İmla mäsililiri muhakimä qilindi

0
111 ret oqıldı

Şämşidin AYuPOV,
“Uyğur avazi”

Ötkän çarşänbä küni bir top tilşunas alimlar, muällimlär, näşriyat hadimliri vä jurnalistlarniŋ qatnişişi bilän ҖUEMniŋ novättiki mäҗlisi bolup štti. Mäzkür başqoşuşta märkäz yenidiki Uyğurşunasliq keŋişi qurulup (mäzkür keŋäş uyğur tili (yeziq, imla, atalğu mäsililiri), uyğur ädäbiyati, uyğur tarihi, uyğur mätbuati vä näşriyatiğa munasivätlik mäsililär boyiçä ҖUEM yenida iş elip baridiğan bolidu), uniŋ räisligigä filologiya pänliriniŋ doktori professor Valeriy Mähpirov saylandi. Şundaqla filologiya pänliriniŋ namziti, dotsent Ruslan Arziev, «Uyğur avazi» gezitiniŋ baş muhärriri, ҖUEM räisiniŋ orunbasari Erşat Äsmätov, tilşunas Zahidäm Һevullaeva, tarih pänliriniŋ doktori Ablähät Kamalov, filologiya pänliriniŋ namzatliri Rähmätҗan Yüsüpov, Şämşidin Ayupov, «Atamura» korporatsiyasi Uyğur redaktsiyasiniŋ başliği Malik Mähämdinov, «Mektep» näşriyati Uyğur redaktsiyasiniŋ başliği Rähmätҗan Ğoҗambärdiev, “Uyğur avazi” geziti baş muhärririniŋ birinçi orunbasari İvrayim Baratov, Almuta şähiri M.Yaqupov namidiki 101-mäktäp-gimnaziyaniŋ uyğur tili vä ädäbiyati pänliriniŋ muällimi Maygül Һezbaqieva, A.Rozibaqiev namidiki 153-mäktäp-gimnaziyaniŋ muällimi Rano İlievadin tärkip tapqan keŋäş äzaliri räsmiy bäkitildi.
Başqoşuş җäriyanida keŋäş äzaliri imla qaidilirini ana tilimizniŋ täbiitigä maslaşturuşni asasiy printsip süpitidä qobul qilğan halda yeŋi imla boyiçä mulahizä jürgüzüldi. “J” häripini “Y” bilän almaşturuş, latin yeziğida yoq bäzi häriplär vä kirmä sšzlär imlasi ohşaş birqatar mäsililär qaraldi.
Mälumki, härqandaq tilniŋ alfavitiniŋ šzgirişi bilän imlasidimu biraz šzgiçiliklärniŋ boluşi täbiiy. Aldimizda imla qaidilirini yeŋi qobul qilinğan latin yeziği asasida işläp çiqiş mäsilisi turidu. Bu җiddiy izdinişlärni täläp qilidiğan nahayiti muhim vä muräkkäp iş. Җämläp eytqanda, biz üçün latin yeziğiğa kšçüşniŋ iҗabiy täripi besim. Mäsilän latin yeziğida bäzi häriplärniŋ (ё, °, ', ts) yoqluği äsli uyğur sšzliri bilän bir qatarda kirmä sšzlärniŋ yezilişini uyğur tiliniŋ qanuniyätlirigä beqinduruşqa qolayliq şarait yaritidu. Duniyadiki, җümlidin tarihiy vätinimizdiki uyğurlarniŋ ädäbiy tiliğa mümkinqädär yeqinlaşturuş imkaniyitigä egä bolimiz.
Keŋäş äzaliri mäzkür mäsilini hağdatiğa yätküzgändin keyin, imlaniŋ başqa mäsililiri boyiçä işini davamlaşturidiğan bolidu.

Bälüşüş

Javap qalduruŋ