Tohri tili yeziğidiki väsiqilär

0
719 ret oqıldı

Tohri tili hindi-evropa tilliri sistemisiğa mänsüp. Bu tildiki väsiqilärniŋ däsläp HH äsirdä Şinҗaŋdin tepilğanliği häqqidä hatirilär bar. Uniŋ hazir saqlinip qalğan parçä-purat qalduqliri V – Vİİİ äsirlärgä täälluq bolup, London, Berlin, Sankt-Peterburg, Tokio, Beҗin, Ürümçi şähärliridiki mirasgahlarda saqlanmaqta.Germaniyalik mutähässislär uniŋ namini Maytari Smitqa asaslinip “tohri” däp atiğan. Bu til qedimiy Kingit, Küsän qatarliq җaylarda qollinilğan. Kingit – idiqut tili “A hil yärlik şevä”, küsän tili “V hil yärlik şevä” däp atalğan. Uniŋ A hilidikiliridiki väsiqilär 520 bätlik budda äsärliri bolup, dindin hali mäzmunlar yoqniŋ ornida. Ändi uniŋ qäğäzgä, yağaçqa yezilğan tam räsimliriniŋ härhil materialliridiki buyumlar 3100 parçidin aşidu. Ularda budda tomliri bar. Karvanlarniŋ yol heti, buthanilar hesaviti, şeir-näzimlärmu šz äksini tapqan.
Tohri tilidiki materiallar Şinҗaŋdiki qedimiy millätlär vä älnäğmä hindi-evropa til sistemisidikilärniŋ ana juti vä kšçüş säväplirini, budda dininiŋ Ottura Aziyagä vä mämlikätkä tarqilişi җäriyani bilän budda qalamliriniŋ mänbäsini tätqiq qilişta zor ähmiyätkä egä.
“Täŋritağ” uyğurçä tori.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ