Kooperativlar qayta qurulidu

141 ret oqıldı

«Agrarliq sektor ihtisatniŋ yeŋi drayveriğa aylinişi keräk. Qazaqstanniŋ agrosanaät kompleksiniŋ keläçigi zor… Bäş jil içidä 500 miŋdin oşuq şähsiy dehan egilikliri bilän kiçik fermerlarni kooperativlarğa җälip qilişqa imkaniyät beridiğan şarait yaritiş keräk…»Qazaqstan Җumhuriyitiniŋ Prezidenti Nursultan NAZARBAEVniŋ «Qazaqstanniŋ Üçinçi yeŋilinişi: duniyaviy riqabätkä qabilliği» Mäktübidin.

Raşidäm RÄҺMANOVA,«Uyğur avazi»/ Ämgäkçiqazaq nahiyäsi turğunliriniŋ 80 payizi yezida yaşaydu häm yeza egiligi sahasida ämgäk qilidu. Şuŋlaşqa nahiyädä kooperativlarni quruş – muhim mäsilä bolup hesaplinidu. Mabada, bu mäsilä toğra häl qilinsa, ihtisadiy šsüş bilän işsizliqtin qutuluş amilliri kšpiyidu, degän sšz.

Yeqinda Bäydibek bi yeza okrugida Ämgäkçiqazaq nahiyäsiniŋ hakimi Binäli Isqaqniŋ tapşurmisi vä nahiyä hakiminiŋ orunbasari Maqsat Beketaev vä nahiyälik yeza egiligi bšlüminiŋ başliği Almas Nayzabekovniŋ uyuşturuşi bilän İşiktä vä Çeläk regionliriniŋ dehan egilikliri häm җavapkärçiligi çäklängän yoldaşliqlarniŋ rähbärliri vä yeza okrugliri hakimliri üçün Dšlät rähbiriniŋ kooperativlarni quruş tapşurmisini vä uniŋğa bağliq qanun vä seliq tšläş tärtiplirigä beğişlanğan seminar uyuşturuldi. Uniŋğa nahiyälik iş bilän täminläş bšlüminiŋ, nahiyälik ädliyä bšlüminiŋ, dšlät kirimliri başqarmisi, Yeza egiligini maddiy җähättin qollaş fondiniŋ, yärni tätqiq qiliş, gerbitsid vä oğut yetiştüridiğan şirkätlärniŋ hadimliri qatnaşti.

Täkitläş lazimki, nahiyädiki däsläpki kooperativ Maqsat Beketaevniŋ rähbärligidä Aqşi yeza okrugida qurulup, uniŋ tärkivigä 21 adäm kirdi. Uni nahiyälik yeza egiligi bšlümi bilän Yeza egiligini maddiy җähättin qollaş fondi qollidi. Kooperativni täşkil qiliştiki mähsät – ihçam çarviçiliq egiliklirini biriktürüp, atalğan fondniŋ nesiyäsigä qol yätküzüş, modul'liq süt qobul qiliş punktlirini eçiştin ibarät boldi.

Fondniŋ nesiyä beriş programmisiğa tohtalsaq, uniŋ däsläpki basquçi – veterinarliq laboratoriyaliri bar süt qobul qiliş orunlirini vä modul'liq mal soyuş mäydanlirini eçiş, süt toşuş tehnikisini setiveliş üçün qurulğan kooperativlarğa nesiyä aҗritiştin ibarät. Keläçäktä fond bilän hämkarliqta paaliyät elip baridiğan kooperativlar inkubator stantsiyalirini, yeza egiligi mähsulatini işläpçiqiriş orunlirini eçiş, tehnika setiveliş üçün nesiyä alalaydiğan bolidu.

Kooperativ quruşniŋ yänä bir türi – su istimalçiliri kooperativlirini yeŋilaş. Qanun boyiçä, istimalçilar kooperativliri işläpçiqiriş kooperativliri bolup šzgirişi keräk. Moşu yosunda yeqin arida nahiyädiki onliğan istimalçilar kooperativliri işläpçiqiriş kooperativliri bolup šzgiridu, däp kütülmäktä.

Nahiyälik ädliyä başqarmisiniŋ baş hadimi Zäure Mırzahmetova  istimalçilar kooperativliriniŋ rähbärlirini kona kooperativlarni yepip, ularni yeŋiçä eçiş tärtivi bilän tonuşturdi. «Yeŋi» kooperativ istimalçilar qataridin elinip, işläpçiqiriş kooperativi qatariğa kirgändila paaliyät elip beriş hoquqiğa egä. Nahiyä hakiminiŋ orunbasari Maqsat Beketaevniŋ eytişiçä, kooperativlarni qayta tirkäş җäriyanida 900 kilometr egisiz suğiriş tarmaqliri eniqlinip, hazirçä yeza okrugliri hakimiyätliriniŋ balansiğa kirgüzülgän. Keläçäktä şu okrugta täşkil qilinidiğan işläpçiqiriş kooperativiğa tapşurup berilidiğan bolidu.

Kooperativ quruşniŋ yänä bir yoli – maddiy-tehnikiliq bazisi mustähkäm ihçam çarviçiliqlar, җavapkärligi çäklängän yoldaşliqlar vä dehan egilikliri ätrapidiki ihçam fermerlarni biriktürüş. «Qazaqstan Җumhuriyitidiki yeza egiligi kooperativliri toğriliq» Qanuni boyiçä mülki vä yär birliginiŋ mšlçäridin qät°iy näzär, kooperativniŋ härbir äzasiğa bir avaz beriş hoquqiğa egä. Şundaqla fermer birnäççä kooperativqa äza bolalaydu.

Nahiyälik iş bilän täminläş bšlüminiŋ başliği Samat Buyanbaev «2017 — 2021-jillarğa bälgülängän ünümlük iş bilän täminläş vä ammiviy biznesni täräqqiy ätküzüş» programmisi boyiçä haliğuçilarniŋ çarviçiliqni täräqqiy ätküzüşkä, şundaqla yeza egiligi kooperativini quruşqa nesiyä alalaydiğanliğini hävärlidi.

«EFKO» kompaniyasiniŋ väkili Arman Temirhanov soya pärviş qiliş bilän şuğullinivatqan dehanlarni hämkarliqta paaliyät elip berişqa çaqirdi.

Nahiyädä tiŋ yärlär helä bar. Kooperativlarniŋ yardimi bilän şu mäydanlarni šzläştürüş – keläçäkkä bälgülängän reҗilärdin. Şuŋlaşqimu kooperativlar, investitsiya җälip qilişniŋ vä iş bilän täminläşniŋ muhim asasi süpitidä, dšlätniŋ härtäräplimä qollap-quvätlişigä egä bolidu.

Ämgäkçiqazaq nahiyäsi.