Häliq väkili — häliq arisida

0
872 ret oqıldı

Ötkän häptidä Qazaqstan Җumhuriyiti Parlamenti Mäҗlisiniŋ deputati, җumhuriyätlik Uyğur etnomädäniyät märkiziniŋ räisi Şahimärdan Nurumov Ämgäkçiqazaq nahiyäsiniŋ birqatar yeza okruglirida bolup, җamaätçilik väkilliri bilän uçraşti.Qazaqstan Җumhuriyitiniŋ Prezidenti N.Ä. Nazarbaevniŋ Qazaqstan hälqigä yolliğan «Qazaqstanniŋ Üçinçi yeŋilinişi: duniyaviy riqabätkä qabilliği» Mäktübigä vä dšlät hakimiyitiniŋ tarmaqliri arisidiki vakalätliklärni qayta bšlüş mäsililiri boyiçä Muraҗiitigä çüşänçilärni beriş vä ularğa bağliq ahaliniŋ pikrini biliş mähsitidä kälgän Mäҗlis deputatiğa uniŋ Almuta vilayiti boyiçä җämiyätlik yardämçisi Nurmähämät Paltahunov, Qazaqstan hälqi Assambleyasi Almuta vilayätlik kativatiniŋ rähbiri Ğäbit Tursınbay, «Nur Otan» partiyasiniŋ Ämgäkçiqazaq nahiyälik şšbisi räisiniŋ birinçi orunbasari Quat Bayğojaev,  «Uyğur avazi» gezitiniŋ baş muhärriri Erşat Äsmätov, ҖUEM räisiniŋ orunbasari, Ämgäkçiqazaq nahiyälik Uyğur etnomädäniyät märkiziniŋ räisi Sulayman Mähsütov hämra boldi.

Raşidäm RÄҺMANOVA, «Uyğur avazi»/ Uçrişişlar Yeŋişär yeza okrugidin başlandi. Mehmanlarni okrugniŋ hakimi Asıl Baytulaqov qarşi aldi. Baş qoşuş Mäҗlis deputatiniŋ  «Okrug yärlik šzini-šzi başquruş sistemisiğa täyyarmu?» degän soalidin başlandi. Asıl Baytulaq oğliniŋ täkitlişiçä, birinçi novättä, kadr mäsilisini, bolupmu ştat mäsilisini qaraşturuş keräk. Bilimlik, hizmätkä layiq yaşlar hazir yezilarğa kälmäydu. Sävävi, dšlät hizmitidikilärniŋ ayliği tšvän. Ular üçün šy mäsilisimu qaralmiğan. İkkinçidin, yaşlarğa yezidiki İnternet «qaşaŋliği» yaqmaydu. Andin deputat җamaätçilik väkilliri bilän uçraşti.

Prezidentimiz Nursultan Äbiş oğliniŋ dana säyasiti, elimizdiki häliqara birlik bilän razimänlik vä dšlät täräqqiyatini kšzligän strategiyalik programmilar tüpäyli Qazaqstan 25 jilda duniya etirap qilidiğan halätkä yätti, – dedi Şahimärdan Nurumov šziniŋ kirişmä sšzidä.

«Qazaqstanniŋ Üçinçi yeŋilinişi: duniyaviy riqabätkä qabilliği» Mäktübi vä dšlät hakimiyitiniŋ tarmaqliri arisidiki vakalätliklärni qayta bšlüş mäsililiri boyiçä Muraҗiätniŋmu nahayiti ähmiyätlik ekänligini täkitläp štkän Mäҗlis deputati alämdä boluvatqan qiyin väziyätlärgä qarimay, Qazaqstanniŋ HHVİİİ qişliq Universiadini uyuşturup, 55tin oşuq älniŋ 2000ğa yeqin sportçiliriğa šz hünärlirini häliqara ähmiyiti bar musabiqidä namayiş qilişiğa mümkinçiliklärni yaritip bärgänligini pähirliniş ilkidä tilğa aldi.

Uçrişişta «Adal» aktsionerlik җämiyitiniŋ çarviçiliq işliri boyiçä mudiri Medethan İgilikov sšzgä çiqip, Yeŋişär okrugida birnäççä millätniŋ 7000ğa yeqin väkiliniŋ «Bir yäŋdin qol, bir yaqidin baş çiqirip», inaq-iҗil yaşap kelivatqanliğini alahidä qäyt qildi.

Yeza okruginiŋ baş dohturi İzetula Älimbaev, dehan egiliginiŋ rähbiri Sabir Karimov vä başqilar salamätlikni saqlaş, çarviçiliq sahalirini täräqqiy ätküzüş, mal šstürüş üçün bšlünidiğan yär vä birqatar iҗtimaiy-ihtisadiy mäsililär boyiçä soallar bilän muraҗiät qildi.

U soallarğa täpsiliy җavap bärgän deputat Prezidentniŋ vakalätliklärni qayta bšlüş mäsililiri boyiçä Muraҗiitiniŋ orunlinişi yezilardin başlinidiğanliğini yätküzdi. Uniŋ bir misali – šzini šzi başquruş sistemisi. U durus yolğa qoyulsa, bäzi mäsililär yärlik hakimiyät dairisidä yeşilidiğan bolidu. Şundaqla u «Nurlı jer» programmisiniŋ alahidiliklirini çüşändürdi.

Bultu nahiyädiki šsmürlärni balilar bağçiliri bilän täminläş 82 payizğa yetip, 2015-jili bilän selişturğanda 5,3 payizğa šsti. Dšlät programmiliri asasida yeŋiliri selinip, nurğuni җiddiy remonttin štti. Şähsiylär täripidinmu balilar bağçiliri eçilivatidu. Җümlidin bultu Yeŋişär yeza okrugida ikki şähsiy balilar bağçisi paydilinişqa berildi. Şuniŋ biri – Tunҗa Prezident küni harpisida «Biznesniŋ yol häritisi-2020» dšlätlik programmisi dairisidä «Damu» fondiniŋ yardimi bilän eçilğan 160 orunluq «Rayana» balilar bağçisi. Gšdäklärgä uşbu yahşiliqlarni hädiyä qilğan Ruslan Һosmanov vä bağçiniŋ rähbiri Zohra Ärşidinova mehmanlarni balilar bağçisiniŋ näpäsi bilän tonuşturup çiqti.

Bağçini tügäl arilap çiqip, keläçäk egilirigä härtäräplimä kütüm yaratqanliğini kšrgän deputat bilim beriş sahasidiki mämlikätlik-şähsiy şerikligi mehanizmini täräqqiy ätküzüşkä šz hässisini qoşqan Ruslan Һosmanovniŋ paaliyitigä šziniŋ iҗabiy bahasini bärdi.

Şu küni çüştin keyin Mäҗlis deputati başliğan top Täşkänsaz yeza okrugiğa käldi. Mehmanlarni yeza okruginiŋ hakimi Mähämätҗan Sultaniyarov kütüvelip, «Artel' Kompani» karhanisiğa  elip bardi.  Һaraq-şarap çiqiridiğan mäzkür şirkät zamaniviy şaraitlarda süpätlik mähsulat  yetiştürüş bilän billä yezidiki işsizliqniŋ aldini elişqimu šz hässisini qoşup kälmäktä.

Täşkänsazdiki 50 orunluq yeŋi ambulatoriyaniŋ quruluşiğa dšlät ğäznisidin 27 million täŋgä bšlüngän. Bena 9 ballğiçä bolğan yär tävräşkä çidamliq. Zamaniviy qural-yaraq bilän toluq җabduqlanğan yeŋi ambulatoriyadä 20 tibbiy hadim ämgäk qilidu. Uni täҗribilik mutähässis, moşu yeziniŋ turğuni Aliyäm Talipova başquridu. Uniŋdin başqa ambulatoriyadä üç dohtur, 11 mähsus bilimlik meditsina hadimi işläydu. Baş dohturniŋ eytişiçä, okrugta juqumluq, hätärlik ağriqlarğa duçar bolğanlar yoq. Pat-pat uçrişidiğan bäzi ağriqlar mähsus tizimlarğa elinip, ularğa dšlät täripidin keräk dorilar üzülmäy berilip turidu. Okrugta jiliğa 60tin oşuq bala tuğulidu. Buniŋdin birnäççä jil burun Qazaqstan Җumhuriyitiniŋ Mustäqilligi küni harpisida yeza ambulatoriyasigä dšlät täripidin yeŋi «Tez yardäm» transporti berildi.

Täşkänsaz yezisidiki Һezmät Abdullin namidiki ottura mäktäp dšlätlik «100 ağriqhana, 100 mäktäp» programmisi asasida qäd kštärgändä, mäktäpniŋ kona üç benasi boş qalğan edi. Biraq keyiniräk ularmu haҗätkä yaridi. Buniŋğa dšlätniŋ «Balapan» programmisi boyiçä mäktäp yeşiğiçä bolğan barliq balilarni tügäl bağçilarğa җälip qiliş väzipisi asas boldi. Şuŋlaşqimu benalar җiddiy җšndäştin štküzüldi. Deputat başliğan top «Aqbotaniŋ» bšlmilirini kšzdin käçürüp, bu yärdiki balilarniŋ dšlät programmiliri boyiçä qazaq, rus vä ingliz tillirida tärbiyilinivatqanliğini kšrüp, bağçä rähbärliginiŋ işiğa juquri bahasini bärdi. Andin ular yeŋi mäktäpniŋ mäҗlislär zalida štkän jiğinğa qatnişip,  җamaätçilik väkilliri  bilän pikir almaşturdi.

Bu yärdä kšpçilik Mäҗlis deputatiğa yezidiki Mädäniyät šyi  vä  içidiğan suğa munasivätlik šzlirini oylandurup jürgän soalliri bilän muraҗiät qildi.

Şahimärdan Üsäyin oğli bu mäsililärniŋ barliğiğa bağliq dšlät programmiliriniŋ moҗut ekänligini täkitlisä, okrugniŋ hakimi Mähämätҗan Sultaniyarov Täşkänsaz yezisidiki Mädäniyät šyiniŋmu, Bayandaydiki klubniŋmu pat-yeqinda şähsiylär qolidin yärlik hakimiyät balansiğa štkänligini hävärlidi. Älvättä, ular җiddiy remontni täläp qilidu. Şuŋlaşqimu, mähsus programmilarğa asaslanğan halda, ularniŋ layihä-smetiliq hšҗҗätliri täyyarlinivatidu. Keläçäktä häliqniŋ bu armanlirimu royapqa çiqip qalar. Ändi su mäsilisigä kelidiğan bolsaq, täşkänsazliqlar burundinla içimlik su tapçilliğidin qiynilip kälgän. Mähämätҗan aka hakim bolup saylanğanda äŋ däsläp qolğa alğan işi —moşu su mäsilisi ekän. U «Aqbwlaq» programmisidin paydilinip, nahiyälik «Esik su qwbırı» karhanisi bilän kelişim tüzüptu. Yeziniŋ җankšyäri Miralim Qasimov suğa rähbärlik qilidu. Uniŋ uyuşturuşi bilän härbir šydin 1000 täŋgidin jiğilip, tegişlik tehnika, apparatlar orunlaşturuluptu. Tamliri buzulup sšrünläşkän su qoymisi äsligä kältürülüptu. Nätiҗidä ahaliniŋ 85 — 90 payizi taza su bilän täminliniptu. Һakim işniŋ buniŋ bilän tohtap qalmaydiğanliği, keläçäktä su mäsilisiniŋ birätola häl bolidiğanliğini eytip štti.

***

Avat yezisiğa qädäm täşrip qilğan deputat Şahimärdan Nurumov bu yärdimu Prezidentniŋ biyilqi Mäktübi bilän Muraҗiitigä çüşänçilär bärdi.

Andin Ämgäkçiqazaq nahiyäsiniŋ hšrmätlik grajdini, peşqädäm ustaz Muzäppär Mitällipov sšzgä çiqip, Dšlät rähbiriniŋ barliq qazaqstanliqlarniŋ hatirҗämliktä, dostluqta häm razimänliktä paravän hayat käçürüşi üçün yaritivatqan mümkinçiliklirini hayaҗanliq ilkidä atidi. Şuniŋ bilän billä u milliy mäktäplirimizgä vä kadrlarğa ait ayrim problemilarğimu tohtaldi.

Aqsaqallar keŋişiniŋ räisi Savutҗan İminov yeza sirtidiki birnäççä kilometrğa sozulup kätkän ähläthana mäsilisini kštärsä, Ömär Muhämmädiy namidiki mäktäpniŋ Ata-anilar komitetiniŋ räisi Ähmätҗan Elibaqiev işsiz yaşlarniŋ keläçigi  häqqidä oy-pikirliri  biläş bšlüşti.

Qoyulğan soallarğa җavap bärgän Şahimärdan Nurumov җay-җaylarda ählätni qayta işläpçiqiriş zavodliriniŋ eçilişiğa munasivätlik ählätniŋ bügünki kündä hamäşiyağa aylanğanliğini, Avattimu şundaq orunni eçiş keräk ekänligini eytti. Һazir yezilarda dšlät täripidin käspiy-tehnikiliq kolledjlar eçilivatidu. Sävävi, Almuta vilayitiniŋ barliq nahiyäliri yeza egiligigä ihtisaslaşturulğan. Yezida egiliklärgä havadäk haҗät bolğan kadrlar yoqniŋ ornida. Şuŋlaşqa pärzäntlirimizni käspiy-tehnikilik bilim därgahlirida oqutuşmu muhim ähmiyätkä egä ekänligini deputat alahidä täkitläp štti.

Ahirida mehmanlar Rahat yeza okrugiğa qaraşliq Azat ottura mäktividä bolup, šskiläŋ ävlatni tärbiyiläş yolida jürgüzülüvatqan işlar bilän tonuşup, turğunlar bilän pikirläşti.

Azattiki uçrişiş җäriyanida Aqsaqallar keŋişiniŋ räisi Abduşükür Һapizov, Azat toluqsiz ottura mäktiviniŋ muällimi Oğläm İsmayilova ahaliniŋ besim kšpçiligini täşkil qilğan uyğurlarniŋ pärzäntliri üçün uyğur siniplirini eçişqa yardäm berişini sorisa, Rahat okruginiŋ hakimi Ahmet Joldıbaev turğunlarni vaqitliq tirkäş häqqidä sšz  qozğidi.

Uçrişişni yäkünligän Quat Sultan oğli bu baş qoşuşlarni qizğin sšhbät şaraitida štküzgän deputatqa vä uniŋğa hämra bolup kälgän mehmanlarğa minnätdarliq bildürdi.

Ämgäkçiqazaq nahiyäsi.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ