Yeŋi mümkinçiliklär forumi

0
465 ret oqıldı

Elimiz ihtisadiniŋ täräq­qiyatiğa yär җänniti atalğan Yättisuniŋ qoşuvatqan häs­sisiniŋ salmaqliq ekänligi hämmimizgä mälum. Ändi işläpçiqirişqa quyuluvatqan investitsiya kšläminiŋ jil sanap kšpiyişi bu täräqqiyatqa yeŋi mümkinçiliklärni bärmäktä. Bu toğriliq Talğir nahiyäsidiki «Säkkiz kšl» däm eliş parkida štkän «Jetisu İnvest-2016» — «İpäk yolini täräqqiy ätküzüş arqiliq yeŋi mümkinçiliklärgä yol eçiş» mavzusida häliqara investitsiyalik forumda ät­rapliq eytildi. Almuta vi­layitiniŋ hakimiyiti uyuş­­­tur­ğan bu forumğa çoŋ in­vestorluq şirkätlär bilän milliy şirkätlärniŋ, yärlik iҗraiy organlarniŋ väkilliri, kšrnäklik tiҗarätçilär bolup, җämi 400din oşuq adäm qatnaşti. Forumniŋ asasiy mähsiti Almuta vilayitiniŋ investitsiyalik mäp­tunkarliğini çoŋ tiҗarät väkillirigä vä häliqara mäbläğ täşkilatliri rähbärliriniŋ diqqitigä yätküzüştin ibarät boldi.

Vilayätniŋ ihtisadiy tä­räq­qiyatiğa җoşqun sür°ät beridiğan ähmiyätlik bu forumğa vilayät hakimi Amandıq Ba­talov, Almuta şähiriniŋ ha­kimi Bauırjan Baybek, hoşna Җambul vilayitiniŋ hakimi Kärim Kškirekbaev, Qazaqstan Җumhuriyiti İnvestitsiya vä täräqqiyat vitse-ministri Erlan Hayırov qatnaşti. Forum işi başliniştin ilgiri mehmanlar Almuta vilayiti mähsulat yetiştürgüçiliriniŋ mähsus kšrgäzmisi bilän tonuşti.

— Män silär bilän «Jetisu İnvest-2016» — «İpäk yolini täräqqiy ätküzüş arqiliq yeŋi mümkinçiliklärgä yol eçiş» forumida uçrişivatqanliğimğa hoşalmän. Özäŋlarğa mälum, Almuta vilayiti täbiiy bayliği,  ämgäkçan hälqi häm geografiyalik oni bilän alahidä päriqlinidu, — dedi Almuta vilayitiniŋ hakimi Amandıq Batalov mähsulat yetiştürgüçilärniŋ kšrgäzmisini eçip. – Vi­la­yitimiz investitsiya kšlämi boyiçä җumhuriyättä 2015-jili tšrtinçi orundin kšründi (490 mlrd. täŋgä),  bu 2014-jilqi däriҗidin 37 mlrd. täŋgigä oşuq demäktur. 2015-jili umumiy bahasi 347 mlrd. täŋgidin ibarät 170 investitsiyalik layihä ämälgä aşuruldi. Bu, šz novitidä, 3,6 miŋ iş ornini eçiş mümkinçiligini bärdi. Biyil bolsa, umumiy bahasi 94 mlrd. täŋgidin ibarät 115 layihä qolğa elinip, 4,4 miŋ iş ornini eçiş kšzdä tutulmaqta. Umumän, 2016-jildin 2020-jilğa qädär umumiy bahasi 2 trillion täŋgilik 443 layihini ämälgä aşuruş, şuniŋ asasida 23 miŋ iş ornini eçiş kšzdä tutulmaqta.

Vilayät hakiminiŋ täkit­lişiçä, Yättisu regioniniŋ geografiyalik täripidin qolay­liq orunlişişi tüpäyli vä zamaniviy tehnologiyani qol­lanğan halda, süpätlik vä täbiiy taza ozuq-tülük mähsulatliri bilän 100 milliondin oşuq adämni toluq täminläş müm­kinçiligigä egä ekänligini ispatlidi. Şuniŋ bilän billä vilayät rähbiri regionniŋ in­vestitsiyalik mümkinçilikliri toğriliq eytip vä vilayätniŋ agrarliq-industrialliq yšnili­şini äskä alğan halda, yeza egiligi işläpçiqirişini in­ten­sivlaşturuş vä yeza egi­ligi mähsulatlirini qayta işläşkä ihtisaslaşturuş asa­­­siy yšnilişlär süpitidä bäl­gülängänligini alahidä qäyt qildi.

Moşu mäsililär boyiçä, yäni yeza egiligi mähsulatlirini qayta işläş toğriliq šz pikrini izhar qilğan «Universal» korporatsiyasiniŋ baş mudiri Zakirҗan Kuziev forum iş­trakçiliriğa mundaq däp muraҗiät qildi:

— Һämmimizgä mälumki, Almuta vilayiti kšmüqonaq pärviş qilişqa nahayiti qolayliq. Bügünki küngä qädär elimizda yetiştürüvatqan kš­müqonaqniŋ 85 payizi Almuta vilayitiniŋ, eniğiraq eytqanda, Panfilov nahiyäsiniŋ änçisidä. Bügün, meniŋ bilişimçä, vilayättä 70 miŋ gektar kšmüqonaq šstürülüvatidu. Җümlidin pä­­qät Panfilov nahiyäsidä biz­niŋ korporatsiyaniŋ kšp küç çiqirişi bilän 178 kiçik dehan egiligi birläştürülüp, kšmüqonaq yetiştürüşkä ihti­saslaşturuldi vä ularniŋ qari­miğida 7 miŋ gektar yär bar. Һazirniŋ šzidä biz u dehan egiliklirigä moşu jilniŋ hosuli üçün 428 million täŋgä subsidiya bärduq. Dšlät rähbiri Nursultan Nazarbaev Qazaqstan hälqigä yollaydiğan här jilliq Mäktüpliridä birnäççä qetim Almuta vilayitiniŋ yeza egiligi üçün kšmüqonaq vä qizilçiniŋ asasiy yšniliş ekänligini täkitlidi. Şuŋlaşqa yeza egiligini täräqqiy ätküzüşkä vilayät hakimi Amandıq Ğabbas oğli alahidä diqqät bšlüvatidu. Bolupmu uniŋ kšmüqonaq deni­ni qayta işläşni tehimu yahşilaşqa qaritilğan täşäb­busliri diqqätkä sazavär. Lekin bu täşäbbuslar, bolupmu taza kšmüqonaq denini qayta işläp, uniŋdin 20gä yeqin mähsulat türini yetiştürüvatqan «Yar­känt krahmal-şirnä zavodi» ҖÇY üçün azliq qilidu. Şuŋlaşqimu buniŋdin ikki jil ilgiri vilayätlik hakimiyät bilän birliktä Qazaqstan Җum­­huriyiti Parlamenti Mäҗ­lisiniŋ agrarliq mäsililär boyiçä komiteti yeza egiligi ministriniŋ qatnişişi bilän ikki qetim mähsus keŋäşmä štküzgän. Uniŋda kšmüqonaq denini qayta işlävatqan bizniŋ zavodqa «AgroBiznes — 2020» dšlät programmisiğa šzgiriş kirgüzüş arqiliq çiqimniŋ mälum qismini tšläş kšzdä tutulğan edi. Uniŋğa İhtisat ilmiy-tätqiqat instituti täri­pidin işlängän ihtisadiy tählil asas qilip elindi. Lekin, aridin ikki jil štsimu, bu mäsilä tehi häl qilinmidi. Şuŋlaşqa meniŋ yeza egiligi ministriğa mundaq soalim bar: kšmüqonaq denini qayta işläşkä kätkän çiqimniŋ orni qaçan toltirilidu?

Forumda Zakirҗan Pirmä­hämmät oğliniŋ bu soali ätrapida helä bäs-munazirä uyuşturulup, mäsilini därhal häl qiliş keräkligi bir eğizdin täkitländi. Yeza egiligi ministri Asqar Mırzahmetov bügün-ätä moşu mäsilä boyiçä mähsus buyruq çiqiridiğanliğini vä «Yarkänt krahmal-şirnä zavodiniŋ» çi­qimi dšlät täripidin toluq yepilidiğanliğini qäyt qildi.

Çüştin keyin forum iş­trakçiliri birnäççä yšniliş boyiçä, atap eytqanda, «Almuta vilayitiniŋ agrosanaät komplek­sini täräqqiy ätküzüş», «Mas­ter-planlarni quruş vä ularni ämäliyatta җariy qiliş», «Turizm vä transportluq logistika», «Almuta vilayitidä yeŋilanğan energiya mänbälirini täräqqiy ätküzüş» mavzuliridin ibarät sektor işliriğa qatnaşti.

İvrayim BARATOV.

Sürättä: Almuta vilayi­tiniŋ hakimi A.Batalov, Almuta şähiriniŋ hakimi B.Baybek, Җambul vilayitiniŋ hakimi K.Kškirekbaev vä «Universal» korporatsiyasiniŋ baş mudiri Z.Kuziev «Yarkänt krahmal-şirnä zavodi» ҖÇY mähsulatliriniŋ kšrgäzmisidä.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ