…Qiz šssä älniŋ kšrki

0
493 ret oqıldı

Bir küni mäktäp oquğuçiliri uyuşturğan mäyrämlik çarä-tädbirgä qatnaşqili bardim. Öz hünärlirini namayiş qiliş üçün sähnigä çiqqan oquğuçilardin tolimu pähirlinip, ularniŋ äqil-parasitidin mämnun boldum. Tuyuqsiz yanfonimğa qoŋğuraq kelip qaldidä, sirtqa çiqip sšzlişişkä toğra käldi. Talağa çiqişimğa ihtiyarsiz kšzüm benaniŋ käynidä tamaka çekivatqan qizlarğa çüşti. Haŋ-taŋ bolğan halda, sšhbätdişimğa keyiniräk hävärlişidiğanliğimni eytip, telefonni qoyuvättim. Bar oyum kšz aldimda turğan mäktäp oquğuçilirida, yänä kelip, bayila šzäm mäğrurlanğan qizlarniŋ bu päskäş qiliğida. Şu tapta, täqi-turqi, gäp-sšzliridin äqli bar, bilimlik, zeräk däp bilgän gšzällirimizniŋ häqiqiy äpti-bäşirisini kšrgändäk boldum. Jürigimdiki mäğrurliniş his-tuyğuliri bir dämdila näprätkä aylandi. Meni bayqisimu, kšrmigändäk bolup, eğizidin is çiqirip, pärva qilmay turuvärdi. Şuniŋdin keyin ularğa äqil eytişniŋ heç haҗiti yoq ekänligini çüşändim. «Bizni nemä qilalattiŋ?» degändäk qaraşliridin keyin, ularniŋ yenidin unçuqmay štüp kättim. Zalğa zadila qaytip kirgüm kälmidi. Mana şuniŋdin beri bu vaqiä üstidä talay oylandim.
Ägär ular kiçikkinä bolsimu iza tartip, üzini qaçurğan bolsa mäylidi. Yeşi ändila 13-14tin alqiğan siŋillirimni bu halättä kšrüp, ularni mäktäpniŋ pähri däp bilgän ustazliriğa, zor arzu-armanlar bilän beqip-qaqqan ata-aniliriğa içim kšydi.
Dšlät rähbiri N.Nazarbaevniŋ «Ayal – bšşük egisi. Demäk, ayallar tüzälmäy, bšşügimiz tüzälmäydu, bšşügimiz tüzälmäy – elimiz toluq tüzälmäydu» däp täkrar-täkrar eytivatidu. Bügünki qiz – ätiki kelin, bir šyniŋ jürigigä, tüvrügigä aylinidiğan ayal. Qiz baliniŋ tärbiyisi – ävlat tärbiyisiniŋ tüp-tomuri. Qiz bala – millätniŋ äynigi. U kälgüsi ävlatni duniyağa elip kelip, aq süt berip tärbiyiligüçi bolğusi ana! Biraq, bügün dohmuş-dohmuşta tamaka çäkkinini mänsäp sanap turğan bäzibir qiz-җuganlar kälgüsidä «ana» atilişqa layiqmu?! Bügün qoliğa tamaka, eğiziğa içimlik alğan qiz bala pütün bir millätniŋ milliy ğururini däpsändä qilidu. Äpsuslinarliği, hazir yeziniŋ addiy-saddä qizlirimu şu tütüngä buruqtum bolmaqta.
Hälqimiz äzäldin qiz bala tärbiyisigä bšläkçä kšŋül bšlüp, nazuk җanlarni äzizläp, imanliq, insapliq boluşqa çaqirip, ularni kiçigidin urpi-adätlirimiz, än°änilirimiz, milliy qaidä-yosunlirimiz bilän tärbiyiligän. Mana şuŋlaşqimu Nazugum, İparhan, Amannisahan, Rizvangüldäk hälqimizni alämgä tonutqan gšzällirimizniŋ ismi taki bügüngiçä saqlinip, millitimiz besip štkän tarih yolida mäŋgü šçmäs yultuz käbi çaqnimaqta. Ändi äşu män kšrgän hanim-qizlirimizni şundaq namayändilirimizniŋ ävladi däp ataşqa layiqmu? Ular bu çoŋ mäs°uliyätniŋ hšddisidin çiqip, millät täğdirini saqlap qalalamdu? Bügün hata yolğa çüşkän qarakšzlirimizgä qandaq qilip durus yolni kšrsitimiz?.. Älvättä, bu soallarğa җavap berişkä meniŋ salahiyitim yätmäydu. Päqät, buniŋğa qarita šz oy-pikrimni uşbu maqaläm arqiliq yätküzmäkçi boldum. Çünki šzämmu çoŋlarniŋ äqil-parasiti, yol-yoruğiğa muhtaҗ yaş ğunçilärniŋ biri.
«Gül šssä yärniŋ kšrki, qiz šssä älniŋ kšrki», degän maqalniŋ mäna-mäzmuniğa çškäyli, qarakšzlär!
Sabiräm ÄNVÄROVA.
Uyğur nahiyäsi.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ