partiya komiteti täripidin Tursunniŋ namziti qollap-quvätlinip, 1981-jili içki işlar bšlümigä hizmätkä ävätilidu. Bu yärdimu šziniŋ işbilärmänlik qabiliyiti bilän äŋ muräkkäp vä җavapkär җinaiy işlarni izdäştürüş bšlümini başquruş hizmiti tapşurulidu.  Salahiyätlik rähbärgä işänçä-hšrmätmu eşip, u hizmitidä yänä kštirildi. Tursun 1990 — 1992-jilliri nahiyälik içki işlar bšlümi başliğiniŋ säyasiy işlar boyiçä orunbasari vä 1992 — 1996-jilliri içki işlar bšlümi başliğiniŋ birinçi orunbasari lavazimlirini atqurğan. U heçqaçan näpsi avarigärçilikkä berilgän ämäs, adil, pak, dadil işlidi. Şu tüpäyli, šziniŋ mahir täşkilatçi ekänligini namayiş qilalidi. Panfilov nahiyäsi içki işlar bšlüminiŋ paaliyitini yahşilaşqa salmaqliq ülüşini qoşti. Uniŋ bu sahadiki ünümlük ämgigi munasip bahalinip, «SSSR içki işlar hizmitiniŋ älaçisi» vä İ-İİ  däriҗilik «SSSR İçki işlar ministrligidiki җasarätlik ämgigi üçün» medal'liri vä kšpligän Pähriy yarliqlar, soğilar bilän täğdirländi. Moşu yärdin Tursun Tudiyarov podpolkovnik unvani bilän hšrmätlik däm elişqa çiqti.

Ötkän äsirniŋ 90-jilliri zaman šzgirip, hayat näpäsi başqiçä qinğa çüşkän edi. Dšlät mülkini tähsim qiliş, şähsiy egiliklärni tikläş, kiçik vä ottura tiҗarätni rivaҗlanduruş җäriyanliri jürgüzülüvatqan vaqitta işsizliqmu kšpiyip, nurğun adämlär gaŋgirap qaldi. Mundaq halät Nadäktimu yüz bärdi. Qiriqtin ändila alqiğan Tursun jutdaşliriniŋ därdigä därman boluşqa tirişti. U šziniŋ şähsiy egiligini tiklidi — tügmän ornitip işqa qoşti, kšp štmäy su may çiqiridiğan tsehimu işläşkä başlidi. Nadäkliklär ändi jiraq yärlärgä apirip un tartiş, su may setiveliş avarigärçiligidin qutuldi. Nadäkniŋ süpätlik uni vä su meyiniŋ bazirimu iştik boldi. Keyin Tursun şähärdiki iş orunlirini açti. Şundaqla u häyrihahliq, sovapliq işlardimu aldinqi säptä boldi. Nahiyälik Uyğur mädäniyät märkiziniŋ işiğimu yeqindin arilişip, mädäniyitimiz җankšyäridin bolup, yardimini ayimidi. Öziniŋ jutdişi, talantliq qäläm sahibi bolğan Savutҗan Mämätqulovniŋ Nadäktä 50 vä 60 yaşliq tävälludlirini štküzüş täşäbbuskarliriniŋ biri bolup, maddiy җähättin yardäm kšrsätkänliginimu yahşi bilimiz. Tursun 1981-jili Zäytünäm  bilän ailä qurup, ikki pärzänt kšrüp, nävrä sšydi.  Tursun Tudiyarovniŋ juquri lavazimlarda hizmät qilişi vä hšrmät-işänçilärgä erişişidä vapadar räpiqisiniŋ ämgäk-äҗri az ämäs. Moşu maqalini yezişimniŋ sävävi, aldiraŋğu vaqit bu inimiznimu hayatiniŋ 60-mänziligä elip käptu, yäni 2016-jilniŋ 6-yanvar' küni u şanliq tävälludini nişanlaydu. Salahiyätlik, tädbirçan inimizni şanliq sänäsi bilän sämimiy täbrikläp, uniŋğa mustähkäm salamätlik, uzaq šmür vä ailisigä bähit-saadät tiläymiz.

Muhpul YÜSÜPOV,

istipadiki podpolkovnik.

Sürättä: Tursun vä Zäytünäm Tudiyarovlar. 

Bälüşüş

Javap qalduruŋ