Jutniŋ qädirlik mštiväri edi

0
389 ret oqıldı

Tuğulğan jutumiz Yarkänttimu yahşilar qatari aziyip ketivatqandäk tuyulidu maŋa. Şularniŋ biri, çoŋ jutniŋ qädirlik mštiväri Kevir aka Kärimovniŋmu alämdin štkinigä qiriq kün bolup qaldi. U män bilidiğan yahşilarniŋ yahşisidin edi: kšŋli aq, dili pak, kämtar, dilkäş, işlämçan, äl ğemi bilän mädäniyitimiz üçün җankšydüridiğan akimiz bolidiğan. Buni män «Uyğur avazi» gezitiğa muştiri toplaş җäriyanida çoŋqur his qilğan. Kevir aka gezitimizniŋ turaqliq oquğuçisila ämäs, jigitbeşi süpitidä uniŋ häqiqiy җankšyäridin boldi. Qärällik mätbuatqa yeziliş mävsümi başlanğanda maŋa pat-patla telefon qilip, «Abdukerim, kvitantsiyaŋiz bilän bügün çoqum yetip keliŋ, koça arilaymiz» däp šyidä meni kütätti. Är-ayal ikkisi tolimu mehmandost insanlardin edi. Ğiza üstidä muŋdişip, sirdişattuq. Andin taşqiriğa çiqiş aldida bir bolaq ahçini selivalattidä, «Bäzilär quvluq qilip, gezitqa yezilmasliqniŋ härhil säväplirini oylap tapidu, «bügün ahçimiz bolmay turidu, ätä-šgün sšzsiz yezilimiz, Kevir aka», däp yolğa salidu. Undaqlarğa därru šz ahçamni berip, gezitqa yezivetişimiz keräk. Andin ahçini maŋa qayturmay nägä baridu, däysiz, uka» däp koçiğa çiqip, šymu-šy arilattuq. Һäqiqättimu äşundaq säväplärni tapqan adämlärni helä uçritattuq Kevir akiniŋ bu usuli şundaq kişilärni çoqum «qiltaqqa» çüşirätti. Şu tüpäyli u başqurğan şähärdiki «Bazar» mähällisiniŋ uyğur aililiri «Uyğur avaziğa» toluq degidäk muştiri bolup, aldinqi orunni egilätti.

Kevir aka Kärimov 1927-jili Yarkänt şähiridä tuğulğan. Uniŋ baliliq vä yaşliq çağliri eğir jillarğa duç kälgäçkä, hayatniŋ häryan atqan dolqunlirida çiniqti, turmuşqa pişti. Uruş ovҗ alğan 1942-jili yättä jilliq mäktäpni pütärgändin keyin ämgäkkä arilişişqa mäҗbur boldi, şähärdiki sanaät kombinatiğa işqa orunlişip, hünär üginip, piyma basti. Andin MTS yenidiki mehanizatorlarni täyyarlaydiğan kursta oqup, «Oktyabr'niŋ 40 jilliği», Kirov vä Kalinin namidiki kolhozlirida işlidi. Ahirqi jilliri Kalinin namidiki kolhoz räisiniŋ tehnika boyiçä orunbasari, baş injener, keyin işläpçiqiriş uçastkisiniŋ başliği hizmätlirini atqurup, egilik ihtisadi vä mädäniyitiniŋ täräqqiyatiğa salmaqliq hässisini qoşti.

U 1989-jili Panfilov nahiyälik Uyğur mädäniyät märkizini täşkil qilğuçilarniŋ biridin bolup, däsläp märkäz räisiniŋ orunbasari, uniŋ yenidiki Aqsaqallar keŋişiniŋ räisi väzipilirini ülgilik atqurup, märkäz paaliyitini yahşilaşqa munasip ülüşini qoşti.

1993-jili «Bazar» mähällisiniŋ turğunliri hayatiy täҗribisi mol Kevir aka Kärimovni yäkdilliq bilän šzlirigä çoŋ jigitbeşi qilip saylidi. U işini jut adämliriniŋ ähvali bilän tonuşuştin başlidi, šymu-šy kirip ailä ähvalidin hävärdar boldi, täläp-ehtiyaҗlirini bildi, inaqliğini, aktivliğini yahşilaş yolida tär tškti. Şundaq qilip, hämmini jutdarçiliq işlirini izçilliqqa selişqa säpärvär qilalidi. Nätiҗidä «Bazar» mähällisi turğunlirimu nämunilik än°änilärniŋ täşäbbuskarliri süpitidä mäydanğa çiqti. Ülgilik işliri, än°äniliri başqa mädäniyät märkizi, aqsaqallar vä hanim-qizlar keŋäşliriniŋ rähärliri bilän kelişilgän, ularniŋ yardimigä tayanğan halda ämälgä aşuruldi. Mundaq eytqanda, uniŋ bu minnätsiz, häqsiz väzipini üzlüksiz atquruş arqiliq «Bazar» mähällisi җamaätçiligi hämmä җähättin aldinqi säptä boldi. Şu jilliri Kevir akiniŋ namiğa eytilğan yahşi gäp-sšzlär az bolmidi. Şundaqla uniŋ şähärniŋ tšvinidiki harabiliqqa uçriğan kona qäbirstanliqni tazilaş, rätkä kältürüş, qorşaş işliriğimu baştin-ayaq qatnişip, sovapliq işqimu tär tškti. Buni yarkäntliklär yahşi bilidu. Uniŋ yarqin qiyapiti jutdaşliri hatirisidä mäŋgü saqlinidu.

Abdukerim TUDİYaROV.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ