«Yaşliq – tiriş, harmay ügän»

0
105 ret oqıldı

Sabiräm ÄNVÄROVA,
«Uyğur avazi»

«Bilmäkniŋ çeği yaşliq,
İlhamniŋ beği yaşliq.
Һayatiŋ bir qaça süt bolsa,
Qaymiği, yeği – yaşliq», –
däp şair Abdurehim Ötkür yazğinidäk, yaşliq çeğimizda biz nurğunliğan imkaniyätlärgä egä bolimiz. Lekin durus paydiliniş üçün kšp üginip, izdinip, tirişip-tirmişip ämgäk qilişimiz keräk. Bügünki yaşlar – keläçäk egiliri. Şuŋlaşqa «Qazaqstanniŋ parlaq keläçigi – yaşlarniŋ qolida» degän sšzni här yärdä aŋlap jürimiz.
Elimizdä yaşlarğa kšp kšŋül bšlünüvatidu. Yaş ävlatniŋ ğämsiz, paravän keläçigi üçün elimizdä yeŋi-yeŋi programmilar işlinip, ähmiyiti zor mümkinçiliklär ämälgä aşmaqta.
Һämmigä mälumki, Prezidentimiz 2019-jilni «Yaşlar jili» däp elan qildi.
Älvättä, yaşlarmu häliq ümütini aqlaşqa tirişip, elimiz täräqqiyatiğa munasip tšhpä qoşmaqta. Biz bügünki yaş qazaqstanliqlar bilän häqliq räviştä pähirlinäläymiz. Çünki yaşliğiğa qarimay, kšpkä ülgä bolup ämgäk qilivatqan qarakšzlirimiz här sahada, här tävädä yetärlik. Maqalimizniŋ mäzmunini eçiş üçün Uyğur nahiyälik yaşlar resursliq märkiziniŋ rähbiri, «Jas Otan» Yaşlar qanitiniŋ räisi Nursultan Bolatulı bilän sšhbätläştuq.
– Bügünki kündä nahiyädiki 14 yeza okrugida yaşlar işi boyiçä metodist-instruktorlar paaliyät jürgüzmäktä – dedi Nursultan Bolatulı. – Nahiyädä barliği bolup 14 911 yaş bar. Ularniŋ içidä 14 – 18 yaş ariliğidiki 3 644 oquğuçi mäktäptä bilim alidu. 3 184 yaş bolsa, ottura vä aliy bilim därgahlirida tähsil kšrmäktä. Kiçik vä ottura tiҗarät bilän 548 yaş şuğullinivatidu. Özini-šzi iş bilän täminligän yaşlirimizniŋ sani 3524kä yätti.
Nahiyälik yaşlar resursliq märkizi rähbiriniŋ bärgän mälumatliriğa asaslansaq, çoŋ mähkimä, karhanilarda yaşlar bilän sistemiliq işläş üçün yaşlar işi boyiçä 5 komitet quruluptu. Ularniŋ besim kšpçiligi Çonҗa yezisida ekän.
Bügünki kündä nahiyädä işsiz jürgän 412 yaşniŋ 246si nahiyälik iş bilän täminläş märkiziniŋ yardimi bilän işqa orunlişiptu. Biyil 10 yaş tiҗarätçi yeŋidin iş başlaptu.
Nahiyälik ahalini iş bilän täminläş märkizidin elinğan mälumatlarğa asaslansaq, biyil 29 yaşqiçä bolğan 749 yaşni iş bilän täminläş reҗilängän bolsa, bügünki küngä qädär 551 adäm işqa җälip qiliniptu. Eytip štüş keräkki, 551 yaşniŋ 211i programmidin sirt işqa orunlaşqanlar ekän.
«Nätiҗilik iş bilän täminläş vä üzlüksiz tiҗarätni rivaҗlanduruşniŋ 2017 – 2021-jillarğa beğişlanğan programmisiniŋ» üç yšnilişi boyiçimu yaşlar bilän atquruluvatqan işlar nurğun ekän. Hususän, programminiŋ «Һäqsiz käspiy-tehnikiliq bilim beriş» däp atilidiğan birinçi yšnilişi dairisidä nahiyä boyiçä 75 yaş oquşqa ävätilip, ular satraş, tikinçi, hesaplaş tehnikisiniŋ operatori, käpşäligüçi, slesar'-santehnik, bağvän qatarliq mutähässisliklär boyiçä tähsil kšrüp, qoliğa sertifikat aptu.
Ändi programminiŋ ikkinçi yšnilişi, üzlüksiz tiҗarätni qollaş, nesiyä beriş işliri boyiçä 2018-jili byudjettin 58 adämgä nesiyä beriş reҗilängän bolsa, uniŋğa җämi 45 adäm qol yätküzüptu. Mäzkür programminiŋ üçinçi yšnilişi boyiçä iҗtimaiy iş orniğa yollanma berilgän 69 adämniŋ kšpçiligi yaşlar ekän.
2018-jili mümkinçiligi çäklängän 64 adäm «Nätiҗilik iş bilän täminläş vä üzlüksiz tiҗarätni rivaҗlanduruşniŋ 2017 – 2021-jillarğa beğişlanğan programmisi» asasida iҗtimaiy yardäm häm iş bilän täminläş çarilirigä җälip qilinsa, 64 adämniŋ tšrti 29 yaşqiçä bolğan yaşlar ekän.
Nursultan Bolat ulıniŋ qäyt qilişiçä, Tügmän yeza okrugidin qolhünär buyumini yasaş layihisi boyiçä Taŋatar Bağıbaev Astana şähiridä štkän Yaşlar korpusini rivaҗlanduruş layihisiniŋ forumiğa qatnişip, ämgigi äla layihilärniŋ biri süpitidä bahalinip, täşäkkürnamigä muyässär boptu. Ötkän jili vilayät hakiminiŋ «Kšşbastı–2017» konkursiğa nahiyädin qatnaşqan Şuŋqar yezisiniŋ turğunliri – Janbaevlar ailisi Almuta vilayitiniŋ hakimi A.Battalovniŋ qolidin «Üzdik jas otbası» nominatsiyasiniŋ 250 miŋ täŋgilik sertifikai bilän täğdirländi. Tädbirçan yaşlirimizniŋ biri Gülfida Arzieva buniŋdin 7-8 ay muqäddäm «Caramel» märikilik agentliğini işqa qoşup, 1 gektar yärgä 34 türlük ätirgül kšçitini pärviş qilip, bügünki kündä härhil uslubta güldästä yasaş, toy zalini bezändürüş işliri bilän bänt. Älvättä, nahiyädiki ämgigidin äl razi yaşlirimizniŋ paaliyiti buniŋ bilän çäklinip qalmaydu.
– Prezidentimiz N.Ä.Nazarbaevniŋ “Keläçäkkä nişan: mäniviy yeŋiliniş» programmisi asasida «Tuğan jerge tuıŋdı tik!» mavzusi dairisidä Qirğizsay yeza okrugida vilayätlik yeza yaşliriniŋ forumi štküzülsä, Dardamtu yeza okrugidiki «Tamğiliq taş», «Mazarteräk», «Kškteräk», Tügmän yeza okrugidiki «Ävliya çoqqa», Çarin yeza okrugidiki «Yağaç kšl» ohşaş hasiyätlik häm mänzirilik җaylarğa yaşlar bilän säyahät uyuşturuldi, – dedi Nursultan Bolatulı.– Mäzkür programma boyiçä barliq yeza okruglirida «Latin alfavitini qollaş» uçrişişliri, «dügläk üstäl» ätrapidiki baş qoşuşlar štmäktä. Sümbä yeza okrugida bolsa, yaşlar täripidin untulğan urpi-adätlärni qayta җanlanduruş mähsitidä sähnä kšrünüşliri qoyuldi. Buniŋdin başqa mäniviy yeŋiliniş dairisidä birqatar çarä-tädbirlär uyuşturuldi.
Yaşlar rähbiri şundaqla nahiyädä yaşlarniŋ boş vaqtini ünümlük paydilinişiğa beğişlanğan iҗtimaiy-mädäniy ob°ektlarniŋ yetişmäsligidin ayrim yaşlirimizniŋ boş vaqtini huş štküzüş imkaniyitigä erişälmäyvatqanliğini eçinişliq bilän tilğa aldi.
Uyğur nahiyäsi.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ