Baş muhärrirlär klubiniŋ Qazaqstan jurnalistlar ähligä MURAҖİİTİ

0
529 ret oqıldı

Һšrmätlik käsipdaşlar!

Bügünki taŋda sšz ärkinligi Qazaqstanniŋ izçil, demokratik täräqqiy etişiniŋ asasiy şärtliriniŋ biri bolup hesaplinidu. Şuniŋ bilän bir vaqitta çoŋ ärkinlikniŋ berilişi jurnalistlarniŋ šzlirigä çoŋ җavapkärlik jükini artivatidu. Җämiyättä tsenzuriniŋ yoqluği şaraiti härkimniŋ šzigä has içki tsenzurisiniŋ boluşi keräkligini ipadiläydu. Mäsilän, qattiq içki käspiy ählaq mätbuat baziriniŋ barliq qatnaşquçiliri ämäl qilivatqan qädriyätlärniŋ eniq kšrsitilgän käspiy sistemisi vä ählaq normiliriğa asaslanğan šzigä has tsenzura — duniyaviy abroyğa egä britaniyalik ammiviy ähbaratlarniŋ ideologiyalik җähättin mustäqil bolsimu, җämiyät aldidiki җavapkärliginiŋ šsüşigä imkaniyät yaritivatidu.

Biraq hämmä vaqitta vä hämmä җayda mundaq bolmayvatidu. Adämlärniŋ ayrim dairisi jurnalistlar җavapkärligi tšvän çoŋ ärkinlikkä egä boluşi keräk, däp hesaplaydu. Bügünki taŋda ammiviy ähbarat vasitiliriniŋ asasiy ähbarat väzipisiniŋ başqa mähsätkä nişan qilinivatqanliğimu sir ämäs: ayrim ammiviy ähbarat vasitiliri häqqaniyätni kšrsitişniŋ orniğa, birliriniŋ kšrsätmisi bilän ğäräzlik mähsitini җämiyät aŋ-sezimiğa šz qaidiliri vä šz hahişi boyiçä siŋdürüvatidu. Bu tendentsiya bolupmu İnternet sahasida bayqalmaqta. Uniŋ spetsifikiliq imkaniyätliri ayrim sub°ektlar täripidin «ähbarat uruşini» jürgüzüş üçün qural süpitidä paydilinilivatidu. Bäzidä näq İnternet ähbaratliri nätiҗisidä җämiyättä kütülmigän vä hätta qarimu-qarşi ähval päyda boluvatidu. Sensatsiya qoğlaş, bäzidä kimdu-biriniŋ mänpiyätliri paydisiğa härikät qiliş şuniŋğa elip kelivatiduki, probleminiŋ mahiyitigä çüşänmästin, ayrim hayatiy ähvallar päqät Qazaqstan җämiyitigila has qanuniyät süpitidä berilivatidu vä tarqitilivatidu, şu arqiliq adämlär arisida parakändilikni päyda qilivatidu.

Umumän, jurnalistikiniŋ muhim väzipisi adämlärniŋ käypiyatini çüşärmäy, bälki ularda ümüt päyda qiliştin ibarät. Şuŋlaşqa jurnalistikiniŋ u yaki bu vaqiälärni yorutuştiki juquri rolini vä şuniŋ bilän bir qatarda җiddiy җavapkärligini dayim ästä tutuş keräk. Buniŋdin yüz jil burun şäkillängän «İzahät ärkin, biraq faktlar muqäddäs» degän mustäqil jurnalistikiniŋ printsipiğa dayim ämäl qiliş şärt. Şuniŋğa bağliq Dšlät rähbiriniŋ Ammiviy ähbarat sahasi jurnalistika etikisiniŋ milliy Kodeksiniŋ eniq ülgiliri asasida, şundaqla istimalçini burmilanğan vä asassiz ähbarattin qoğdaydiğan hoquq normiliri boyiçä paaliyät elip berişi keräk, degän täklivini nahayiti asasliq häm toluq qollap-quvätläşkä munasip däp hesaplaymiz.

 

Bälüşüş

Javap qalduruŋ