Tilimizniŋ җankšyäri Halidäm ana

0
677 ret oqıldı

Milliy mädäniyitimizniŋ täräqqiyati yolida paypetäk bolup jürgän insanlar arimizda helä bar. Şularniŋ biri – Ämgäkçiqazaq nahiyäsi Avat yezisiniŋ turğuni Halidäm Pattarova. Aniniŋ millätpärvärligi häqqidä kšptin beri aŋlap jürättim, «Uyğur avazidin» uniŋ maqalilirinimu oquğan. Yeqinda Avat yezisiğa yolum çüşüp, äşu ana bilän tonuşuş pursitigä egä boldum. Meniŋ gezit muhbiri ekänligimni aŋlap, «Uyğur avazi» sähipiliridiki maqalilarniŋ birnäççisigä tohtaldi. Halidäm aniniŋ gezitniŋ birmu qurini qaldurmay oquydiğanliğiğa ubdanla kšzüm yätti. Därru šzi toğriliq maqalä yazmasliğimni štündi. Biraq män uniŋ bu iltimasini orunlalmidim. Sävävi, aniniŋ: «Qizim, «Uyğur avazi» deginimiz bizniŋ häm tilimiz, häm quliğimiz, häm kšzimiz ämäsmu? Uniŋ därvaza astida patqaqqa çilişip yatqinini kšrsäm, jürigim moҗup ketidu», degänliri meniŋ vuҗudumni tävritivätti.

Halidäm Pattarova 1946-jili Ğulҗa şähiridä tuğuluptu. 12-Şäriq başlanğuç, andin tatar, keyin Ğulҗa qizlar mäktäpliridä bilim alğan. Halidämniŋ atisi vapat bolğandin keyin anisi tšrt balini elip, Qazaqstanğa kšçüp çiqqan. U vaqitta balilarniŋ çoŋi Halidäm 16 yaşta edi. Başta ularniŋ ailisi Qarağanda vilayitidiki yezilarniŋ birigä orunlişip, malçilarğa yardäm berip, kün kšridu. İnisi Yunus bilän nahiyälik mäktäp-internatida oquydu. Keyiniräk, u Qarağanda pedagogikiliq institutiniŋ fizika-matematika fakul'tetida tähsil kšridu. Andin qerindaşlirini anisiniŋ tuğulğan juti — Ämgäkçiqazaq nahiyäsigä kšçirip kelidu.

Diplom alğandin keyin Halidäm Pattarova Täşkänsaz yezisidiki Һezmät Abdullin namidiki mäktäpkä işqa orunlişip, 35 jil fizika vä matematika pänliridin däris beridu. Mäktäpniŋ pedagog-uyuşturğuçisi süpitidä «Äqil-oyni tärtipkä kältüridiğan matematika», «Һoşşärä, qizlar», «May – şanliq ay», «Qutadğu bilik» programmisiniŋ iҗadiy yšnilişliri», «On ikki muqam», «Melis oyuni», «Ässalam, Noruz!», «Noruz navasi», «İli mäşrivi», «Gülçay», «Güldästä» ohşaş iҗadiy käçlär bilän sinip saatlirini uyuşturup, oquğuçilarniŋ boyiğa milliy urpi-adätlirimizni siŋdürüş yolida ayanmay ämgäk qilidu. Şagirtliriğa süpätlik bilim beriş bilän billä, ularniŋ qälbidä millätpärvärlik his-tuyğulirini muҗässämländürüşkä tirişidu.

Peşqädäm ustaz Halidäm Pattarova hšrmätlik däm elişqa çiqqandin keyin Avat yezisiğa kšçüp kelip, jutdarçiliq işliriğa, yeziniŋ mädäniy hayatiğa qoyuq arilişidu.

Halidäm aniniŋ yoldişi Nizamdun atiniŋ vapat bolğiniğa biyil toqquz jil boptu. İkki qizi bilän bir oğlidin yättä nävrisi bar ekän.

– Künlärniŋ biridä, hoylidiki güllärni pärviş qilip oltirip, koçimizdin bir qizniŋ štüp ketip barğanliğini kšrdüm. Qolida kitapliri bar. Uni yenimğa çaqirip, nägä maŋğanliğini soridim. Qizçaq maŋa qolidiki algebra vä geometriya därisliklirini kšrsitip, «Birtutaş milliy testqa täyyarliq kšrüvatimän» dedi. Şuniŋdin beri «šydä bekar oltarğiçä, balilirimğa yardäm qilay» degän qararğa käldim»,  — dedi sšhbätara Halidäm ana.

Һä, peşqädäm ustaz 7-8 jildin beri uyğur balilirini Birtutaş milliy testqa täyyarlavetiptu. U bu ämgigi üçün pul soravatqini yoq. Päqät qarakšzlirimizniŋ aliy bilimlik bolup, keläçäktä җämiyätkä layiq pärzäntlirimiz qatariniŋ kšpiyişini arman qilidu. Şundaqla u bäş-altä jutdişiniŋ gezitqa muştiri boluşini täminläp kelivetiptu.

70 yaşqa kälgän äҗayip millätpärvär insan bilän bolğan sšhbättin keyin millitimizniŋ härbir väkili Halidäm Pattarovadäk bolsa, šymu-šy kirip, «Balaŋlarni uyğur sinipiğa beriŋlar, gezitqa muştiri boluŋlar, teatrğa beriŋlar» däp jürmättuqmekin, degän oy käldi maŋa.

Raşidäm RÄҺMANOVA. Ämgäkçiqazaq nahiyäsi.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ