“Etiz küni”

0
59 ret oqıldı

Almuta vilayitidiki kšmüqonaq vä soya pärviş qiliş tehnologiyasigä beğişlandi

Yeqinda Ämgäkçiqazaq nahiyäsiniŋ Yeŋişär yeza okrugiğa qaraşliq Kosmos yezisida «Almuta vilayitidiki kšmüqonaq vä soya pärviş qiliş tehnologiyasi» mavzusida “Etiz küni” štti. Seminarğa Almuta vilayiti hakiminiŋ orunbasari Serikjan Beskempirov, Almuta vilayätlik yeza egiligi başqarmisiniŋ başliği Seksembay Bekişov, Ämgäkçiqazaq nahiyäsi hakiminiŋ orunbasari Maqsat Beketaev, «Adal» aktsionerliq җämiyitiniŋ baş mudiri Serik Smailov, mudirniŋ mäslihätçisi Kerimtay Abdrahmanov, uruqluq kšmüqonaq pärviş qilğuçi «Budan» җavapkärligi çäklängän yoldaşliğiniŋ, «Monsanto» şirkitiniŋ, Rossiya Federatsiyasi vä Belorussiyaniŋ uruqluq kšmüqonaq vä aptappeläz šstürgüçilär şirkätliriniŋ väkilliri, «Nur Agro» җavapkärligi çäklängän yoldaşliğiniŋ mudiri Kärim Hudaybärdiev vä başqimu vilayät häm nahiyälärniŋ yeza egiligi sahasiniŋ hadimliri qatnaşti.
Raşidäm RÄҺMANOVA,
«Uyğur avazi»
Elimizdä Dšlät rähbiri Nursultan Nazarbaevniŋ rähbärligidä ämälgä aşuruluvatqan «Agrobiznes-2020» programmisida kšmüqonaq vä soyaniŋ hosuldarliğini aşuruş mäsilisigä alahidä orun berilgän. Çünki malni yäm-çšp bilän täminläş vä ozuq-tülük eksportini kšpäytiş, Qazaqstanniŋ agro işläpçiqiriş sektoriniŋ riqabätkä qabilliğini kštiriş däl moşu strategiyalik ähmiyätkä egä ziraätlärniŋ kšlämi bilän süpitigä bağliq. Şuŋlaşqimu Qazaq milliy agrarliq universiteti vä Qazaq milliy yär vä šsümlüklär ilmiy-tätqiqat institutiniŋ selektsiyalik täҗribiliri tüpäyli, hava rayiniŋ qolayliq yaki qolaysizliqliğidin qät°iy näzär, kšmüqonaq hazir Qazaqstanniŋ barliq regionlirida pärviş qilinivatidu.
Ämgäkçiqazaq nahiyäsi – Qazaqstanniŋ kšmüqonaq vä soya pärviş qiliş boyiçä innovatsiyalik programmilarni ämälgä aşuruşniŋ märkizi, Almuta vilayitidiki uruqluq kšmüqonaqniŋ asasiy šstürgüçisi bolup hesaplinidu. Bu yosunda nahiyädä «Budan» ҖÇY, «Nur Agro» ҖÇY, «Adal» AҖ ilmiy-işläpçiqiriş klasterliri qurulğan.
Seminarğa riyasätçilik qilğan Almuta vilayiti hakiminiŋ orunbasari Serikjan Beskempirov mäzkür çarä-tädbirniŋ mähsitiniŋ «Qazaqstan-2050» Strategiyasidiki ihtisat säyasiti, yäni yeza egiligi mähsulatliriniŋ hosuldarliğini 2,5 hässigä aşuruş, şuniŋ bilän billä elimizni ozuq-tülük behätärligi bilän täminläş ekänligi toğriliq çüşänçä bärdi.
Andin sšz noviti Almuta vilayätlik yeza egiligi başqarmisiniŋ başliği Seksembay Bekişovqa berildi. Natiqniŋ täkitlişiçä, kšmüqonaq pärviş qiliş bilän vilayätniŋ 17 nahiyäsi şuğullinidu. Biyil vilayättä terilgän kšmüqonaqniŋ mäydani – 80 000 gektarni täşkil qilidu. Bu štkän jil bilän selişturğanda 1,3 000 gektarğa oşuq. Umumiy hosul kšlämi – 505 000 tonna. 2022-jilğiçä ottura hosuldarliqni gektaridin 66,3 tsentnerğiçä, umumiy hosul kšlämini 520 000 tonniğiçä kšpäytiş ümüt qilinmaqta.
Soya vilayätniŋ Aqsu, Ämgäkçiqazaq, Kšksu, Eskeldi vä Sarqant nahiyäliridä pärviş qilinidu. Jildin-jilğa bu sahağimu kšp kšŋül bšlünüvatidu. Vilayättiki biyilqi terilgän soyaniŋ mäydani – 108 000 gektar. Ötkän jilğa qariğanda 1000 gektarğa artuq. Gektardin elinğan hosul 22,1 tsentnerğa yetidu. 2022-jilğiçä soyaniŋ hosuldarliğini 23,5 tsentnerğiçä, umumiy hosulni 257 000 tonniğiçä kšpäytiş mähsät qilinmaqta. Päqät zamaniviy tehnologiyalärdin orunluq paydiliniş, çätällik vä yärlik ilğar egiliklärniŋ täҗribisini üginiş nätiҗisidä kšmüqonaq bilän soyaniŋ hosuldarliği bälgülük däriҗidä šsidiğanliği eniq.
«Adal» AҖ baş mudiri Serik Smailov şirkätniŋ tarihi bilän tonuşturdi. Mäzkür şirkät җumhuriyät dairisidä süt mähsulatlirini işläp çiqiridiğan zavod süpitidä yahşi tonuş. «Adal» AҖ jiliğa 8 milliard täŋgilik süt mähsulatlirini işläpçiqiriş bilän billä, 5190 gektar yärdä danliq ziraätlärni pärviş qilidu. Biyil «Adal» AҖ dehanliri kšmüqonaqtin 10 000 tonna hosul elişni, uniŋ yerimini çät ällärgä setişni ümüt qilivatidu.
Rossiya Federatsiyasi Uruqluq kšmüqonaq vä aptappeläz šstürgüçiliri milliy assotsiatsiyasiniŋ prezidenti İgor' Lobaç, «Kuban'» kšmüqonaq zavodiniŋ mudiri Vladimir Korotkin, «Soko» semena uspeha» şirkitiniŋ mudiri Oleg Şirinyan kšmüqonaq vä soyani pärviş qiliş, hosulni qurutuş vä saqlaş boyiçä täҗribiliri bilän bšlüşti.
«Adal» AҖ baş mudiriniŋ mäslihätçisi Kerimtay Abdrahmanov, şirkätniŋ baş agronomi Sunğat Toyşıbek, «Budan» ҖÇY hadimi, alimä Dilyara Aygozina mehmanlarğa kšmüqonaq vä soyaniŋ yärlik vä çätällik 24 sorti pärviş qilinip, tätqiqattin štüvatqan uçastkilirini arilitip kšrsätti.

Ämgäkçiqazaq nahiyäsi.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ